Niet in het Stamboek - Behou(d)t het Goede - april 2019 nummer 4

28 april 2019

Een heel klein klippertje: 'Simmernocht'

De eerste keer dat ik mij bewust werd van het bestaan van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten, was toen ik een jaar of twaalf was. Op een platbodem, die in de jachthaven naast de boot van mijn ouders lag, hadden ze een exemplaar van het boek “Ronde en Platbodemjachten”liggen. Ik mocht het af en toe inzien. Later toen we eens een keer met de boot in Heeg lagen, heb ik mij daar hetzelfde boek gekocht van mijn zakgeld.

Ik heb het verslonden en gebruik het nog vaak als naslagwerk, al bekijk ik het tegenwoordig veel genuanceerder dan ik het vroeger deed. De eerste druk verscheen in 1962. Na een aantal herdrukken is het vrijwel ongewijzigd nog altijd in de boekhandel te koop.

De afgelopen winter zaten we met een stel vrienden bij elkaar en weer werd het boek ter hand genomen. Het bleef open liggen bij het hoofdstuk “Klipper”.

De klipper 'Leonora' in het boek van Huitema
De klipper 'Leonora' in het boek van Huitema

Zoals je verwachten kunt werden er opmerkingen over gemaakt. In de eerste plaats natuurlijk dat dit scheepstype nauwelijks in het schepenregister van de SSRP is opgenomen. Vervolgens kwamen er twee opmerkingen: “Ik heb wel eens een heel kleintje gezien die zo in het stamboek zou passen” en “Volgens mij ligt er ’s winters wel één bij Brandsma op de werf”. Na nog even doorpraten schoot mij te binnen dat ik ook wel eens een foto van een heel klein klippertje ergens op de Wijde Ee bij Grou had gemaakt.

De 'Simmernocht'

Na een korte email wisseling met Bein Brandsma kregen we de bevestiging dat het klippertje op de foto het bewuste scheepje was. De 'Simmernocht'. De eigenaar ervan woont zo’n twee honderd meter bij mij vandaan. Het kwartje was nog nooit gevallen.
De 'Simmernocht' staat ingeschreven bij de LVBHB en is te vinden op hun site (http://www.lvbhb.org/BHS/SchepenGalerij/show1ship.php?id=MTAyNjI=). Hierop staat aangegeven dat ze opgenomen is in het Nederlands jachtregister 1924/25. Hierin kon ik haar niet terug vinden. Noch als klipper noch als 'Simmernocht'.

Navraag bij haar eigenaar leverde de volgende informatie op

Roel en Hotske Nijhof zijn inmiddels 38 jaar eigenaar van de 'Simmernocht'. Zij hebben een uitgebreid archief van hun scheepje inclusief oude rekeningen, foto’s en vakantie verslagen. Ik mocht het inzien. Tussen het materiaal zat een kopie van een bladzijde uit het jachtregister. In 1924 heette ze Woelwater en was eigendom van de familie Pander uit Abcoude en wordt getypeerd als klipperjacht. Van haar geschiedenis als bedrijfsvaartuig is weinig bekend. Er zijn slechts overleveringen bekend.

Het zou gebruikt zijn als vrachtscheepje, het zou gebruikt zijn in de visserij, het zou gebruikt zijn als een soort kermisscheepje. Waar ze gebouwd is, is onbekend. Het scheepje is gebouwd van puddelijzer. Dit duidt er op dat ze gebouwd is voor 1900. IJkmerken zijn nooit terug gevonden. Het eerder genoemde Jachtregister vermeldt wel dat Langenberg uit Nieuwebrug in 1921 bouwer is geweest. Mogelijk is ze toen verbouwd als pleziervaartuig.
De familie Nijhof heeft het scheepje ooit gekocht van de familie Pander.

Gelijkenis met de klipper 'Leonora'

Volgens Roel Nijhof heeft de 'Simmernocht' gelijkenis met de tekening van de klipper 'Leonora' zoals die staat afgebeeld in het boek Ronde en platbodemjachten. Mogelijk een verwijzing naar Duivendijk? Heeft iemand meer informatie over dergelijke kleine oude klippertjes?

De moraal van dit verhaal: Kijk ook eens op een website van een andere maritieme behoudsorganisatie. Je kunt er hele leuke informatie vinden. In dit geval die van de LVBHB.

 

Aanvulling van Lieuwe Bouma uit Oudwoude 

Ik heb in de late jaren '50 het scheepje 'Simmernocht' verschillende keren in Grouw gezien en in de jaren '80 in Visvliet op de wal zien staan. In Grouw werd mij toen verteld dat het scheepje een melkvaarder was geweest. 

Reactie van Robin van Son (19-05-2019)

Er wordt steeds meer op het Internet gezet maar niet is alles is direct te vinden. Bij het zoeken vind ik dan nog wel eens wat wat ik niet zocht maar dat wel weer past bij iets wat eerder langs gekomen is. Ik noem dat altijd "collateral damage" .. en mijn oog viel op de naam "Simmernocht".
Deze foto staat op de website van van de Zeeverkenners van Abcoude. de interne naam van de foto is "Boten huyis bij Panderhorst".
In de begeleidende tekst staat de zinsnede: De naam Panderhorst is afkomstig van de heer Pander. Hij woonde in Abcoude en had op de plek waar nu de ark Panderhorst ligt een botenhuis. Ook was de heer Pander leraar op een school in Amsterdam en hij deed veel voor de jeugd. Hij was zeer vereerd, dat zijn naam verbonden werd aan de jeugd in Abcoude en bij zijn overlijden liet hij een legaat na aan SJA. Dit was een unieke gelegenheid om een stuk naastliggend terrein aan te kopen van de domeinen, zodat het speelterrein aanzienlijk groter werd.

 

Het Vlugschrift "Uit het Stamboek (deze keer Niet in het Stamboek ....) - Behoud(t) het goede" wordt samengesteld door Gerard ten Cate.

 

Alle vlugschriften in "Goed" gebundeld

Alle vlugschriften "Behoud(t) het Goede" zijn in de SSRP-website verzameld in "Uit het Stamboek - Behoud(t) het goede" in ons uitgebreide rubriek "Goed" Gebundeld. Hierin bundelen we alle verhalen en reacties, zoals de Nieuwsbrief "Beretanden" met daarin de meest actuele en in het oog springende informatie vanuit de SSRP; het maandelijks vlugschrift "Uit het Stamboek - Behou(d)t het Goede"; verhaaltjes over maritieme zaken uit het dagelijks leven van Dirk Huizinga; de Stamboekbijdrages in de Spiegel der Zeilvaart en aanvullingen en reacties op de door de SSRP gepubliceerde informatie.


 

Naschrift

In Nederland zijn 16 Behoudsorganisaties (BO's) op het gebied van het Varend Erfgoed bekend. Ze zijn aangesloten bij de Federatie Varend Erfgoed Nederland (FVEN). De BO's werken binnen de FVEN op diverse plaatsen samen, zoals tijdens evenementen, beurzen en zoals vorig jaar de LVBHB en SSRP tijdens de Hout-Vaert.
Er zit wat de types schepen betreft, hier en daar "overlap" tussen de diverse organisaties. Bij de LVBHB staan de grotere ex-beroepsschepen op de voorgrond, zowel zeilend als motorschip. Bij de SSRP gaat het om de jachten, die veelal iets kleiner zijn. Maar de meeste van deze jachten zijn ook ex-beroepsschepen, vrachtvervoer, beurtvaart, personenvervoer en visserij. Tjotters bijvoorbeeld, waren vroeger de "bestelautootjes" van nu.
Maar: alle ex-beroepsschepen worden nu voor het "plezier" gebruikt of er wordt op gewoond en behoren allemaal tot ons varend Erfgoed. Er zijn meerdere schepen, die zowel in het Stamboek worden beschreven, als zijn aangesloten bij de LVBHB.


 

Uitreiking W.H. de Vosprijs tijdens opening Tentoonstelling 'Friso' in het Fries Scheepvaart Museum
Uitreiking W.H. de Vosprijs tijdens opening Tentoonstelling 'Friso' in het Fries Scheepvaart Museum

Zet 25 mei 2019 ook in uw agenda: Statenjacht 'Friso' 125 jaar!

Vrijdagmiddag 27 april 2019 is de tentoonstelling Statenjacht 'Friso' 125 jaar in het Fries Scheepvaart Museum in Sneek geopend. Tijdens onze voorjaarsbijeenkomst in Amsterdam hadden we al aangekondigd dat de W.H. de Vosprijs 2019 was toegekend aan het College van Gedeputeerde Staten van Friesland. Omdat de Commissaris van de Koning in Friesland, Arno Brok, niet in Amsterdam aanwezig kon zijn, hebben we de uitreiking in overleg verschoven naar de opening van deze tentoonstelling. 
De uitreiking van de W.H. de Vosprijs en de prachtige tentoonstelling over de geschiedenis van de 'Friso' in het Fries scheepvaart Museum.


 

Terug naar overzicht