Schepen op de Schelde

Binnenvaartuigen en vissersschepen op de Schelde omstreeks I900

Bij het begin van de twintigste eeuw kon men op de Schelde bij Antwerpen nog bijna al onze vroegere typen binnenvaartuigen en vissersschepen ontmoeten. Het ijzer verdrong echter langzamerhand de oude houtbouw en toen bovendien de motor zijn intrede deed, verdwenen onze vroegere prachtige binnenvaarders. Nieuwbouw in hout kwam zo goed als niet meer voor en terwijl eeuwenlange overlevering en ervaring de oude scheepstypen en hun tuig steeds meer en meer verbeterd hadden en toch mooie lijnen en schilderachtige versiering hadden weten te bewaren, verdrong het ijzer radikaal alles wat vroegere tijden ons hadden nagelaten. Hoewel in Nederland de tjalk haar oude vormen in de ijzerbouw bewaarde, dachten onze scheepswerven er niet aan, otters, zeepleiten of schuiten in het nieuwe materiaal op stapel te zetten. Nieuwe typen werden geschapen zoals de ijzeren aak, de ijzeren spits en de ijzeren kast.

De derde druk van dit boek verscheen in 1962. Maurice Seghers mocht de herdrukken van zijn even mooie als degelijke tekeningen niet meer beleven. Hij overleed te Antwerpen op 20 mei 1959, kort na zijn vrouw. 

Jules van Beylen, assistent-dienstleider bij het Nationaal Scheepsvaartmuseum en leerling van wijlen Maurice Seghers schreef een korte notitie over het werk van hem:
Tussen de publikaties van scheepsportretten neemt het werk van Maurice Seghers zonder twijfel een merkwaardige plaats in. De tekeningen in dit boek geven een overzicht van de schepen, die op de Schelde voorkwamen in een bepaalde periode. In die zin vult zijn werk de iconografie van de Lage Landen op merkwaardige wijze aan. 

Voorbeeld van een tekening uit het boek

De tekeningen zelf

De tekeningen van Maurice Seghers zijn wellicht de laatste van die aard, die door een tijdgenoot konden gemaakt worden. De zeiltijd is voorbij en de zeilschepen zijn praktisch van onze wateren verdwenen. Maurice Seghers was nog in de gelegenheid ze in beeld te brengen. Zijn werk kan daarom beschouwd worden als het sluitstuk van de iconografie van onze zeilscheepvaart, d.i. van de vissersschepen en de binnenvaartuigen van de Schelde.

In dit verband is het werk van Maurice Seghers merkwaardig. Terwijl bovengenoemde auteurs zich hielden aan het tekenen van allerlei soorten schepen, beperkte Maurice Seghers zich tot bepaalde soorten en tot de Schelde. Hierdoor kregen wij een overzicht van de eigenaardige schepen op deze stroom omstreeks 1900 en werden deze tekeningen één geheel. Het tekenwerk van de auteur wordt gekenmerkt door grote nauwkeurigheid en zorgvuldigheid. Hij was een uitstekend kenner van onze schepen en als bekwaam modelbouwer, wist hij met zijn tekenstift het karakter van deze vaartuigen treffend weer te geven. Op deze manier liet hij ons een betrouwbare documentatie na, die tot de allerbeste op dit gebied mag gerekend worden.

Het boek

Auteurs: M. Seghers & R. de Bock (vier drukken)
Omslagontwerp : Erik Rosier.
D/1967/0028/90
De Sikkel n.v., Antwerpen - P.N. van Kampen & toon n.v., Amsterdam

Terug naar vorige pagina