Vracht- en Visserschepen van Aukebaas en Eeltjebaas

Scheepsbouw en Geschiedenis

Deze uitgave is een fotografische herdruk van de derde serie (nrs. 8, 9 en 10,- october 1968) 'Uit het Peperhuis', een uitgave van de Vrienden van het Zuiderzeemuseum.

De uitgave van 'Uit het Peperhuis' is geheel gewijd aan de scheepstypen, die door de Friese scheepsbouwers familie Holtrop van der Zee gebouwd zijn. Om de uitgave te beperken zijn alleen een aantal vracht- en vissersschepen beschreven.

De volgende scheepstypen zijn niet in deze bespreking opgenomen: de Boskoper Boot (afb. 2), de aalbuizen, de aalaken, de schouwen, de enige door Van der Zee gebouwde botter en enkele directievaartuigen, die voor de Rijkswaterstaat te Schokland en te Hoorn gebouwd werden, evenals de vele pleziervaartuigen van allerlei typen en afmetingen.

De namen Eeltjebaas en Aukebaas hebben voor velen buiten Friesland
weer een bekende klank gekregen, sinds C. J. van Waning, Kapt. ter Zee
b.d. in een aantal artikelen, verschenen in de Waterkampioen, de aandacht
gevestigd heeft op de schoonheid van het Friese schip. Bij zijn speurtochten
naar de herkomst van talrijke tjotters, Friese jachten en boeiers, bleken
vele sporen te leiden naar de werven te IJlst en re Joure. Hier hebben
de scheepsbouwers E. T. Holtrop, zijn kleinzoon E. Holtrop van der Zee
en diens zoon Auke, "gedurende een reeks van jaren eene verwondering
wekkende menigte van jagten, boten, vischaaken en rnarktschuiten in eene
buitengewoon fraaie gedaante vervaardigd". Dit oordeel van de bekende Friese scheepsontwerper F. N. van Loon, over de scheepsbouwer E. T. Holtrap, in 1838 neergeschreven in zijn "Handleiding tot den burgelijken scheepsbouw", kan nu, meer dan honderd jaar later, met recht worden uitgebreid over de drie generaties. Dit citaat van van Loon zal in het vervolg nog dikwijls warden aangehaald; het bewijst niet alleen de ouderdom van sommige scheepstypen, ook de verwondering wekkende menigte kan in een benaderings getal word en uitgedrukt, evenals het aantal verschillende types, dat door deze scheepmakersfamilie is gebouwd. De gegevens over de schepen door E. T. Holtrop vervaardigd, zijn uitermate schaars. Over de schepen, die door E. H. en A. van der Zee zijn gebouwd, zijn we goed
geïnformeerd, dank zij het feit, dat de werfboeken bewaard zijn gebleven.

Terwijl Eeltje Holtrap van der Zee uitsluitend houten schepen bouwde, toont het werk van Auke van der Zee de overgang van uitsluitend houtbouw naar uitsluitend ijzerbouw. Naast houten schepen van het oude model heeft hij nieuwe schepen in oude stijl, maar ook ijzeren schepen van een geheel nieuw type gebouwd, zoals uit de werfboeken blijkt.

Auteur

U.E.E. Vroom

Uitgeverij De Boer Maritiem

Softcover, 1968, 80 pagina's
ISBN 90-2281-879-9

Terug naar vorige pagina