Rond en Plat op de Westeinder in de jaren-60

Herinneringen in woord en beeld van Thierry Danz, Philadelphia, USA

We krijgen regelmatig leuke reacties van geïnteresseerde lezers. Vaak is het ook een aanvulling op hetgeen we al weten en publiceren. Begin februari kwam er een mailtje van Thierry Danz, al 30 jaar woonachtig in de Verenigde Staten. 

Eerste reactie van Thierry Danz
“ In het februari nummer van Spiegel der Zeilvaart las ik met veel genoegen het artikel over de restauratie van de boeier/fries jacht "Peep". Een boot, die ik nog goed ken uit de tijd van Joop en Anneke van Viersen. Ik vond nog wat oude foto’s uit 1962/1963 die wellicht interessant zijn voor de documentatie.”

Bij zijn reactie waren een aantal foto’s gevoegd van de ‘Peep’ en daarnaast ook van de Staverse jol ‘Stamper’. Blij verrast hebben we hem gevraagd wat zijn relatie met beide schepen was. Een veel uitgebreidere mail, met nog veel meer foto’s uit de jaren-60 volgde.

Foto Thierry Danz Philadelphia USA - de 'Stamper' samen met de 'Peep' op de Westeinder voor anker
Foto Thierry Danz Philadelphia USA - de 'Stamper' samen met de 'Peep' op de Westeinder voor anker

Tweede reactie van Thierry Danz

“Leuk dat je wat aan mijn foto’s had. Ik ken de ‘Peep’ uit de tijd van Joop en Anneke van Viersen. Van 1947 tot rond 1955 lagen de ‘Peep’, de ‘Stamper’, mijn ouders en andere vrienden bij de jachthaven Kreuger (nu "Het Drijfhuis") in Aalsmeer aan de Westeinder. Rond 1955 zijn mijn ouders en de familie Van Viersen daar vertrokken en hebben de boten aan een landje gelegd dat een gemeenschappelijke vriend elders in Aalsmeer had gepacht. Tijdens de WZW in 1963 zag Joop de schokker ‘Albatros’ van Ir. Vredenburg op zaterdag. De zondag daarna heeft Joop zich aan boord gepraat en nam mij (ik was toen 15) mee. Zo hebben Joop en ik voor het eerst met Vredenburgh in de WZW gezeild. Dat heeft geleid tot Joop's beslissing om een casco van een schokker te bestellen en hij heeft daarna de 'Peep' verkocht.”

Foto Thierry Danz Philadelphia USA 1967 - De 'Adebar' met het oude zeil van de 'Albatros'
Foto Thierry Danz Philadelphia USA 1967 - De 'Adebar' met het oude zeil van de 'Albatros'

De Staverse jol 'Stamper'

“De ‘Stamper’ lag ook bij Kreuger, maar is later naar de jachthaven Botje in Kalslagen gegaan. Ik heb in begin jaren 60 veel met de Stamper op de Westeinder gezeild toen hij van de gebroeders Blokland was. (Zij hadden de HL7 uit de visserij gekocht in 1947.) Tijdens de winter van 1964/65 is de ‘Stamper’ verbouwd. De oude kajuit en dek eruit, wellicht spanten en gangen vervangen, een nieuw dek en opbouw erop. Later is een van de broers getrouwd en heeft de jol meegenomen. De andere broer heeft toen een boot door Dick Koopmans laten ontwerpen, maar dat is een ander verhaal. Toen ik in 1996(?) in Nederland was heb ik de jol nog in Enkhuizen zien liggen. De toenmalige eigenaar vertelde mij dat zijn ouders de boot van Piet Blokland hadden gekocht. De jol zag er van buiten nog precies zo uit als ik hem herinnerde.”

“Bijgaand nog wat foto’s van de Stamper. Ik was al een tijd bezig met het scannen van oude foto’s. Sinds jouw email heb ik nog meer foto’s gescand van ronde en platbodem jachten op de Westeinder. Ze zijn niet allemaal even best en veel volgorde zit er ook niet in, maar wellicht zit er nog iets bij waar je wat aan hebt.”

Foto Thierry Danz Philadelphia USA - de 'Stamper' samen met de 'Peep' op de Westeinder
Foto Thierry Danz Philadelphia USA - de 'Stamper' samen met de 'Peep' op de Westeinder

Nederlandsch Jachtregister 1924/25

“Via de SSRP website vond ik ook het jachten register uit 1924/25. Leuk, want daar vond ik de boot van mijn grootvader, de ‘Fred’. Dat was een kajuit vlet. Ik heb er twee foto’s van waar mijn vader (die in 1910 is geboren) als jongetje op staat. Mijn opa moet de ‘Fred’ kort na die tijd hebben verkocht. Pa vertelde dat opa een Hengst had gekocht waar ze tot in de dertiger jaren mee op de Zuiderzee voeren. Ze lagen bij de jachthaven van de zeilvereniging "Aeolus" in Amsterdam Noord. De Hengst had geen motor dus alles ging onder zeil, ook door de Oranjesluizen. Zo leer je nog eens varen! Ik heb geen naam of zeilnummer van dit schip.

Foto Thierry Danz Philadelphia USA - De Hengst aan de steiger bij "Aeolus" in Amsterdam (?)
Foto Thierry Danz Philadelphia USA - De Hengst aan de steiger bij "Aeolus" in Amsterdam (?)

Rita II Lemsteraak of bol?

Later heeft Pa met "Oom Jan" Appels veel als bemanning op een houten lemsteraak gevaren, In het jachten register vind ik de ‘Rita II’ van J.G.L. Appels vermeld, maar als botter. Ik heb daar ook nog wat foto’s van. Ik weet niet zeker of dit hetzelfde schip is, maar ik denk het wel. Pa noemde het altijd een lemsteraak, maar als ik nu nog eens naar de foto’s kijk kon het ook wel eens een bol zijn.”

Foto Thierry Danz Philadelphia USA - De Rita II bij de Oranje sluizen in Amsterdam
Foto Thierry Danz Philadelphia USA - De Rita II bij de Oranje sluizen in Amsterdam

“Ik vond ook nog een vermelding van de ‘Sonderlingh’ een catboot door Abeking en Rasmussen gebouwd in 1922. A&R had er drie gebouwd in 1922. Dus dat kon wel eens de ‘Ducky’ zijn, de boot van mijn ouders, waarmee ze van 1945 tot 1978(?) mee hebben gevaren. Ik kan me zelf nog herinneren dat er twee in Nederland voeren, allebei van 1922: De ‘Thea’ en de ‘Ducky’. Beide varen nog: de ‘Thea’ heet nu ‘Novatus’ en ligt in Zeeland. De ‘Ducky’ heet nu ‘Kruemel’ en ligt, prachtig gerestaureerd, in Duitsland, maar komt voor het catboot weekend altijd naar Nederland.”

De foto's van Thierry Danz uit de jaren-60 gemaakt op de Westeinder en in Amsterdam

We hebben alle foto's van Thierry Danz verzameld in een fotoalbum en bij elke foto het schip of onderwerp vermeld.

Wie is Thierry Danz?

“Ik woon al 30 jaar in de VS, maar zo'n "trip down memory lane" is toch wel erg leuk!”
Met vriendelijke groeten,
Thierry Danz, Philadelphia, USA

Reactie van Edwin Peters uit Delfzijl (10 maart 2016)

Ik ben Edwin Peters woonachtig te Delfzijl. Ik ben in het bezit van de Hengst op de foto sinds 2003. Hij staat bij mij op het droge onder een overkapping te wachten op restauratie. Hij is in zeer slechte staat. Ik heb hem gekocht van een Duitse vrienden groep die haar 18 jaar in bezit hebben gehad. Het schip heet de 'ELFT' (De 'Elft' wordt genoemd in het tijdschrift Ruimschoots in een artikel over de restauratie Hengst 'Jan Korneel') en is gebouwd bij Verras te Paal. Meer info heb ik niet. Graag zou ik de hele geschiedenis op een rij krijgen en zoveel mogelijk foto's. Ook zou ik met meerdere mensen een initiatief willen ondernemen om het schip weer in de vaart te krijgen. Note: de geschiedenis is eind april deels bekend. Toen ik het kocht lag het in de haven van Bunschoten met visnummer BU11.
Bij mij is het schip meerdere malen gezonken, uiteindelijk heb ik hem op het droge gezet met een overkapping het staat zo inmiddels ca. 10 jaar. Het tuig, zwaarden, lier en helmhout gebruik ik op mijn nieuwe stalen schokker.

mvrgr. Edwin Peters


 

50 jaar Watersport op de Westeinderplas - Aalsmeer, Mei 1962

In 1962 is het Jubileumboekje "50 jaar Watersport op de Westeinderplas" verschenen. In het voorwoord staat geschreven:
De Westeinderplas mag zich reeds vele jaren in een toenemende belangstelling verheugen. De oorzaken liggen voor de hand. De toeneming van de bevolking, gepaard met verbeterde sociale omstandigheden en vakantieregelingen (vrije zaterdag!), uitgebreide vervoersmogelijkheden, enz., doen de behoefte aan recreatie stijgen, terwijl de mogelijkheden
beperkt blijven. Een ontwikkeling die men een halve eeuw geleden voor onmogelijk zou hebben gehouden. Het is toe te juichen dat het bestuur van de watersportvereniging "Nieuwe Meer" in het 50-jarig bestaan van zijn organisatie aanleiding heeft gevonden over te gaan tot het uitgeven van een jubileumboekje, waarin behalve aan de geschiedenis van de vereniging ook aan de ontwikkeling van de watersport in Aalsmeer in het algemeen aandacht wordt geschonken. 
Hoofdstuk 7 is gewijd aan de Ronde en Platbodemjachten.

Sinds 1949 in Aalsmeer jaarlijks een reünie voor Ronde- en Platbodemjachten

Dat er nu al 13 jaar achtereen in de laatste week van augustus een groot aantal oud hollandse schepen op de Westeinderplassen bijeenkomt danken wij aan het initiatief van nu wijlen de heer O.G. ter Gast destijds secretaris van de w.v. Westend, te Aalsmeer. De door de heer ter Gast geopperde gedachte om door het houden van een jaarlijkse reünie, op de daarvoor zo bij uitstek geschikte Westeinderplassen, in ruime kring belangstelling op te wekken voor de Ronde en Platbodemjachten werd door de Commissie Westeinder Zeilwedstrijden uitgevoerd.
De eerste reünie werd op 28 augustus 1949 gehouden. Daarbij werd o.m. met 18 jachten een „wedstrijd" gevaren.
Het waren uiteraard schepen van zeer uiteenlopend type waarvoor proefondervindelijk een „handicap" moest worden vastgesteld. Hoewel onder deze omstandigheid het spectaculaire, van het wedstrijdvaren in een eenheidsklasse, ontbrak gingen de deelnemers volkomen op in hun spel. Het viel dermate in de smaak dat er bij de tweede reünie reeds 36 jachten aan de wedstrijd deelnamen; een aantal dat geleidelijk is opgelopen tot ca 60 in 1961.
In de loop van tijden werd voor de meeste jachten, hetzij door de meting hetzij op grond van de nauwkeurig opgenomen gezeilde tijden, een „handicap" vastgesteld waardoor een betere vergelijking van de prestaties werd bereikt. Voorts wordt nu, door het zoveel groter aantal deelnemers, in tenminste vijf klassen gezeild.
Dat de oorspronkelijke bedoeling: belangstelling te wekken voor de Ronde en Platbodemjachten volledig is geslaagd mogen wij daaruit afleiden dat honderden en honderden zeil- en motorjachten zich op de plas bewegen om, van nabij, het machtig schouwspel te volgen dat ons door een grote vloot, wedstrijdvarende, Ronde schepen wordt geboden.
Het is dan ook een fantastisch gezicht hier een veelheid bijeen te zien van onderling zo verschillende scheepstypen: dit jaar waren er 9 Schouwen; 10 Tjalken, 6 Botters, 5 Boeiers, 5 Friese jachten, 3 Beurtschepen, 3 Zeeschouwen, 3 Hoogaartsen, 2 Tjotters, 3 Tholense schouwen voorts Vollenhovense en Enkhuizer bollen en Lemsteraken.
Het dient gezegd dat deze opsomming slechts een deel aangeeft van de in „reünie" naar Aalsmeer gekomen schepen; dat zijn er belangrijk meer daar verscheidene schepen niet meevaren in een wedstrijd, doch wel meedoen aan evenementen zoals vlootschouw, admiraalvaren e.d.

Vanwaar komen de wedstrijdvarende reünisten?

Driekwart van de deelnemers komt van „buiten", zowel van dicht bij Aalsmeer, als van ver daar af. De schepen komen niet alleen uit Amsterdam, Haarlem, Brasemermeer, de Kaag, Loosdrecht en Utrecht maar ook uit Rotterdam, Dordrecht, Breda en ... uit Friesland! Eén kwart komt uit Aalsmeer!

Een O.G. ter Gast „wisselprijs".

Door de leden van het Comité Westeinder Zeilwedstrijden werd, ter herinnering aan de initiatiefnemer, een kristallen bokaal beschikbaar gesteld als wisselprijs voor bijzondere prestaties.
De wisselprijs werd achtereenvolgens uitgereikt:

  • in 1956 aan A. J. de Haas    Nieuwe Meer — Aalsmeer
  • in 1957 aan P. H. der Weduwen — Njord — Dordrecht
  • in 1958 aan W. v. Werkhoven — Nieuwe Meer — Aalsmeer
  • in 1959 aan J. L. Eilders — Aalsmeer — Aalsmeer
  • in 1960 aan C. J. W. van Waning — de Maas — Rotterdam
  • in 1961 aan H. van Wingerden — de Merwede — Dordrecht

Samenwerking met de Stichting „het Stamboek voor Ronde en Platbodemjachten"

De jaren van opbouw van onze Aalsmeerse reünie vallen samen met die waarin de heer C. J. W. van Waning zich heeft ingezet om allerwegen in ons land belangstelling op te roepen voor Ronde en Platbodemjachten. Wij mogen veilig aannemen dat met de activiteiten van de door de heer van Waning opgerichte Stichting „het Stamboek voor Ronde en Platbodemjachten", de stoot werd gegeven voor veter terugkeer tot een rond schip. Wij verheugen er ons over dat, bij de organisatie van de reünie in Aalsmeer, een bijzonder prettige samenwerking met de Stichting Stamboek is gegroeid.

Een wisselprijs van de Stichting Stamboek

Door de Stichting werd een, met kunstenaarshand, geborduurde wimpel beschikbaar gesteld als „wisselprijs" bij het wedstrijdvaren.
De wimpel werd uitgereikt:

  • in 1956 aan P. H. der Weduwen — Njord — Dordrecht
  • in 1957 aan A. J. de Haas — Nieuwe Meer — Aalsmeer
  • in 1958 aan C. J. W. van Waning — de Maas — Rotterdam
  • in 1959 aan A. J. de Haas — Nieuwe Meer — Aalsmeer
  • in 1960 aan H. J. de Vries — Aalsmeer — Aalsmeer
  • in 1961 aan F. Dijkstra — het IJ — Amsterdam

In 1962, de „landelijke" reünie van de Stichting het Stamboek, in Aalsmeer

Het besluit van de Stichting om, in verband met de herdenking van het 50-jarig bestaan van de w.v. Nieuwe Meer, de „landelijke" reünie voor Ronde en Platbodemjachten in 1962 in Aalsmeer te houden wekt voor de ingewijden grote verwachtingen. Zij toch, herinneren zich, hoe groots van opzet en fantastisch van uitvoering nu eens het admiraalzeilen, dan weer de vlootschouw, of wel het spel van een zeeslag was, waarmee de vloot van het Stamboek een hoogtepunt vormde bij de toch waarlijk niet bescheiden opgezette herdenkingsfeesten in Den Helder, Hoorn, Enkhuizen en Kampen. Voor de niet ingewijden houdt de in Aalsmeer te houden reünie de belofte in van een, ter plaatse, slechts eenmaal te beleven, evenement zonder weerga!

Terug naar vorige pagina