Het Stamboek na de start: werfboeken, schepenlijsten en nog wat

Waterkampioen december 1955 nummer 964

Zo'n stamboek voor jachten, dat zou een oneerbiedige geest bijna kunnen doen denken aan de inleiding van een goede grap, in de trant van: wat is de overeenkomst tussen een stamboekkoe en een rond jacht.... Maar welke antwoorden u hierop ook weet te vinden, een feit is in ieder geval, dat beide „ingeschreven" zijn, althans behoren te zijn. En daarom over die inschrijvingen allereerst een enkele opmerking

Op dit ogenblik (eind 1955) zijn in het Stamboek Ronde en Platbodemjachten 114 jachten ingeschreven. Hoewel het uiteraard moeite heeft gekost hem zo ver te krijgen - want er is betere copij denkbaar - zijn we onze hoofdredacteur bijzonder erkentelijk, dat hij er in toegestemd heeft deze lijst van 114 schepen in een der volgende nummers van De Waterkampioen op te nemen. Uit de lijst blijkt duidelijk de ontwikkeling van het Stamboek. Begonnen als Stamboek der Friese ronde jachten, zijn er thans niet minder dan ruim 80 van dit soort schepen (boeiers, Friese jachten, tjotters, Lemsteraken) ingeschreven, terwijl het aantal inschrijvingen van platbodems nog slechts een 30-tal bedraagt.

De historie van het eigen schip

Daaruit blijkt ook wel, dat de lijst nog verre van compleet is, terwijl bovendien ook van de wel-ingeschreven schepen soms slechts zeer summiere gegevens bekend zijn. Overigens hoeft niemand het zich aan te trekken, als het nog niet gelukt is de levensgeschiedenis van zijn jacht uit te zoeken, want zelfs de „beheerder" van dit Stamboek in hoogst eigen persoon heeft, ondanks verwoede pogingen, de historie van zijn eigen jacht nog niet kunnen navorsen!

Het verrijken van kennis omtrent dit soort schepen en de vroegere jachtbouw

Wèl echter zouden we op alle eigenaars van ronde en platbodemjachten een beroep willen doen om, voor zover dit nog niet is geschied, hun schepen bij het Stamboek te melden. Wij willen hen dan tevens opwekken zoveel mogelijk gegevens over hun jacht te verzamelen. U zult het bemerken, zo'n speurtocht loont altijd de moeite. Want ook al wordt het gestelde doel niet steeds direct bereikt, u komt toch altijd vele dingen tegen, die wetenswaard zijn en die uw kennis omtrent dit soort schepen en de vroegere jachtbouw kunnen verrijken.

Antiquairs te water

Want er is op dit gebied nog zo veel wetenswaardigs en moois, dat nu ergens in een hoekje opgeborgen (en dikwijls vergeten) is en dat er eigenlijk slechts op wacht om gevonden te worden. Iemand heeft de eigenaars van de oud-vaderlandse jachten eens raillerend als „antiquairs te water" betiteld, maar heus ik verzeker u dat dit soort antiquiteiten u veel vreugd kan verschaffen. Ze hebben bovendien nog een grote gebruikswaarde ook!

Scheepsversieringen

Een afzonderlijk hoofdstuk ware te wijden aan de scheepsversieringen, zoals mastwortel, mastbord, roerkop en snij-werk. Voor een belangrijk deel betreft het hier een uiting van volkskunst, zoals we dit ook bij de boerenwagens terug vinden, en waarbij de schippers het uiterlijk van hun schepen zo veel mogelijk trachten te versieren om daardoor tevens van hun welstand te getuigen. Bij de beroepsschipperij zijn snijwerk en versieringen bijkans geheel verdwenen, behoudens enkele traditionele krullen en kleuren op de klik van het roer en, vooral bij tjalken, een paar sierlijke lijnen als aftekening van het achterschip naast de achtersteven.

De belangstelling voor het verleden dient uitsluitend om het heden te activeren

U zult wellicht de neiging hebben het Stamboek er van te verdenken dat het uitsluitend in het verleden leeft en alleen belangstelling heeft voor wat oud en reeds lang voorbij is. Niets is echter minder waar. De belangstelling voor het verleden dient uitsluitend om het heden te activeren. Want al is het nu ook nog rijkelijk vroeg, toch bestaat bij de Stichting reeds het voornemen om het volgend jaar zo veel als in haar vermogen is, mede te werken aan wedstrijden en andere bijeenkomsten op het water, waar de prachtige zeileigenschappen en sierlijke lijnen van de ronde en platbodem jachten volop kunnen worden getoond.

pdf Waterkampioen December 1955 Nr964 - Het Stamboek, over Inschrijvingen, werfboek en nog wat.pdf

Terug naar vorige pagina