Aleide Anna

Aleide Anna

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek "Tjotters en Boatsjes":
Na de in 1894 afgeleverde "Triton" duurde het meer dan twintig jaar voordat er weer een luxueuze fjouweracht van stapel liep van de Jouwster helling; de in 1899 voor Zandstra gebouwde boot was immers oorspronkelijk geen pleziervaartuig. In werfboek XVI staan de afmetingen van deze nieuwe boot uitvoerig vermeld. De opdrachtgever was Jhr Q.J. van Swinderen, burgemeester van de gemeente Loosdrecht. 
Het is verleidelijk te veronderstellen dat er een verband bestaat tussen het feit dat enige jaren eerder de burgemeester van Abcoude/ Baambrugge, C.J. Doude van Troostwijk te Loenen a/d Vecht met de fraaie Jouwster tjotter "Wolja" (de vroegere "De Jonge Minne" van Rosier) op de Loosdrechtse plassen verscheen. Hoe dit ook zij, in januari 1916 werd de nieuwe fjouweracht door Auke van der Zee afgeleverd compleet met snijwerk, koperbeslag en tuig voor een totaalbedrag van f 1404,94. 

Bij de doop kreeg zij de namen van de echtgenote van de opdrachtgever, "Aleide Anna". Opmerkelijk is, dat Jhr Van Swinderen reeds eerder een tjotter bezat. Zoals bij de bespreking van de op de Krómwal-werf bij Britswerd gebouwde tjotters is gebleken werd het aldaar aanvankelijk voor eigen risico in 1909 gebouwde zeiljagt verkocht aan Jhr Van Swinderen te Loosdrecht.

Eigenschappen

Plaquette nummer:426 Zeil nummer: RE84
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Tjotter

Bouw

Bouwjaar:1916 Ontwerper:A. van der Zee
Werf:A. van der Zee Werf plaats:Joure
Motor:Buitenboord Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip:Gepiekt Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:4,87 m Breedte berghout:2,45 m
Diepgang:0,45 m Masthoogte water:8,50 m
Oppervlakte grootzeil:16,70 m2 Oppervlakte fok:10,30 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:27,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1916 – 1959 Jhr. Q.J. van Swinderen, Loosdrecht ( Aleide Anna)
1959 – 1967 Erven Jhr. Q.J. van Swinderen, Loosdrecht ( Aleide Anna)
1967 – 1980 Jhr. R.A. van Swinderen, Den Haag/Brussel ( Aleide Anna)
1980 – 1992 J. Moerkerk, Mijnsherenland ( Aleide Anna)
1992 – 1994 J.J. Sambrink, Lekkum ( Aleide Anna)
1994 – Nu (laatst bekend) M.A. Maat, Muiderberg ( Aleide Anna)

Geschiedenis

1925

1955

1955

1955: Geschiedenis 'Aleide Anna' in Stamboekarchief

1970

1970

1970: De 'Aleide Anna' voor de werf van Joh. van der Meulen in Sneek

Een foto van de 'Aleide Anna', gemaakt voor de werf van Joh. van der Meulen aan de Oudvaart in Sneek. Het moet omstreeks 1970 zijn geweest. Achter de tjotter ligt de kajuitschouw 'Nu of Nooit II' gebouwd in 1970.

1992

10 februari 1992

10 februari 1992: Leeuwarder Courant: Tjotter van Aukebaes van ondergang gered


 


 


 

Spiegel der Zeilvaart Mei 1992 nr04 - Aleide Anna een echte Fjouweracht

Jan Brilleman wordt regelmatig gebeld door leden van de VSRP of daarbuiten, die op zoek zijn naar een speciaal rond-of platbodemjacht, ofwel naar de achtergronden en de geschiedenis van een bepaald scheepstype. Hij beheert het „Stamboek" en houdt alle gegevens zo goed mogelijk bij. Dankzij zijn jarenlange verzamelwoede kan hij velen vaak helpen. Een aantal maanden geleden werd hij gebeld door de heer Sambrink uit Leeuwarden. Het was dezelfde man die samen met zijn vader het Friese jacht „Marwille" had gerestaureerd. De vraag was of Brilleman nog een tjotter te koop wist, het liefst een echte „fjouweracht".
Gelukkig wist Brilleman er nog een te koop die gered moest worden van de ondergang. Hij gaf het adres van de eigenaar van de „Aleida Anna" door aan Sambrink. De zondag na het eerste telefoontje belde Sambrink met de mededeling dat hij de tjotter had gekocht. De oude eigenaar, de heer Moerkerk zou hem direct op dinsdag al brengen.

pdf SdZ Mei 1992 nr04 - Aleide Anna een echte Fjouweracht

Foto's restauratie 'Aleide Anna' door Jack Sambrink

1997

1997

1997: De 'Aleide Anna' in het boek "Tjotters en Boatsjes" van Dr. Ir. J. Vermeer

Jhr. Q.J. van Swinderen (2e van links), Burgemeester van Loosdrecht, was ook één van de eerste bestuursleden van de Koninklijke Watersport Vereeniging Loosdrecht
Jhr. Q.J. van Swinderen (2e van links), Burgemeester van Loosdrecht, was ook één van de eerste bestuursleden van de Koninklijke Watersport Vereeniging Loosdrecht

De eerste eigenaar van de "Aleide Anna" was kennelijk een liefhebber van wedstrijdzeilen. De tjotter wordt aangemeld als wedstrijdjacht bij de KVNWV en krijgt het zeilnummer OF8 (W.M. 5,0). Nog in hetzelfde jaar 1916 wordt zij in het tijdschrift "De Watersport" vermeld als deelneemster aan Sneeker Hardzeildag; kennelijk was het voor Van Swinderen verleidelijk eerst in Friesland kennis te maken met andere tjotters uit het Jouwster nest. Als concurrenten ontmoette hij op het Sneekermeer namelijk "Marnocht" van Pijttersen (ex "Albert en Nelly") en "Twee Gezusters" van Haagsma, terwijl voorts ook nog "De Jonge Pieter" van Vrolijk en "De Jonge Minne" van Van der Werf aan deze wedstrijd deelnamen. In 1919 verschijnt Van Swinderen opnieuw op Hardzeildag.

Restauratie van Van der Meulen in 1950
Restauratie van Van der Meulen in 1950

In Holland worden de wedstrijdbanen van De Kaag en Loosdrecht bezocht: In 1918 is "Aleide Anna" present op de eerste vijfdaagse Kaagweek en strijdt daar met de tjotters "Hilda" van Van Schelven en "Justine" van de R. en Z.V."Gouda" en het kleine Friese jacht "Rian" van Olij.
Ook in later jaren verschijnt zij incidenteel nog op de Kaagweek en natuurlijk vinden wij haar vermeld bij wedstrijd en op de Loosdrechtse plassen. Het tijdschrift "Ons Element" van 1922 bevat een uitgebreid verslag van de feesten ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Watersport-vereeniging "Loosdrecht" met wedstrijden voor (o.m.) de klassen OD, OE en OF. In laatstgenoemde klasse streed de "Aleide Anna" met de "Arnoldina" van Benner uit Den Haag en de "Krômwal" van Veldhuizen uit Rotterdam; "Kromwal" werd eerste en "Aleide Anna" tweede. Het spreekt vanzelf, dat deze tjotter ook voorkomt in het Nederlandsch Jachtregister van 1924-25.

Reeds direct na de oprichting van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten staat de "Aleide Anna" opgenomen in de eerste, in 1956 uitgekomen, schepenlijst. Zij is dan nog steeds in het bezit van haar eerste eigenaar. Deze overlijdt in 1959. Enige jaren later vermeldt de schepenlijst dan als eigenaar Jhr R.A. van Swinderen te Den Haag, zoon van de opdrachtgever. Deze neemt in 1968 deel aan de eerste Regionale Reünie voor Friese Ronde Jachten en Schouwen te Heeg. Er volgt een periode waarin de tjotter minder gebruikt wordt en daardoor minder goed onderhouden, waarschijnlijk omdat haar eigenaar naar Brussel is verhuisd.

In 1980 wordt zij door bemiddeling van jachtwerf Piersma verkocht aan J. Moerkerk te Mijnsheerenland. Haar vaarwater wordt nu de Binnenbedijkte Maas op het eiland Hoekse Waard, wel verre van haar geboorteland. Na enige tijd vat de eigenaar het plan op haar te verbouwen tot motorvlet, wat gelukkig verhinderd kon worden, doordat J.J. Sambrink te Leeuwarden, later te Lekkum, haar kon overnemen. Deze heeft haar eigenhandig, tijdens zijn opleiding tot scheepsbouwer in volle glorie gerestaureerd. Sindsdien is deze Fjouweracht "Aleide Anna" weer een pronkstuk van de ronde jachtenvloot. De huidige eigenaar kocht haar in 1994.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens    4,95 m
  • Grootste breedte over de huid    2,45 m
  • Holte op het grootspant    1,00 m
  • Zeiloppervlak: Grootzeil + fok    27,0 m2

Bijzonderheden

  • geen kielbalk
  • over de gehele lengte gepiekt
  • vlaktilling 14°
  • kielgang + 8 huidgangen laag vast voordek met bedelbalk
  • fraai snijwerk op boeisels en bedelbalk naam gesneden in hennebalk
  • breed roer met gesneden vogel

Opmerkingen

Op een der foto's is te zien, dat ook deze tjotter in een periode van verwaarlozing niet is ontko­men aan het proces van uitzakken door vervormen. Daardoor is de lengte ook duidelijk wat groter dan die van andere fjouwerach­ten, waarbij dat in mindere mate is voorgekomen.

2001

maart 2001

maart 2001: SSRP Jaarverslag 2000 - Met subsidie uit het Restauratiefonds FONV uitgevoerde restauraties van in het Stamboek ingeschreven jachten

In het SSRP jaarverslag 2000 wordt melding gemaakt van de volgende restauratie:
Bij de door Auke van der Zee gebouwde fjouwer-acht tjotter Aleide Anna werd de geplande vervanging van een aantal spantjes nog even een jaar uitgesteld omdat er zoveel beweging in het zeilwerk zat dat er niet meer gewacht kon worden met het vernieuwen van de zeilspanten, vulstukken en knieën en de reparatie van de mastwangen. Voorts werden in verband met het uitzakken van de kont de twee achterdelen van het boeisel vervangen. 

2005

2005

2005: Foto's in het Stamboekarchief

2008

2013

2015

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht