De Wylde Bearch

De Wylde Bearch Onder handen

Gerben Symens van der Werf, werf baas op de werf 'Kromwâl' in Britswerd, was een uitmuntende tekenaar. Hij maakte veelal eerst een tekening van zijn te bouwen schepen. Hier zijn gelukkig vele exemplaren van bewaard gebleven in het Fries Scheepvaartmuseum. Vervolgens werden er op schaal modellen gemaakt. Naast de pramen bouwde Gerben Symens en zijn zonen veel roefschuitjes van rond de 20 ton. Maar er werden niet alleen werkschepen gebouwd. Voor de pleziervaart werden er veel tjotters en Friese jachten door de jaren heen gebouwd. De tjotters en jachten waren rond de zes meter lang en ca. 2,80 m breed. De 'De Wylde Bearch', een geklonken ijzeren tjotter, is waarschijnlijk rond 1900 gebouwd.

'De Wylde Bearch' is wit geschilderd door de broers van Zutphen
'De Wylde Bearch' is wit geschilderd door de broers van Zutphen

Eigenschappen

Plaquette nummer:703 Zeil nummer:
Categorie:R Tekening nummer:
Type:Tjotter

Bouw

Bouwjaar:1898 Ontwerper:G.S. van der Werf
Werf:G.S. van der Werf Werf plaats:Kromwâl, Britswerd
Motor:Buitenboord Motor type:
Materiaal romp:IJzer/staal Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:4,70 m Breedte berghout:1,70 m
Diepgang:0,35 m Masthoogte water:6,45 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

onbekend – 1972 F. Grapperhaus (oud-Staatssecretaris), Utrecht ( De Wylde Bearch)
1972 – 1974 P. en T. van Zutphen, Rotterdam ( De Wylde Bearch)
1974 – 1976 J. Jongsma, Vreeland ( De Wylde Bearch)
1976 – 1983 H. Didden, Loenen ( De Wylde Bearch)
1983 – 1996 H.H.L. Langman, Nijkerk ( De Wylde Bearch)
1996 – 2012 F.M. van Son-Nahan, Makkum (Fr) ( De Wylde Bearch)
2012 – 2017 A. van der Meer, Warten ( De Wylde Bearch)
2017 – Nu (laatst bekend) L.H.A.M. Vehmeijer, Eindhoven ( De Wylde Bearch)

Geschiedenis

2013

oktober 2013

oktober 2013: Klassieke Schepenbeurs Enkhuizen

2014

6 augustus 2014

6 augustus 2014: Het verhaal van Tom van Zutphen, één van de twee broers, die in 1972 de eigenaren werden van 'De Wylde Bearch'

Mijn boer Peter en ik zijn begonnen in een FJ-tje achter de motorboot aan (een Waterland 700) en eenmaal in Friesland in Heeg zijn we verliefd geraakt op de rondbodems van de Jeugdherberg. Ik ben daar later ook nog op zeilkamp geweest. Daar ken ik Pier Piersma en zijn vader en moeder van.
'De Wylde Bearch' (in 1898 als eerste probeersel geklonken ijzer) hebben we ergens in Noord Holland gevonden (stond dacht ik in De Waterkampioen). Wij hebben haar wit geschilderd; “De Wylde bearch” dat was ons eerste “ijzeren” project. Vandaar ook dat we zo blij waren dat we later een ijzeren Fries jacht zagen varen want eikenhout als romp was teveel werk geweest en te kostbaar om te onderhouden. Mijn vader kon geheel niet zeilen en had 2 linker handen en vond het prachtig om zijn jongens te helpen door de juiste mensen te vinden, maar verder trok hij aan de fok als we dat aangaven en was zo trots als een pauw op ons schip. We hebben er veel aan moeten doen om hem weer varend te krijgen. Mooie leerschool! Tussendoor hebben we nog samen met een vriend zijn 16 m2 opgeknapt.'De Wylde Bearch' was een leuke tjotter, maar zo zwaar vanwege het te dikke ijzer, zodat je niet over, maar door de golven heen ging. Het schip kon een hoop wind hebben maar had stil water nodig. Op weg naar Friesland, de eerste keer bij Muiden, om de bocht het IJsselmeer op naar de Randmeren toe, hebben we ernstig moeten pompen. Iets te hoge golven. Eenmaal weer in Heeg aangekomen bij Jan Loopik (ook een Rotterdammer) in de haven, kwamen we dat jaar de 'Idse' al varend tegen.

2017

november 2017

november 2017: L.H.A.M Vehmeijer koopt 'De Wylde Bearch' en laat de tjotter restaureren

De heer L.H.A.M Vehmeijer uit Eindhoven koopt de ijzeren tjotter 'De Wylde Bearch', met de bedoeling het scheepje door Stofberg in Enkhuizen te laten restaureren. Ook het houtwerk wordt onder handen genomen. Dat zal door Hans Sinnema Houtsnijwerk uit Wergea (Frl) worden uitgevoerd.

5 december 2017

5 december 2017: Reactie van Robin van Son (zoon van oud-eigenaresse F.M. van Son-Nahan)

Deze tjotter was vroeger van P. en T. van Zutphen, die later een stalen jacht (de 'Idse') lieten bouwen bij de Nieuwe Kielkade. Er wordt aangenomen dat deze tjotter door van der Werf gebouwd zou zijn. Daar zijn echter twijfels over. Van der Werf heeft mogelijk in 1898 deze tjotter afgebouwd en getuigd vandaar de herkenbare bedel-, hennebalk en spinnegat deksel met inscriptie. Mogelijk is de tjotter nog veel ouder en mogelijk één van de eerste geklonken, gemaakt door een tjalken bouwer of zo, want ze is van te dikke platen gemaakt en met tjalken klinknagels geklonken. Daardoor heeft ze gewichtsprobleem en zijn er een aantal spanten uit gehaald om haar lichter te maken. Toen van Zutphen haar kocht, was dat hun eerste project. Vader werkte in de Rotterdamse haven en kon zo aan hout komen dat voor transporten gebruikt werd. Niet het beste hout, maar het was gratis. Ze maakten nieuwe vlonders, dek en banken en beslag etc.
Nadat ze in andere handen was gekomen, begon ze wel een beetje te lekken. Er was toen iemand die het advies uitbracht om haar te stralen om zo de conditie en slechte plekken aan het licht te brengen. Dit was tevens het einde van haar zeilseizoen, want ze was zo slecht dat ze direct naar de bodem zou gaan als ze in het water gelegd zo worden.
Zo naakt en roestend kwam ze bij Pier terecht in de verkoop. Ik vertelde dat toen thuis, waarop mijn moeder haar kocht en in de tuin opstelde. Na haar dood verkocht mijn broer Arthur de romp met alle losse onderdelen die er nog waren. De balken waren toen al meer dan 115 jaar oud. De vloer en dek had ik inmiddels zelf gebruikt. De scepters heb ik ergens in een doosje liggen. Na veel omzwervingen heeft ze nu een goede eigenaar.
De foto's zijn uit 1996.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht