D'n Bruinen

D'n Bruinen

De hengst D’n Bruinen werd in 1902 gebouwd in opdracht van de uit Vlaanderen afkomstige familie Wijnen op de werf van Alphonsius Verras te Paal (Zeeuws-Vlaanderen) en ingeschreven als de PI77 (Philippine). Tien jaar later werd het schip verlengd om er een Kromhout motor in te bouwen (als eerste in Zeeland!). Die motor diende oorspronkelijk niet voor de voortstuwing maar eerder voor het ophalen van de netten.

Door het dichtslibben en indijken van de kreken langs de Schelde kregen de vissers steeds meer problemen. Daarom verhuisde de familie Wijnen in 1917 naar Harlingen (HA51). In 1919 werd de hengst verkocht naar Yerseke (YE199).

De nieuwe eigenaars, de familie de Rooij, zouden bijna 50 jaar lang met het schip blijven vissen en handelen. Vanop de Oosterschelde werd er o.a. naar Brussel gevaren waar de mosselen verkocht werden. Later, tot in 1940, werd zelfs op het Franse Roubaix gevaren; dat waren tochten van maandag tot zaterdag. Tegen het einde van de tweede wereldoorlog verstopte men de motor in een schuur en werd het schip opzettelijk tot zinken gebracht. Liever dat dan dat de terugtrekkende Duitsers het schip in beslag zouden nemen. Na de oorlog werd het schip weer gelicht.

Tot in 1958 was 'D'n Bruinen' een mosselvisser en vrachtschip. Nadien volgden een reeks particuliere eigenaren die het schip voor diverse doeleinden gebruikten. Eerst was 'D’n Bruinen' een drijvende vakantiewoning, nadien een kajuitjacht waarmee tochten naar de Wadden, Frankrijk en Ierland gemaakt werden. Een houten schip vraagt zeer veel onderhoud en dat kon de laatste eigenaar, gezien zijn leeftijd, niet meer opbrengen. In 1999 kocht VZW Tolerant 'D’n Bruinen' aan.

Eigenschappen

Plaquette nummer:1660 Zeil nummer:
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Hengst

Bouw

Bouwjaar:1880 Ontwerper:A. Verras
Werf:A. Verras Werf plaats:De Paal
Motor:Inbouw Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:Eikenhout
Materiaal zeil:Katoen
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:13,90 m Breedte berghout:4,50 m
Diepgang:0,90 m Masthoogte water:12,30 m
Oppervlakte grootzeil:62,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:62,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1902 – 1919 Familie Wijnen, Vlaanderen ( PI77 / HA51)
1963 – 1974 Frans Eisenloeffel, Enkhuizen/Amstelveen/Amsterdam/Spakenburg ( Zeehond)
1974 – 1980 J. Bosch, Enkhuizen ( Zeehond)
1980 – 1993 J.R.M. Broeckart, Hengstdijk ( Zeehond)
1993 – 1999 ( YE96)
1999 – Nu (laatst bekend) VZW Tolerant, Rupelmonde, Kruibeke ( D'n Bruinen)

Geschiedenis

2006

december 2006

december 2006: Spiegel der Zeilvaart 2006 december nummer 10 - De hengst D'n Bruinen na complete restauratie in Rupelmonde te water

Ook in Vlaanderen gebeurt veel op het gebied van restauratie en behoud van historisch erfgoed. Een voorbeeld daarvan kunt u hierna lezen in een verslag van Werner van de Walle. Al jaren is hij de drijvende factor achter het tijdschrift Ruimschoots, een Belgische evenknie van Spiegel der Zeilvaart.
Rupelmonde? De platbodemeigenaren onder u, en ondertussen ook wel enige sleepschippers, hebben er vast al van gehoord. Een slaperig dorpje aan de Schelde, een kleine twee uur varen van Antwerpen. Deze, slechts kleine gemeente heeft echter wel een groot(s) verleden. Zij lag namelijk honderden jaren letterlijk in een frontgebied. Op de linkeroever van de Schelde - die tot laat in de middeleeuwen de grens vormde tussen het graafschap Vlaanderen - een leen van de Franse koning en dus deel van Frankrijk. Aan de overkant, op de rechteroever, het hertogdom Brabant.
Hengsten zijn wat hoekiger en ruiger dan de slanke hoogaars met zijn schuin oplopende stevenbalk. Ze konden vrij hoge zeeën aan en dienden dan ook als meid voor alle werk: visser, beurtschip, veerboot, of werkschip. Van de hoogaarzen zijn er heel wat overgebleven, ook toen na de Tweede Wereldoorlog het zeilend visserijbedrijf ter ziele ging. Al tijdens het Interbellum waren vele van deze schepen een tweede leven begonnen als jacht voor de betere burgerij met in Antwerpen de ook Franstalige bourgeoisie. Maar ze werden ook nog nieuw gebouwd: met een kajuit in plaats van een bun voor de vis. Dat geluk kende de hengst niet. Van de vele honderden die begin de 20e eeuw de Scheldedelta bevolkten, blijven er thans nog vijf over. Twee daarvan zijn eigendom van Tolerant: D'en Bruinen, in 1902 gebouwd en gestart met het visserij-nummer PI (Philippine) 77, en de kleinere Pegasus. Eén hengst is eigendom van SBH, de TH (Tholen) 49, en twee zijn in privé-eigendom: de Jan Korneel (ex TH 5) en de Jonge Joseph.

pdf SdZ 2006 nr10 december - De hengst D'n Bruinen na complete restauratie in Rupelmonde te water

2014

2014

2014: Het blad Consent: De ware geschiedenis van de hengst D'n Bruinen

CONSENT is een uitgave voor de donateurs, sponsors en relaties van de uitgevende organisaties; dit zijn naast VZW Tolerant, de Stichting Museumhaven Zeeland uit Zierikzee en Stichting Behoud HoogaarsIn het blad Consent verscheen in 2005 een artikel met de kop 'De ware geschiedenis van de hengst D'n Bruinen'. Het schip dat nu D'n Bruinen heet is gebouwd in 1902 op de werf van Alphonsius Verras in Paal. Alphonsius was een broer van Johannes Verras, die de werf van zijn vader Pieter had over-genomen. Van deze tweede Verras werf op de Paal is weinig bekend. De werf is omstreeks 1900 gesticht en werd in 1903 reeds vermeld als "van weinig betekenis". Na het overlijden van Alphonsius Verras in 1905 verkocht zijn weduwe de werf aan Petrus van Campen, die volgens de verkoopakte "alsnog woonachtig te Kruispolder" was. Vandaar de vermelding in het visserijregister (1947) dat het schip is gebouwd op de werf van "Kampen, Kruispolder". In 1915 werd de werf gesloten.
De vermoedelijke eerste eigenaar van D'n Bruinen was Victor Wijne, een telg uit een belangrijk geslacht van mossel-kwekers in Philippine. De stamvader Matheus Wijne, een herbergier, afkomstig uit Kaprijke in België, was in 1815 naar Philippine gekomen. 

pdf Consent 2005-7 - De ware geschiedenis van de hengst D'en Bruinen

2015

16 mei 2015

16 mei 2015: Historische Werf Meerman in Arnemuiden ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Stichting Behoud Hoogaars

Bij het Jubileumfeest van de Stichting Behoud Hoogaars en de tewaterlating van de "vernieuwbouwde" Steekhengst 'Boreas' waren natuurlijk ook aan aantal historische Hengsten aanwezig. De Hengst 'D'n Bruinen' van VZW Tolerant was ook van de partij.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht