Goetzee

Goetzee

Na Kroese in Vollenhove en Snoek uit Blokzijl ging ook Huisman van Ronduite, Wanneperveen, bollen bouwen. Er ontstond wederom een soort bol met enkele voor die werf karakteristieke kenmerken. De punterbouwer, die Huisman van oorsprong was, maakte aanvankelijk schepen met een te veel weggesneden achterschip, waardoor deze bollen slecht door de wind gingen. Op de Vollenhovense werf werden er daarom ook verscheidene van een extra stuk doodhout voorzien tussen de eigenlijke steven en het roer, waarbij ook het laatste uiteraard iets veranderd moest worden.

De oude Huisman heeft dit gebrek later verbeterd en zo ontstond een uitstekend zeilende bol van een iets slanker en verfijnder type. Doordat deze werf zich bovendien op de jachtbouw ging toeleggen werd de afwerking ook steeds fraaier. Er groeide zo, na de vissersschepen, een serie van vier jachten. Bij deze schepen ontbreekt weer de uitholling van de boeisels en de beer, terwijl wel beretanden aanwezig zijn. Deze vier jachten zijn de 'Jarro' ('Riepel') gebouwd in 1921, de 'Vrouwe Lucia', in 1926/27 op dezelfde mallen gebouwd, de 'Goetzee' gebouwd in de winter 1939/40 en tenslotte volgde in 1954 de 'Njord'. De Njord, die naar Engeland is verkocht is de Iaatste houten VolIenhovense bol en is onder de naam ‘Zween’ helaas verbrand.

'Suydersee' ('Aemilia II')

In 1919 heeft Huisman twee Vollenhovense bollen gebouwd, waarvan er maar één in de werfboeken is opgenomen. Deze bol staat onder de naam 'Suydersee' (Aemilia II') ingeschreven in het Stamboek. Dat dit schip is gebouwd op de Ronduite is door Huisman bevestigd bij een bezoek aan het schip in de jaren zestig. Historici, zo die al geïnteresseerd zouden zijn in de geschiedenis van het schip of de werf zullen deze bol dus niet terugvinden in de werfboeken van Huisman.

Eigenschappen

Plaquette nummer:15 Zeil nummer: OC11
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Vollenhovense bol

Bouw

Bouwjaar:1940 Ontwerper:Jan en Jacob Huisman
Werf:W. Huisman & zn Werf plaats:Ronduite
Motor:Inbouw Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:Eikenhout
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:8,75 m Breedte berghout:3,00 m
Diepgang:0,70 m Masthoogte water:11,30 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1939 – 1981 Ir. J. Loeff ( Goetzee)
1981 – Nu (laatst bekend) J.P. Loeff, Veere ( Goetzee)

Geschiedenis

1940

1940

1940: De 'Goetzee' in aanbouw en deelname Flevorace

Goetzee tijdens de bouw (foto: Ir. J. Loeff)
Goetzee tijdens de bouw (foto: Ir. J. Loeff)
Uitvaren uit Muiden voor de Flevorace 1940. De klik van het roer is nog niet gesneden. In de winter van 1940/41 heeft mijn vader er een Eenhoorn in reliëf in gesneden (foto: NV Vereenigde Fotobureaus).
Uitvaren uit Muiden voor de Flevorace 1940. De klik van het roer is nog niet gesneden. In de winter van 1940/41 heeft mijn vader er een Eenhoorn in reliëf in gesneden (foto: NV Vereenigde Fotobureaus).

1950

april 1950

april 1950: Waterkampioen april 1950 nr868 - 'Goetzee' een Vollenhovense bol

De opdrachtgever Ir. J. Loeff schrijft:
Ik wil graag vertellen hoe de „Goetzee" tot stand is gekomen. Toen in September 1939 de wereldoorlog losbarstte wist ik - gedachtig de jaren 1914-1918 - dat als ik nu niet een boot liet bouwen, daarvan niet gauw, misschien nooit, iets zou komen. Och ik wist ook wel, dat het met de slaolie en de thee en de jenever en met zoveel meer de verkeerde kant op zou gaan, maar, dat deerde minder. Dat de prijzen van jachten en boten tot het waanzinnige zouden stijgen was ervaring uit de vorige oorlog. Nu had ik allang met verliefde ogen naar een kleine platbodem „De Vrouw Lucia" gekeken en aan de bouwer de Fa Huisman & Zn te Ronduite in de gemeente Wanneperveen richtte ik dus een aanvraag om prijsopgave voor juist zo'n scheepje. Dat kwam vrij schappelijk uit de bus, al bleek later, dat deze prijs berekend was voor een scheepje, zoals dat twaalf jaar geleden was afgeleverd, zonder dus de talloze verbeteringen, die een liefhebbend eigenaar er in de loop der jaren aan had aangebracht. Hoe het zij, ik bestelde zo'n schip. Maar ook ging ik nu kritisch kijken naar het voorbeeld, ik ging passen en meten en eigen eisen op papier zetten. Zo kwam ik al gauw tot de slotsom, dat mijn boot iets langer (35 cm.) moest worden.
Tergend lang duurde het voor het schip op stapel kwam en slechts langzaam, maar zeker vorderde de bouw. Ik had intussen een inrichtingsplan ontworpen, gebruik makende van maten genomen op „De Vrouw Lucia", want een tekening was er niet. Toen ik dan ook met de inrichting op de werf kwam, kreeg ik te horen: we zullen wel eens zien of dat er allemaal in kan. De bouw was van a tot z een zaak van ervaring, overgeleverd van vader op zoon en door elk nieuw geslacht aangevuld. Toen ik eens vroeg naar de plaats van de mast, werd er genieten van voorkant voorsteven naar waar de bun zou komen als het een visserman zou worden, van daar naar voren tot waar het zeilwerk zou behoren te komen. Als men zelf scheepsbouw heeft gestudeerd en moderne jachtbouw jarenlang je grootste belangstelling heeft gehad, zijn zulke methodes wel wat beangstigend. Maar alles ging goed en ik kreeg voor deze bouwers meer en meer respect.
Toen in Mei '40 de Duitse horden ons land binnenvielen was de romp op het dek na gereed. Ik was tijden lang afgesloten van de werf, die moeilijkheden kreeg met het krijgen van het gegalvaniseerde ijzerwerk. Gelukkig waren er geen moeilijkheden met rondhout en zeilen en zelf had ik de inventaris gedurende de winter en het voorjaar geleidelijk bijeengebracht.
Hoe het zij op 1 Juli 1940 werd de „Goetzee" aan mij afgeleverd en begon in Ronduite de eerste vaart in konvooi met „De Vrouw Lucia", waarmee de inventaris naar de werf was vervoerd. Toen we na enige dagen in Volendam lagen, achterhaalde de telefoon mij om te melden, dat de bezetters mijn huis tot „Lazarett" wensten in te richten. Dat werd dus verder een overhaaste tocht huistoe.

pdf Waterkampioen 1950 april nr868 - 'Goetzee' een Vollenhovense bol

1960

1960

1960: Ansichtkaart van de Vollenhovense bol 'Goetzee' aan SSRP verstuurd in verband met de Reünie van 1960

1963

20 juli 1963

20 juli 1963: W.H. de Vosprijs uitgereikt aan Ir. J. Loeff

De W.H. de Vos-prijs - het zilveren Lemsteraakmodel, dat het Stichtingsbestuur periodiek toekent aan degene, die zich bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt voor het door de Stichting nagestreefde doel, d.w.z. de bevordering van de belangstelling voor en de kennis van ronde- en platbodemjachten werd in 1963 uitgereikt aan Ir. J. Loeff.
Bestuurderen van de Stichting waren eenstemmig tot de conclusie gekomen - uiteraard zonder medeweten van de betrokkene - dat in Zeeland, en met name in Veere, deze wisselprijs aan Ir. J. Loeff diende te worden uitgereikt. En zulks niet alleen vanwege de nauwe banden, die hem met Zeeland en Veere verbinden, maar in het bijzonder vanwege de onschatbare diensten, die Ir. Loeff gedurende vele jaren aan de watersport in het algemeen en aan de ronde en platbodemjachten in het bijzonder heeft bewezen.

1984

januari 1984

januari 1984: Oude Zuiderzeeverhalen door Wim Kuyper

Flevorace 1947: een aantal jachten van de  K.N.Z.R.V. te Muiden wordt door een sleepboot naar de start gesleept. Op de voorgrond Ir. Jan Loeff aan het roer van zijn 'Goetzee'. Het boljacht er achter is de  'Vrouw Lucia'.
Flevorace 1947: een aantal jachten van de K.N.Z.R.V. te Muiden wordt door een sleepboot naar de start gesleept. Op de voorgrond Ir. Jan Loeff aan het roer van zijn 'Goetzee'. Het boljacht er achter is de 'Vrouw Lucia'.

Spiegel der Zeilvaart Januari 1984: Oefentocht met de 'Goetzee' om de Flevorace in 1947 als bemanning te varen

Eerst in 1947 kwam ik enkele dagen als bemanningslid aan boord van het mooie jacht 'Goetzee'. Voor deelneming aan de Flevorace zocht Jan Loeff een geschikte bemanning. Hij ging daarbij niet over een nacht ijs. Enkele weken voor de wedstrijd werden mijn zwager en ik uitgenodigd om een weekend proef te zeilen; wij kenden Loeff niet persoonlijk. Aan boord gekomen, stelde hij voor om naar de Eem te zeilen. In de buurt van Eemdijk vonden wij een "zacht walletje" voor de nacht. De zondag daarop was de wind in het noordoosten blijven steken. Eerst toen Loeff na het ontbijt voorstelde orn de smalle Eem laverende uit te zeilen, begrepen wij waarom hij zo ver landinwaarts een ligplaats gekozen had. Over stuurboord zouden wij steeds een korte slag moeten maken, gevolgd door een lange slag over bakboord. Nadat wij zeil gemaakt hadden, stelde ik mijn zwager voor om aan stuurboord de lange vaarboom klaar te leggen waarmee wij tijdens het door de wind gaan, na de korte slag wat meer gang aan het schip konden geven. Hoeveel slagen wij gemaakt hebben voordat wij op open water gekomen waren, is niet te zeggen. Ik weet wel dat wij soms handen te kort kwamen om alle handelingen bij het door de wind gaan korrekt uit te kunnen voeren. Eenmaal buiten gekomen hadden wij de tijd om een Consi sigaret op te steken; destijds was dit de enige merk sigaret van matige kwaliteit die mondjesmaat op de bon verstrekt werd. Daarna kwarn Loeff met zijn voorstel om gezamenlijk de Flevorace 1947 te zeilen. "Laten jullie dat U en Meneer maar varen," voegde hij eraan toe, "ik heet Jan."

2002

2002

2002: Waterkampioen 2002 nummer 22: De boot van Loeff

2007

augustus 2007

augustus 2007: Foto zomer 2007 in Veere

2011

mei 2011

mei 2011: Spiegel der Zeilvaart Mei 2011 nummer 04 - Vollenhovense bol 'Goetzee', zeventig jaar liefde

Jan Paul Loeff, eigenaar van de 'Goetzee', het schip dat zijn vader heeft laten bouwen vertelt:
"Het schrijven over een schip waar je zo lang lief en leed mee hebt gedeeld en waar je zoveel van houdt is een hachelijke zaak. Ik loop het risico u met mijn lofzang te vervelen. Ik zal proberen me bij de feiten houden." Zo ongeveer begon mijn vader in I950 het stuk in De Waterkampioen over zijn Goetzee. Ik kan hier goed zijn echo spelen met hetzelfde risico, want die liefde heeft hij op mij overgebracht. 'Goetzee' is een Vollenhovense Bol, gebouwd in 1939/40 bij W Huisman & Zn in de Ronduite, gemeente Wanneperveen. De bouwers waren de broers Jan en Jacob Huisman. Vermoedelijk bouwden zij onder het toeziend oog van hun vader Wolter, die eind jaren dertig met pensioen ging en dus zelf niet mee bouwde. Jan is de vader van de in 2004 gestorven Wolter Huisman, de man die de werf groot heeft gemaakt. Zijn dochter Alice leidt het bedrijf& nu en is daarmee de vijfde generatie bootbouwers in de familie.

De naam 'Goetzee' is geen verzonnen zee of eigenschap van het schip, maar de familienaam van mijn overgrootmoeder van vaders kant. Deze naam heeft een aantal schepen van mijn vader gesierd. Hij heeft het schip laten bouwen als zusterschip van de Vrouw Lucia van Willem Dudok van Heel, een goede vriend. Hij was al jaren verliefd op dat schip en had al die tijd het plan ook zo'n scheepje te laten bouwen.

pdf SdZ Mei 2011 Nr04 - Vollenhovense bol Goetzee zeventig jaar liefde

2014

december 2014

december 2014: Spiegel der Zeilvaart December 2014 nummer 10 - Zelf restaureren van de houten bol Goetzee deel 1

Het leek zo'n onschuldige plek: 4 centimeter hoog, 30 cm lang en rot. Even eruit en een nieuw lapje erin, klusje van niets, zo leek het. Jan Paul Loeff had na al die jaren beter moeten weten. Achter dat plekje zit het kopse uiteinde van de mastdoft. En die was veranderd in ...tja, potgrond? Jan Paul zat niet bij de pakken neer, maar voerde eigenhandig een restauratie uit.
Een blank gelakte bol zoals de Goetzee heeft altijd wel wat plekken waar vocht in het hout zit. Niet dat je daar als eigenaar blij van wordt, maar het hoort er nu eenmaal bij. Dat vocht bevriest als het koud is en drukt de laag vernis los als het weer dooit. Een winter zonder vorst, zoals vorige winter, betekent veel minder krabwerk in het voorjaar en dat is natuurlijk prettig. Toen de Goetzee afgelopen voorjaar onder de wintertent uitkwam leken de slechte plekken in de lak erg mee te vallen. Na gekrabd te hebben besloten mijn echtgenote Geesje en ik een klein plekje aan stuurboord in het boeisel, vlak voor het zwaard, aan te pakken. Achter dat latje zit het kopse uiteinde van de mastdoft. Na het latje eruit gesloopt te hebben, bleek de mastdoft in potgrond, humus en andere teelaarde veranderd te zijn.
In die prut steken om te onderzoeken hoe diep de ellende doorging leverde de diagnose: "peilloos diep". Ook bleken ondersteunende delen rond de doft, zoals knieën en spantkoppen niet al te best best te zijn.
Zo veranderde de kleine onderhoudsbeurt in een restauratie, een grote restauratie ...

pdf SdZ December 2014 nr10 - Zelf restaureren in een houten bol deel 1

2015

februari 2015

februari 2015: Spiegel der Zeilvaart Februari 2015 nummer 1 - Zelf restaureren van de houten bol Goetzee deel 2

Nu wacht de klus om een heel stuk boeisel te vervangen. Het schip staat inmiddels anderhalve maand op de wal en is vreselijk opengetrokken. Daarom wil Jan Paul de bol eerst een weekend in het water laten hangen om dicht te trekken.
We hijsen het schip op een zaterdag langzaam in het water, zodat het de zondag kan blijven hangen om dicht te trekken. Dat valt tegen. Nog nooit heb ik de Goetzee zo snel vol zien lopen. De grote dompelpomp kan het absoluut niet bijbenen en binnen de kortste keren staat er zoveel zout water in dat onderlopen van de motor dreigt. Omhoog maar weer, tot het water door de naden naar buiten loopt en wat op en neer met de kraan - misschien wil de bol zo dichttrekken. Het werkt niet. Dan maar opnieuw breeuwen, of liever gezegd het werk even naslaan. Hier en daar lijkt het alsof het werk uit de naden gespoeld is. Daarna is het schip redelijk dicht. Na nog een nacht hangen houdt de pomp de lekkage bij. Goed genoeg, en dus kan de Goetzee terug naar binnen voor het volgende hoofdstuk... het boeisel.

pdf SdZ Februari 2015 nr01 - Zelf restaureren in een houten bol deel 2

2017

25 maart 2017

25 maart 2017: W.H. de Vosprijs toegekend aan Jan Paul Loeff

De W.H. de Vosprijs 2017 werd uitgereikt aan Jan Paul Loeff, eigenaar van de door Huisman gebouwde Vollenhovense bol 'Goetzee'. Het aardige bij de uitreiking van de prijzen is de oorkonde die daarbij hoort, waarin alle beweegredenen voor de toekenning staan opgesomd. Jan Paul benadrukte in zijn dankwoord alle facetten van het in het bezit hebben van zo'n bijzonder schip. Een schip, nu alweer 77 jaar oud, waaraan hij regelmatig met zijn vrouw en gesteund door vrienden aan het werk is. Hij vertelde ook nog een aardige anekdote over z'n vader, die het schip in 1940 heeft laten bouwen.  Zij vader lag eens in de sluis in Stavoren, met twee oude Friezen mannen op de hoge sluismuur. Er keek één over de muur naar beneden en zei "Zeker geen Fries .....". De ander keek over de muur en reageerde "Toch wel mooi ....".

september 2017

september 2017: Onderhoud

Eigenaar Jan Paul Loeff: "Deze zomer is opgegaan aan het restaureren van het achterschip. Nieuw dek, nieuw boeisel aan SB en nieuwe lijfhouten (gespiegeld/gevlinderd) en schrootjes in de kuip. Natuurlijk was een boel eronder ook niet goed meer. We hebben tot nu toe één dag gezeild en twee dagen aan een eilandje liggen uitrusten. Nu regent het en is het seizoen voorbij. Maar ja, timmeren heeft ook zijn bekoring en op de werf waar we dat doen is het gezellig."

29 september 2017

29 september 2017: Uit het Stamboek - Behou(d)t het Goede 2017 nummer 9

De 'Goetzee' met halvewinder, gefotografeerd door Rien Gipon
De 'Goetzee' met halvewinder, gefotografeerd door Rien Gipon

Onlangs mochten we oude fotoalbums van Rien Gipon scannen. Hij was verwoed zeiler en fotografeerde en verzamelde ruim voor de oorlog al van alles en nog wat over de zeilsport. In de albums zit een grote variëteit aan foto’s. Veel privé foto’s. Maar, ook foto’s van de boeier 'Rana', de toen nieuwe boeier 'Thomas' en de Vollenhovensebol 'Goetzee'. Rien Gipon is al in 1963 overleden, zijn weduwe dit jaar. Rien was lange tijd voorzitter van één van de zeilverenigingen op Loosdrecht.
De foto’s zijn veelal van het formaat “postzegel” of net iets groter. Ze zijn allemaal ooit handmatig afgedrukt. De scans van de foto’s hebben we opgenomen in het stamboek archief en we hebben de foto’s van de 'Thomas' en de 'Goetzee' doorgemaild naar hun huidige eigenaren.
De foto van de 'Goetzee' uit 1941 is bijzonder vanwege de halvewinder, waar ze mee zeilt. De foto was niet bekend bij de eigenaar van de 'Goetzee', Jan Paul Loeff.
Van hem kregen we wel het volgende verhaal bij de foto en een aanvullende foto.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht