LE104 Harmonie

LE104 Harmonie Niet actief

Dit schip heeft een plaquette van de SSRP aan boord van een eerdere inschrijving, maar staat nu "geregistreerd" in Categorie X in het Stamboek en wordt dus gekenmerkt als 'Inactief'. Schip en eigenaar zijn op dit moment NIET "actief" aangesloten bij de SSRP als Behoudsorganisatie. De huidige eigenaar is (nog) niet in onze administratie opgenomen. Deelname aan Evenementen waarbij de eis wordt gesteld, dat het schip en de eigenaar zijn aangesloten bij dezelfde Behoudsorganisatie als onderdeel van de FVEN, is vanuit de SSRP daarom NIET mogelijk.

Dit betekent dat het schip nog onderdeel is van de Aanmeldingsprocedure (her-inschrijving) of, en dat geldt voor de meeste schepen, de eigenaar heeft het schip niet her-aangemeld en betaalt dus ook geen jaarlijkse bijdrage aan de SSRP voor Inschrijving in het Stamboek. Eventueel vermelde gegevens van schip en oud-eigenaren dateren meestal uit de periode van eerdere 'actieve' Inschrijvingen en zijn waarschijnlijk niet volledig en mogelijk niet correct. Voor dit schip kan, omdat het niet aantoonbaar voldoet aan de Criteria van de SSRP, geen Meetbrief door de KNWV worden afgegeven.
Vanwege de doelstelling van de SSRP om alle historie van de in het Stamboek opgenomen schepen vast te leggen, worden in de Schepenlijst wel de in het stamboekarchief beschikbare gegevens van dit ooit geregistreerde schip en summiere gegevens van de (oud-)eigenaren getoond.
Heeft u informatie over dit schip of bent u eigenaar en wilt u het graag weer 'activeren'? Laat het ons weten!

Het waterlijnenplan van deze aak, zo schrijft mij J.K. Gipon - met wie over de tekeningen van de aak uitvoerig overleg werd gepleegd, evenals met G.W.W.C. Baron van Höevell - en die beiden veel in de tekeningen 'lazen' - geeft een contour van berghout en boord te zien met voor een aak vrij harde stuizen. Daardoor en eveneens door het verloop van diezelfde lijnen van berg hout en boord in de spantentekening heeft deze aak voor een Zuiderzeeschip vrij hoekige vorm en doet enigszins aan een tjalk denken. Het middendeel van de romp is duidelijk vlak gehouden met het oog op de 'leefruimte in de bun', terwijl de spanten in vooren achter schip merkwaardig genoeg sterk V-vormig verlopen.

Eigenschappen

Plaquette nummer:365 Zeil nummer:
Categorie:X Tekening nummer:
Type:Lemsteraak

Bouw

Bouwjaar:1904 Ontwerper:
Werf:A. van der Zee Werf plaats:Joure
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Staal Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:13,54 m Breedte berghout:0,00 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1905 – 1917 A. Poepjes, Lemmer ( LE104 Halve Maen)
1917 – 1922 Willem Bootsma, Lemmer ( LE25)
1922 – 1950 Gebr. Visser, Heeg ( Harmonie)
1950 – 1954 Amerikaanse ambassadeur Salden Chapin ( Half Moon)
1954 – 1959 Canadese ambassadeur T. Stone ( Half Moon)
1965 – onbekend G. Nieuwenhuizen, Amersfoort ( Halve Maen)
onbekend – onbekend M. de Jong, Zwartewaal ( Halve Maen)
onbekend – 1999 H. Poppe, Amsterdam ( Halve Maen)
onbekend – onbekend Ed Zwart ( LE104 Harmonie)

Geschiedenis

2014

21 september 2014

21 september 2014: Reactie van Ed zwart uit Amsterdam

De aak van Poepjes

Dirk Huizinga heeft geprobeerd de geschiedenis van de Lemsteraak 'Haast Noch Rust LE99' te achterhalen. Daarbij kwam ook de LE104 'Harmonie' ter sprake. De conclusies van Dirk staan beschreven bij de 'Haast noch Rust LE99' maar hebben we ook in de Spiegel der Zeilvaart gepubliceerd. Daarop reageert de huidige eigenaar van de 'LE104 Harmonie':
Ik begrijp uit het artikel over de benaming van aken in de laatste Spiegel der Zeilvaart (nr 8), dat  het op dit moment niet bekend is waar de “aak van Poepjes, Morgenster”, zich bevindt. De afgelopen periode heb ik deze aak, die als jacht verbouwd was ('Halve Maen'), gerestaureerd en er weer een visserman van gemaakt. Hij heet nu weer LE104. Het is de eerste 'Morgenster' van Poepjes, gebouwd in 1905 door Auke van der Zee. De tweede Morgenster (uit 1917), is verbouwd tot jacht en wordt nu vanuit Enkhuizen voor de charter verhuurd. Deze aak heet ook nu nog 'Morgenster'.
De LE104 is in 1922 verkocht om als viskoper te dienen voor de palingaken uit Heeg. Hij heette toen 'Harmonie'. Ik heb mijn aak nu ook weer 'Harmonie' gedoopt.

2015

19 maart 2015

19 maart 2015: De Lemsteraak 'LE104 Harmonie' in het boek "Lemsteraken voor de recreatie" van Dirk Huizinga

Dirk Huizinga schrijft in zijn boek "Lemsteraken voor de recreatie":
Arend Poepjes, de visser die ook rap was op de schaats, gebruikte de aak voor de visserij, zowel op het binnenwater als op de Zuiderzee. De Lemster visser Willem Bootsma, aangetrouwde familie van Arend Poepjes, nam het schip vervolgens over en voer ermee onder visserijteken LE25.

In 1922 werd de aak eigendom van Wigle A. Visser, de bekende vishandelaar in Heeg. De aak kreeg de naam `Harmonie' en werd gebruikt om er paling mee op te halen uit Duitsland.

Palingjager voor de vishandel van W. Visser vanuit Heeg en Gaastmeer

In de periode dat de aak in gebruik was als palingjager voor de vishandel van W. Visser vanuit Heeg en Gaastmeer is het schip voorzien van een zwaardere motor en is de mast strijkbaar gemaakt, om zo weinig mogelijk oponthoud te hebben als de wind tegen zit of bruggen de doorvaart belemmeren. Op de foto waar de aak in Gaastmeer ligt, is goed te zien dat er een roef over de motor is gebouwd (bij een open kuip) en voor het strijken van de mast bokkepoten worden gebruikt zoals ook bij rivierklippers en tjalken gebruikelijk was.
Langs de kant liggen in het water de `leggers' waarin de aal van de aaljager wordt bewaard. Na verloop van tijd zal een palingaak de vis overbrengen naar Londen, naar Billingsgate, waar de aal verhandeld wordt. Zo'n palingaak was een soort zeetjalk met drie grote bunnen achter elkaar, waar de aal in bewaard werd. Het was voor de schipper zaak om over te varen bij relatief rustig weer, omdat de aal bij sterke bewegingen van de palingaak werd de paling in de bun `zeeziek', waardoor ze in kwaliteit achteruit ging. De aal die in de herfst werd gevangen, bleef de gehele winter bewaard in de leggers.
Met de palinghandel is het in de dertiger jaren niet goed afgelopen. In 1844 ontstonden en drie firma's Visser die zich bezig hielden met de palinghandel op Londen. Eén in Workum, een in Gaastmeer en een in Heeg. De machtigste positie is die van Wigle en Anne Visser & Zn. Te Heeg. Die nemen in 1896 de palinghandel in Gaastmeer over. Het bedrijf in Workum gaat in 1881 over naar de firma Haagsma en in 1907 wordt dit bedrijf gekocht door de Gebroeders Lankhorst uit Heeg. In de jaren dertig verliezen de Friese handelaren echter terrein aan de Denen en in 1938 gaat de palinghandel op Londen ter ziele.

In 1950 gaat de aak over naar de recreatie

In 1938 kwam de `Harmonie' van de vishandelaar Visser in de verkoop. Het is nog niet bekend wat er met deze aak gebeurde in de periode tijdens en direct na de Tweede Wereldoorlog. Pas in 1950 ging de aak over naar de recreatie. Het schip had nog voldoende allure om een eervolle functie te vervullen voor de diplomatieke dienst. 
Salden Chapin, toenmalig Amerikaans ambassadeur in Nederland liet het schip in 1950 verbouwen tot jacht en voer ermee tot 1954. T. Stone, de Canadese ambassadeur, nam de aak over en voer ermee tot 1959. Onder de naam `Half Moon' werd er regelmatig met hoog gezelschap gevaren met de aak.
Haar thuishaven was de oude haven van de KNR&ZV te Muiden. Het onderhoud aan de aak werd gedaan op de werf `Het Fort' van J. de Vries Lentsch in Nieuwendam. Jens Terpstra was samen met zijn broer de jachtschipper die voor de aak zorgde. Eerder was hij schipper geweest op de `Neerlandia', (de huidige aak `Dolfijn', De Boer 1929). Het
jacht was netjes met teak afgetimmerd en voorzien van koperbeslag, maar niet voorzien van versieringen als houtsnijwerk. Met de aak zijn vele tochten gemaakt, ondermeer naar Parijs. Tot de gasten aan boord behoorden niet alleen diplomaten, maar bijvoorbeeld ook de prinsesjes Beatrix en Irene van de Koninklijke Familie.

De ‘Half Moon’ in Rotterdam, de Veerhaven omstreeks1960. De kajuit die op de visaak is gezet, lijkt wel iets aan de  hoge kant. Er is een stalen zetboord op het boeisel gelast.
De ‘Half Moon’ in Rotterdam, de Veerhaven omstreeks1960. De kajuit die op de visaak is gezet, lijkt wel iets aan de hoge kant. Er is een stalen zetboord op het boeisel gelast.

In 1965 wordt de Lemsteraak verkocht

In 1965 kocht G. Nieuwenhuizen uit Amersfoort de aak. Hij noemde zijn nieuwe aanwinst ‘Halve Maen’. Latere eigenaars zijn M. de Jong uit Zwartewaal en H. Poppe uit Nieuwendam. 

Eigenaar, Ed Zwart uit Amsterdam, restaureert de aak

De huidige eigenaar, Ed Zwart uit Amsterdam, restaureert de aak en brengt haar terug in de uitvoering van de LE25 van Willem Bootsma.

20 maart 2015

20 maart 2015: De Lemsteraak 'LE104 Harmonie' in het blad "Eigen Huis & Interieur"

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht