TH64

TH64 Verdwenen

De Th64 is een voormalige Tholense visserman, een hoogaars die gebouwd werd op de scheepswerf van D. van Duivendijk te Tholen in 1907. Deze hoogaars werd gebruikt voor de oester-en mosselkweek en voerde in 1951 nog een volledig tuig, al was het schip ook met een motor uitgerust. Het werd gebouwd als de TH33 voor de Tholense visser Kees Zalijn. Het schip ging dan over naar een zekere Van der Klooster uit Burgsluis (Schouwen), maar kwam daarna terug naar Tholen als de TH64 van Arend Schot. 

De TH64 in het boek 'De Hoogaars' van J. van Beylen

J. van Beylen schrijft in zijn boek 'De Hoogaars' het volgende over de TH64:
In 1957 werd de TH64 verkocht om als jacht verbouwd te worden. Langs verschillende eigenaars kwam het schip uiteindelijk in het bezit van de Amsterdamse dominee D. N. Wouters. Deze hoogaars was een zgn. lemmerhoogaars, d.1. een hoogaars met een 'ronde kont', een rond achterschip dus, ook genoemd 'met een lemmergat' of 'met een boeiergat'. Deze bouwwijze houdt wel degelijk verband met Lemmer in Friesland. Daar bouwde men sinds 1870 de Lemmeraak of Lemsteraak

De tekening in het boek 'De Hoogaars' van J. van Beylen
De tekening in het boek 'De Hoogaars' van J. van Beylen

In Zeeland werd dit soort schepen eveneens gebruikt voor de visserij, vooral te Bruinisse maar ook in andere havens. Deze schepen haalden mosselzaad van de Wadden en de Zuiderzee, evenals de hengsten van Zeeuws-Vlaanderen, die men 'mosselaars' noemde. De lemmeraken en de hengsten waren dus concurrenten. De eerste waren rondgebouwde schepen, de tweede platbodems met een scherp achterschip zoals dit bij de oudere hoogaars het geval was. Er werd nu door enkele pientere hengstschippers opgemerkt dat een ongeladen hengst niet behoefde onder te doen voor een ongeladen lemmeraak, maar dat op de terugweg van de Zuiderzee, de geladen hengst niet zo snel was als de geladen lemmeraak. Dus was de lemmeraak eerder op de markt en kreeg de hogere prijs voor het mosselzaad. Men schreef de snelheid van de lemmeraak toe aan o.m. de vorm van het onderwaterschip en het ronde achterschip. Men ging dan een schip bouwen dat een kruising was tussen een hengst en een lemmeraak, waardoor de lemmerhengst ontstaan is.
In 1899 werd op de werf van J. F. De Klerk te Kruispolder de eerste lemmerhengst gebouwd. Blijkbaar heeft de nieuwe vormgeving bijval genoten en inspirerend gewerkt op andere scheepsbouwers, want men ging nu ook andere scheepstypen aanpassen, zoals de schouw en de hoogaars. Wanneer dit precies bij schouwen plaatsvond is niet bekend, maar de eerste lemmerhoogaars werd tegen 1900 op stapel gezet door Melis van Duivendiik. een zoon van de Tholense scheepsbouwer Dirk van Duivendijk. Melis had zich bij gebrek aan voldoende werk op de vaderlijke werf in Willemstad gevestigd waar hij de werf 'Volharding' uitbaatte. Het was hier dat de eerste lemmerhoogaars van stapel liep. 

Deze bouwwijze werd naderhand eveneens door andere werven overgenomen, uiteraard het eerst in Tholen. In het werfboek van Van Duivendijk treft men de eerste vermelding aan achter het jaartal 1900: 'Maat van een hoogaars niew model'.'? De meeste hoogaarsen die nu nog in de vaart zijn als jacht - vissermannen zijn verdwenen - werden met een lemmergat gebouwd. Daar waren voldoende redenen voor. Het bouwen van een hoogaars met een scherp gat is niet zo eenvoudig. De constructie ervan is zwaar, tijdrovend omwille van de vele inhouten die er in zitten en dus relatief duur. Een rond achterschip was eenvoudiger te bouwen, dus goedkoper en het kwam de snelheid ten goede. Bovendien werd het schip er zeker niet lelijker 
door en bleef het traditionele karakter zo goed als ongeschonden.

Eigenschappen

Plaquette nummer:329 Zeil nummer:
Categorie:V Tekening nummer:
Type:Hoogaars

Bouw

Bouwjaar:1907 Ontwerper:M. van Duivendijk
Werf:M. van Duivendijk Werf plaats:Tholen
Motor: Motor type:
Materiaal romp: Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:14,50 m Breedte berghout:0,00 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht