Triton

Triton

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in 1997 in zijn standaardwerk "Tjotters en Boatsjes" het volgende over de 'Triton':
De complete historie van deze tjotter kon eerst kortgeleden opgehelderd worden dankzij een onlangs teruggevonden foto uit 1958. In het reeds meermalen aangehaalde overzichtsartikel van de heer E.G. Duyvis werd nog verondersteld, dat deze tjotter ten gevolge van ernstige verwaarlozing aan haar eind zou zijn gekomen. Hier volgt eerst hetgeen in deze publicatie over de "Triton" is medegedeeld, aangevuld met recentelijk opgedoken informatie. Werfboek I van Eeltje Holtrop van der Zee in Joure vermeldt slechts: Een boot voor den heer Van der Sluis Akkrum met de toevoeging: ... net als voor Rosier. Evenals bij de boot voor W.S. Visser diende die van Rosier opnieuw als voorbeeld. Een prijs staat niet vermeld, ook geen afmetingen, behalve die van mast, giek en loefijzer.

Ruurd Alles van der Sluis was huisarts te Akkrum en omliggende gebieden, inclusief Oldeboorn, Ter-home en tot halverwege Heerenveen, zoals uit het familieboek Van der Sluis blijkt. Hij was in dit gebied de enige arts en vervulde tegelijkertijd ook de functie van tandarts. Zijn patiënten bezocht hij per Utrechtse tentwagen met koetsier en het gebeurde wel dat er een reis van een dag moest worden gemaakt. Wij veronderstellen, dat behalve voor pleziervaart, van de zeilboot ook wel gebruik gemaakt zal zijn voor het bezoeken van aan het water gelegen boerenplaatsen. Van deelname aan zeilwedstrijden is ons niets gebleken. Als de dokter het kalmer aan gaat doen, wordt de "Triton" verkocht aan de jonge boterkoopman Roelof Buisman te Leenwaren, die zich later achtereenvolgens als secretaris en voorzitter van de Koninklijke Zeilvereeniging "Oostergoo" en ook als latere eigenaar van het Friese jacht "Mercurius" grote verdienste heeft verworven. Buisman is (en zal zijn gehele leven blijven) een groot liefhebber van (hard)zeilen. Uit de bewaard gebleven deelnemerslijsten van de wedstrijden ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van "Oostergoo" in 1908 blijkt dat hij hieraan met de "Triton" heeft deelgenomen.

De 'Triton' tijdens de wedstrijden op Dragten Wijde Ee (Oudega) in 2014
De 'Triton' tijdens de wedstrijden op Dragten Wijde Ee (Oudega) in 2014

Eigenschappen

Plaquette nummer:315 Zeil nummer: RE4
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Tjotter

Bouw

Bouwjaar:1894 Ontwerper:E. Holtrop van der Zee
Werf:E. Holtrop van der Zee Werf plaats:Joure
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:5,00 m Breedte berghout:2,45 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:25,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:25,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1894 – 1904 R.A. van der Sluis, Akkrum ( Triton)
1904 – 1908 R. Buisman, Leeuwarden ( Triton)
1908 – 1924 H. Halbertsma, Sneek ( Allegretto)
1924 – 1927 H.J. van Leeuwen, Baarn ( Allegretto)
1927 – 1927 H. Lith, Zaltbommel ( Allegretto)
1927 – 1948 Ph.M. Muus, Utrecht ( Allegretto)
1948 – 1956 B. van der Molen, Amsterdam
1956 – 1958 Padvinderij Amsterdam, Amsterdam
1958 – 1961 J.A. van Duren, Leeuwarden ( Gouden Leeuw)
1961 – 1962 C.D. Hollander, Den Helder ( Gouden Leeuw)
1962 – 1968 R. v.d. Honert, Bussum ( Noorderlicht)
1968 – 1976 C. Oostergoo, Muiderberg ( Oostergoo)
1976 – 1986 J.C. Ritsema, Eemnes ( Anna Catharina)
1986 – 1992 C.J. Visser, Bunnik ( Anna Catharina)
1992 – Nu (laatst bekend) Stichting Eeltjebaes, F.R. van der Zee, De Bilt ( Triton)

Geschiedenis

1993

31 oktober 1993

31 oktober 1993: Brief Vermeer aan eigenaar van der Zee over herkomst 'Triton'

1997

1997

1997: De 'Triton' in het boek "Tjotters en Boatsjes" van Dr. Ir. J. Vermeer

De "Triton" komt in 1898 in handen van Hylke Halbertsma, tot dan eigenaar van een tjotter met de naam "Dokter Eeltsje". Hylke Halbertsma was een lid van de Sneeker tak van deze uitgebreide familie.  Tezamen met zijn jongere broer Herrius (grootvader van de eerste conservator van het Fries Scheepvaart Museum) bezat hij een zuivelhandel en boterfabriek in Sneek. De naam "Triton" wordt veranderd in "Allegretto". Op bijgaande foto uit 1909 is deze naam te zien, uitgesneden in de hennebalk. Aan boord bevinden zich een dochter en zoon van de eigenaar, Alida en Johannes (aan het roer) en voorts voorin Teeuwis Duyvis, vader van de auteur van de boven aangehaalde monografie.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens 5,00 m 
  • Grootste breedte over de huid 2,45 m 
  • Holte op het grootspant 1,00 m 
  • Zeiloppervlak: Grootzeil + fok  25,0 m2

Bijzonderheden

  • geen kielbalk
  • over de gehele lengte gepiekt
  • lengte    
  • vlaktilling 13 1/2°
  • kielgang + 8 huidgangen
  • laag vast voordek met bedelbalk
  • snijwerk op boeisels en bedelbalk
  • naam gesneden in hennebalk
  • smal jachten-roer met leeuwtje

Opmerkingen

De boeiselrand is duidelijk later verhoogd; het oorspronkelijke boeisel en dus de holte op het grootspant was enkele centimeters lager. Het stuurboord-boeisel is onoordeelkundig vervangen. De zwaarden kunnen in lengterichting worden verschoven langs een vierkant gesmede ijzeren beugel.

pdf De 'Triton' in het boek "Tjotters en Boatsjes" van Dr. Ir. J. Vermeer

2014

23 augustus 2014

23 augustus 2014: Dragten Wijde Ee (Oudega) - Zeilevenement voor Ronde en platbodemjachten

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht