Tsjibbe Gearts

Tsjibbe Gearts

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek "Het Friese jacht":
De naam van dit jacht houdt de herinnering in ere van de Friese klokkemaker, boekhandelaar, postbeambte, drukker, redacteur en uitgever van de Bergumer Courant, maar in de eerste plaats van de romantische Friese volksschrijver/ dichter Tsjibbe Gearts van der Meulen, die leefde van 1824 tot 1906. Zijn vijfde zoon Wigger Arnoldus zette, aanvankelijk samen met zijn jongste broer en na diens dood alleen, de boekhandel annex uitgeverij te Bergum voort.

Als eerbetoon aan zijn destijds alom in Friesland bekende vader werd het Friese jacht, dat hij door Feike Lantinga liet bouwen, "Tsjibbe Gearts" gedoopt. Op de bedelbalk liet hij een kort gedichtje van zijn vader, betrekking hebbende op de zeilsport, uitsnijden: - Op kroeze weagen - Hab iepen eagen - Klear forstán - Feste han -. In de werfboeken van Lantinga staat vermeld, dat in mei 1919 is afgeleverd aan de Gebr. Van der Meulen, boekhandel te Bergum, een zeiljacht van 5,50 meter. 

Eigenschappen

Plaquette nummer:1503 Zeil nummer:
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Fries jacht

Bouw

Bouwjaar:1919 Ontwerper:F. Lantinga
Werf:F. Lantinga Werf plaats:IJlst
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:5,60 m Breedte berghout:2,58 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:27,50 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:27,50 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1919 – 1930 Gebr. Van der Meulen, Bergum ( Tsjibbe Gearts)
1930 – 1950 Jhr. T.A.J. van Eysinga, Heerenveen (?) ( Tsjibbe Gearts)
1950 – 198? Jhr. C. van Eysinga, St. Nicolaasga ( Tsjibbe Gearts)
198? – 1998 Jhr. D. van Eysinga ( Tsjibbe Gearts)
1998 – Nu (laatst bekend) Jhr. Mr. T.A.J. van Eysinga, Sint Nicolaasga ( Tsjibbe Gearts)

Geschiedenis

1925

1992

1992

1992: De 'Tsjibbe Gearts' in het boek "Het Friese jacht" van Dr. Ir. J. Vermeer

Ook in het Nederlandsch Jachtregister van 1924-25 komt de "Tsjibbe Gearts" voor. Zij staat daar betiteld als `Friesch jacht', met afmetingen 5,60 x 2,40 meter, eigendom van W.A. van der Meulen, wonende te Leeuwarden. Deze had zich een paar jaar tevoren als uitgever van de Bergumer Courant teruggetrokken en was sindsdien als journalistiek medewerker verbonden aan het Nieuwsblad voor Friesland (de zgn. `Plepkema') te Heerenveen.

De familie van Eysinga

Omstreeks 1930 wordt het jacht gekocht door Jhr. T.A.J. van Eysinga. Het ligt dan ongebruikt in een loods nabij Heerenveen. Een ingebouwde motor wordt verwijderd. Een en ander blijkt uit een brief dd. 1/1/1953 van de heer Van Eysinga aan de heer H. Halbertsma, conservator van het Fries Scheepvaart Museum en lid van de Commissie Stamboek Friese Ronde jachten. Sinds 1930 is de "Tsjibbe Gearts" in handen van leden van de familie Van Eysinga gebleven. Vanaf omstreeks 1950 is Jhr. Ds. C. van Eysinga te St. Nicolaasga, een jongere broer van Jhr. T.A.J., eigenaar. Enige evenementen waaraan in deze periode werd deelgenomen zijn: Het hardzeilen te Grouw in 1948 ter gelegenheid van het eeuw feest van de Kon. Zeilver. "Oostergoo"; het admiraalzeilen tijdens de eerste reunie voor ronde jachten in 1953, eveneens in Grouw; de feestelijke zomerreünie van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten bij haar 25-jarig bestaan in 1980. Langweer is al circa veertig jaar de thuishaven van het jacht.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens    5,60 m
  • Grootste breedte over de berghouten    2,58 m
  • Holte op het grootspant    1,00 m
  • Zeiloppervlak: Grootzeil + fok    27,5 m2

Bijzonderheden

  • geen kielbalk
  • bijna plat, zeer licht gebogen vlak
  • vlaktilling 0 °
  • hoekige kim
  • brede zandstrook met verloren gang
  • 4 huidgangen boven de kim
  • laag voordek, opklapbaar als tent, bedelbalk snijwerk op hennebalk en (spreuk) op bedelbalk
  • koperen sterren op kluisborden
  • roer bekroond met leeuw

Opmerkingen

Dit jacht vertoont heel duidelijk de kenmerken van de latere Lantinga-jachten: Bijna platte bodem, hoekige kimmen, vier huidgangen hier boven, geen snijwerk op de boeisels, doorlopende biezen (zie ook de jachten "Willemijntje", "Sylnocht" en "De Rode Leeuw"). De roerleeuw is practisch identiek aan die van de "De Rode Leeuw". 

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht