Vrouwe Patricia

Vrouwe Patricia

De Vrouwe Patricia is één van de kleinste hoogaarzen die ooit is gebouwd en nog steeds rondvaart en in 1937 gebouwd op de werf van Hitters in 's Hertogenbosch, toen nog gevestigd aan de Dommel, waar de werf in 1914 is gestart. In 1996, 1997, 2004 en 2005 zijn professioneel de eerste grote en op behoud gerichte ingrepen uitgevoerd door v.d. Meulen in Sneek, waarbij o.a. het voorschip grotendeels is vernieuwd, terwijl nieuwe knieën, leggers en gangen zijn geplaatst. Om het schip in een schiphuis te kunnen onderbrengen werd de mast strijkbaar gemaakt en onderdeks van contragewicht voorzien. Daartoe bleek het ook nog nodig het zeilwerk geheel te reconstrueren.

In de Waterkampioen van november 1939

Eigenschappen

Plaquette nummer:446 Zeil nummer:
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Hoogaars

Bouw

Bouwjaar:1937 Ontwerper:Hitters
Werf:Hitters Werf plaats:'s Hertogenbosch
Motor:Inbouw Motor type:Volvo Penta MB10 A benzine 1974 (in 2017 gereviseerd)
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:Eikenhout
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:8,80 m Breedte berghout:2,90 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:9,60 m
Oppervlakte grootzeil:27,80 m2 Oppervlakte fok:13,60 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:41,40 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

onbekend – onbekend C. Surendonk ( Vrouwe Patricia)
onbekend – 1997 J.J. Amelink, West Terschelling ( Vrouwe Patricia)
1977 – onbekend J. Udo, West Terschelling ( Vrouwe Patricia)
onbekend – 1984 O. v. Praag, Oldeboorn ( Vrouwe Patricia)
1984 – Nu (laatst bekend) F. Haagen, Wartena ( Vrouwe Patricia)

Geschiedenis

1937

1937

1937: Scheepswerf Hitters Proost in 's Hertogenbosch

Hoogaars 'Rietvink' in de Dommel. Mogelijk ontwerp P. Intvelt.
Hoogaars 'Rietvink' in de Dommel. Mogelijk ontwerp P. Intvelt.

Familiebedrijf J. Hitters-Proost ontstaat in 1914, door het huwelijk van wagenmaker Johannes Hitters en Pieternella Proost. In 1920 verhuist de wagenmakerij van Gemert naar 's-Hertogenbosch, waar de activiteiten eind jaren '20 uitgebreid worden met de verkoop en reparatie van fietsen. 
In de loop van de jaren 1930 komt daar ook de bouw van houten (zeil)scheepjes bij. Begin jaren '40 vestigt Scheepswerf J. Hitters-Proost & Zonen zich aan de samenloop van Dommel en Zuid-Willemsvaart. Na de oorlog stapt het bedrijf over op staalbouw. Behalve exclusieve zeiljachten, worden ook werkscheepjes, vrachtschepen en andere vaartuigen gebouwd, verbouwd en gerepareerd.
Eind jaren '50 wordt de werf overgenomen door zoon Thijs en zijn vrouw Jopie. Die starten in de tweede helft van de jaren '60 met de seriebouw van stalen motorkruisers naar eigen ontwerp, Cupido genaamd. Eind jaren '60 verhuist het bedrijf naar Maren-Kessel. Daar worden in de jaren '70 en '80 nog zo'n 150 Cupido's gebouwd. In de jaren '90 komt de nadruk op winterberging en onderhoud te liggen. In 1996 wordt het bedrijf beëindigd.
Inmiddels heeft de werf ook een website, gebaseerd op bewaard gebleven foto's en documenten van de familie Hitters, aangevuld met herinneringen en informatie uit andere bronnen.

's Hertogenbosch - Oliemolensingel
's Hertogenbosch - Oliemolensingel

2004

april 2004

april 2004: Spiegel der Zeilvaart April 2004 - Restauratie bij Van der Meulen in Sneek

Bij Van der Meulen in Sneek is deze winter weer hard gewerkt restauraties van houten schepen. Toen we er in februari waren, was men bezig met de restauratie van het hoogaarsjacht 'Vrouwe Patricia', een in 1937 bij Hitters in 's Hertogenbosch gebouwde hoogaars van 8,60 x 2,90 x 0,50 m. Bij de 'Vrouwe Patricia' werden delen in het vlak vernieuwd, alsmede de voorsteven en alle gangen in het voorschip, dat zijn er zes in totaal per kant. De nieuwe gangen werden allemaal rvs geschroefd en afgedopt. Dit 8,60 meter kleine scheepje is overnaads gebouwd met in dikte verschillende gangen, beginnend met de onderste gangen van 30 mm en het vlak, tot naar boven toe een dikte van 25 mm. De Vrouwe Patricia is één van de kleinste hoogaarzen die ooit is gebouwd en nog steeds rondvaart. Deze restauratie is een vervolg op reeds in het verleden gedane werkzaamheden.
In 1995-1996 zijn in het achterschip alle gangen vernieuwd inclusief de spanten en leggers en ongeveer 2/3 van het vlak vanaf de achterkant, alsmede de achtersteven en schroefaskoker, ook is de motor toen opnieuw ingebouwd.
In 1999 zijn de berghouten rondom vernieuwd, inclusief de onderste strook van het boeisel.
In 2003 is op de werf de mastkoker vernieuwd, inclusief het mastspoor en de dekbalken van het zeilwerk. Tevens is er een nieuw dekluik gemaakt ten behoeve van een mast met contragewicht. Zo kan de mast eenvoudig worden gestreken en netjes worden opgeborgen in het schiphuis. Zo is er vanaf 1995 tot en met 2004 heel veel origineel hout vervangen. In de praktijk blijkt het dat je een restauratie over een aantal jaren kan uitsmeren. Dat is prettig voor zowel opdrachtgever als werf. Daarna kan de eigenaar weer een hele tijd zorgeloos rondvaren, zeker als het schip, zoals vaak bij Van der Meulen, in het schiphuis ligt als het niet wordt gebruikt. Dat spaart veel aan het jaarlijkse onderhoud.

2014

2014

2014: De Hoogaars 'Vrouwe Patricia' begin 2014

De 'Vrouwe Patricia' is een kleine Hoogaars en lijkt zeer ondeskundig gebouwd. Lange tijd is er - ook al erg ondeskundig, met blik en ijzeren(!) spijkers - aan gesleuteld teneinde het schip drijvend te houden. Twee maal is de boot toch nog gezonken met onder meer grote schade aan de motor. De werkzaamheden van Van der Meulen zijn tot volle tevredenheid uitgevoerd, maar er er moet nog het één en ander gebeuren. Het schip maakt nog voortdurend water, zodanig dat het niet verantwoord is het water op te gaan en het dek verkeert in slechte toestand en gedeelten van het achterschip hebben inmiddels behoefte aan vernieuwing. Op dit moment wordt uitgekeken naar de mogelijkheden om de meest nijpende problemen aan te pakken.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht