Wilhelmina

Wilhelmina

Tjotter "Wilhelmina", gebouwd door E.H. van der Zee te Joure in1883. Opdrachtgever: Provinciale Waterstaat van Friesland. (zie: J. Vermeer, Tjotters en boatsjes, p.143 - 144). De tjotter is in 1952 aan het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen geschonken.

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek "Tjotters en Boatsjes":
Deze als bedrijfsvaartuig gebouwde tjotter heeft inderdaad de afmetingen en verhoudingen van de andere fjouwerachten van Van der Zee. De bouwwijze is echter iets eenvoudiger: De bodem ter plaatse van het grootspant is V-vormig in plaats van accolade-wormig zoals bij de latere pleziervaartuigen en de huid is niet rond bijgewerkt. Verder ontbreekt alle versiering. Het huidige zeiloppervlak is 19,4 m2; uit het archief van de zeilmaker Molenaar in Grouw blijkt, dat indertijd een grootzeil van ongeveer 14m2 en een fok van 9m2 voor deze boot is geleverd.

Eigenschappen

Plaquette nummer:9281 Zeil nummer:
Categorie:M Tekening nummer:
Type:Tjotter

Bouw

Bouwjaar:1883 Ontwerper:E. Holtrop van der Zee
Werf:E. Holtrop van der Zee Werf plaats:Joure
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:4,84 m Breedte berghout:2,50 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1883 – 1951 Provinciale Waterstaat Friesland ( Wilhelmina)
1951 – 1952 F.G. Spits, Amsterdam/Groningen ( Wilhelmina)
1952 – Nu (laatst bekend) Zuiderzeemuseum, Enkhuizen ( Wilhelmina)

Geschiedenis

1997

1997

1997: De 'Wilhelmina' in het boek "Tjotters en Boatsjes" van Dr. Ir. J. Vermeer

Werfboek III vermeldt de levering aan de Provinciale Waterstaat van Friesland van een boot met een lengte van 4,80 meter voor de prijs van f 600,- . Meer afmetingen staan niet opgetekend.
In mei 1952 schrijft de heer F.G. Spits aan de secretaris van de kort tevoren door het bestuur van het Fries Scheepvaart Museum ingestelde Commissie Friese Ronde Jachten, dat hij sinds zomer 1951 eigenaar is ... van de tjotter "Wilhelmina", daarvoor eigendom van de Provinciale Waterstaat in Friesland. Deze heeft de tjotter ongeveer 70 jaar in gebruik gehad als betonningsvaartuig voor de Friesche meren. Het is een bijzonder mooi model, breed 2,5 Meter en lang 5 Meter, met brede sierlijke lijnen en zowel voor als achter even invallende boegen. Hij is zeer waarschijnlijk gebouwd bij Van der Zee in Joure.

Zo blijkt deze tjotter dus bijna 70 jaar ononderbroken bij de provincie Friesland in gebruik te zijn gebleven. Bij de aankoop was de onderhoudstoestand zeer slecht; het vlak was in 't stort gezet en op veel plaatsen was de huid met koperplaat beslagen. Restauratie was iets, waar de nieuwe eigenaar, zeker in die dagen, nog niet aan dacht. Toen hij dan ook in 1952 het in redelijk goede staat verkerende Friese jacht "Roeland" kon kopen, schonk hij de oude betonningstjotter aan het Zuiderzeemuseum, waar zij heden in de schepenhal van het binnenmuseum nog te zien is. Bij het opmeten van de afmetingen konden wij vaststellen, dat de afsluiting van het achterhuisje, met de ingesneden naam 'Wilhelmina", nog uit de bouwtijd stamt. De boot kreeg dus bij de doop de naam van de toen nog slechts driejarige latere koningin.
De laatste keer dat deze tjotter onder zeil voer was tijdens de eerste reünie van ronde jachten in Grou op 4 en 5 juli 1953.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens _-    4,84 m
  • Grootste breedte buitenkant huid    2,50 m
  • Holte op het grootspant    0,99 m
  • Zeiloppervlak: Grootzeil + fok    19,4 m2,
  • vroeger ca. 23 m2.


Bijzonderheden

  • geen kielbalk V-vormig grootspant
  • hoekige kim tussen 3e en 4e gang van boven
  • vlaktilling 8°
  • voor- en achterschip heel licht gepiekt
  • bolle konen
  • kielgang + 7 huidgangen
  • laag voordek van losse delen
Tjotter 'Wilhelmina' onder zeil in Oosterhaven te Enkhuizen. (Collectie Nederland, foto W. van Leeuwen)
Tjotter 'Wilhelmina' onder zeil in Oosterhaven te Enkhuizen. (Collectie Nederland, foto W. van Leeuwen)
Tjotter 'Wilhelmina' onder zeil in Oosterhaven te Enkhuizen. (Collectie Nederland, foto W. van Leeuwen)
Tjotter 'Wilhelmina' onder zeil in Oosterhaven te Enkhuizen. (Collectie Nederland, foto W. van Leeuwen)

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht