Consent

Over de oude zeilvaart op de Schelde

CONSENT is een uitgave voor de donateurs, sponsors en relaties van de uitgevende organisaties; dit zijn naast VZW Tolerant, de Stichting Museumhaven Zeeland uit Zierikzee en Stichting Behoud Hoogaars.
De doelstelling van het tijdschrift is het documenteren en verslag leggen van de geschiedenis van de oude zeilvaart in de Scheldedelta, en van de aan het maritieme bedrijf verwante industrieën, ambachten, leef- en werkomstandigheden. Onder de Scheldedelta wordt verstaan het stroomgebied van de Schelde benedenstrooms van Gent, tot en met de kustwateren tot drie mijl uit de kust. Dit gebied wordt verder begrensd door de Brabantse wal in het oosten en het Haringvliet in het noorden.

Vaktijdschrift Consent

Met ingang van 1 januari 2011 is een er nieuwe samenwerkings-overeenkomst tussen drie organisaties voor het vaktijdschrift CONSENT tot stand gekomen. De Consent-redactie bestaat uit een grote groep deskundigen, o.a. een maritieme publicist, graficus, scheepsbouwer, gereedschapshistoricus, tot aan medewerkers van o.a. het Zeeuws Archief, Vereniging Zeeuwse Musea, het Nationaal Maritiem Museum Antwerpen en de Provincie Oost-Vlaanderen.
In Consent worden regelmatig artikelen geplaatst , die handelen over schepen die staan ingeschreven in het Stamboek. Van de redactie van Consent hebben we toestemming gekregen om deze artikelen op onze website te publiceren. Bij de diverse schepen waarover wordt gepubliceerd, kunt de beschikbare artikelen vinden op de desbetreffende schepenpagina.

Inhoud Consent Voorjaar 2017 nummer 33

Consent 2000-6 - De mosselaak YE128 'De Slenk'

Terwijl in Zeeland nog houten hoogaarzen worden gebouwd, bestelt een Zeeuwse visserman een stalen gemotoriseerde aak op de werf van Stapel in Enkhuizen. Hierbij een verhaal over scheepsbouw, mosselvisserij in de vorige eeuw en de zich langzaam ontwikkelende aandacht voor het zeilend erfgoed van Zeeland in de jaren zeventig.

pdf Consent 2000-6 - De mosselaak YE128 'De Slenk'

Consent voorjaar 2003 nummer 6: Kieldrecht in België: Grootste vissershaven van Zeeland

Jules van Beylen, oud conservator van het Antwerps Scheepvaartmuseum beschreef het opvallende feit dat een schipper uit Zeeuws-Vlaanderen, Petrus Praet, om de één of andere duistere reden een hengst liet bouwen bij Meerman te Arnemuiden, waar men het bouwen van een hengst helemaal niet vertrouwd was. Die duistere reden is ondertussen achterhaald maar daar over later. Petrus Praet registreerde zijn schepen te Clinge. Maar hoe zat het nu met Clinge, grootste "haven" in 1875? Er was niet eens een haven. De meeste vissers daar lagen overigens niet in een haven: ze hadden hun eigen paal in een kreek. Die havens werden enkel gebruikt voor laden en lossen of voor reparaties. Emmahaven was voor Clinge het dichtstbijzijnde haventje, zeker niet groot genoeg om er honderd hengsten in te proppen.

Kieldrecht in België: Grootste vissershaven van Zeeland
 


 

Consent Voorjaar 2017 nummer 33 - De Hollandse boot

Niet lang na de uitvinding van het wiel zal de kruiwagen wel bedacht zijn. Nog steeds wordt deze één-wieler volop gebruikt. Een verbluffend nuttig en weid verspreid stuk gereedschap! We beweren niet dat de Hollandse Boot kort daarna is ontstaan. Dat was wel even later. Maar als werkboot heeft ze ook overal nuttig gebruik gevonden. En haar basisvorm is zeker ook oud. De opgegraven Romeinse schepen bij Zwammerdam uit de tweede eeuw tonen al de ruime, platte bodem, die zich omhoog buigt aan beide uiteinden. Een vrachtscheepje, zonder kiel- en stevenbalken dat zich liet roeien, bomen, jagen en zeilen.
Sinds die tijd is dit aaktype, met de omhoog gebogen einden, heve's genaamd, niet meer weggeweest van onze wateren. Thedo Fruithof' noemt een schilderij van Cornelis Claeszn van Wieringen (1580-1633) waarop een duidelijke herkenbaar - want tegen een dijk opgetrokken - exemplaar van de Hollandse Boot is te zien. Ook op latere schilderijen van onder andere Ludolf Bakhuizen (1630-1708) zijn ze regelmatig afgebeeld. In ieder geval is de Hollandse Boot al volop in gebruik tegen het begin van de negentiende eeuw.
In ruim anderhalve eeuw zal dat gebruik alleen maar toenemen, in aantal, in geografische verspreiding, en in verspreiding over sectoren van de binnenlandse vaart. Je kan het type met recht de meest gebouwde Nederlandse platbodem noemen. Tot dat.... plotseling, als bij toverslag, de Boten tussen 1950 en 1960 van het water verdwenen. En evenzeer verbazingwekkend, geen haan die er naar kraaide!

pdf Consent Voorjaar 2017 - Hollandse boten

Consent Voorjaar 2017 nummer 33 - Hoogaars YE167 De Mosselman

Eigenlijk was hij op zoek naar een botter. Zo'n fijn stoer schip. Lekker varen op het IJsselmeer. Gekraak van hout, touw en zeil. Johan Huizenga uit Eemnes wist wat hij wilde. En botters waren er maar zat in de buurt van Huizen. Zoveel dat het heel moeilijk werd te beslissen. Tot een vriend informeerde of Johan wel eens aan een hoogaars had gedacht. Dat zijn pas mooie schepen. En snel. De vriend wist er een te liggen. Nou ja, beetje onder water. Bij Muiden. Ze gingen kijken. Op klompen op een zwevend schip. Eigenlijk was het gewoon een kwestie van leegpompen, uit het water halen, op de wal schoonmaken en wat reparaties doen. En dan met een week of vier, het gedroomde zeilen op een fraai schip. De vriend zei: "Als je het niet doet, heb je aan het eind ook niks." En dat gaf de doorslag. Johan Huizenga werd in augustus 2005 de trotse eigenaar van de YE167, De Mosselman. Een schip gekocht om mee te varen. Er bleek bij nader inzien toch wat meer tijd dan vier weken nodig te zijn om De Mosselman vaarklaar te maken.

pdf Consent Voorjaar 2017 nr 33 - Hoogaars YE167 De Mosselman

Alle schepen met de artikelen

De schepen in het Stamboek waarover in Consent is gepubliceerd met de artikelen

Wilt u de Consent ontvangen? Steun de Historische Werf Meerman - Arnemuiden!

Mensen, die het werk van alle vrijwilligers van de Stichting Historische Scheepswerf C.A. Meerman te Arnemuiden, de thuisbasis van de Stichting Behoud Hoogaars, willen ondersteunen, kunnen donateur worden voor maar €15,00 per jaar. Daarbij verzekeren ze zich van de jaarlijkse Consent.
 


 

Vier historische scheepswerven langs de Schelde werken samen

De CNR-werf te Rupelmonde, de werf te Baasrode, de werf C.A. Meerman te Arnemuiden en de Museumhaven te Zierikzee. De doelstelling van het Vier Werven Overleg is het maritieme verleden van de Scheldemondregio in het licht te stellen en te promoten om de historische eenheid ervan te benadrukken. Over de landsgrenzen heen, creëert het een duurzaam samenwerkingsverband rond het varend cultureel erfgoed. Een toeristisch lint doorheen de regio met de 4 participerende (museum)werven als ankerplaatsen. 

Het project omvat zowel een culturele als een toeristische component:

  • Uitwisseling van kennis, ervaring en vaardigheden op het gebied van klassieke scheepsbouw en -restauratie.
  • Samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering en het werven van vrijwilligers
  • Gezamenlijke promotie om de traditionele scheepsbouw en het scheepsbouwersambacht langsheen de Schelde te belichten en te komen tot een toeristisch lint door de regio.
Terug naar vorige pagina