Scheeps timmerwerf “Klaas Hennepoel” - Warmond

In 2002 vatte Alexander de Vos het plan op om op het erf van de boerderij in de Klaas Hennepoelpolder een 19de eeuwse scheepstimmerwerf te reconstrueren. Dat zou onder andere een mooie locatie kunnen zijn voor de restauratie zijn 19de eeuwse boeierjacht 'Vivo', dat sinds 1997 even verderop bij Jachthaven Zwanengat stond. Na heel veel overleg en procedures kon in 2010 eindelijk met de bouw van de historische scheeptimmerwerf worden begonnen en half oktober 2014 was het dan zover: de boeier werd overgebracht naar de nieuwe werfschuur. 

De boeier 'Vivo' op een boerenpont voor de werfschuur
De boeier 'Vivo' op een boerenpont voor de werfschuur

Het transport verliep voorspoedig. Omdat het schip nog niet drijft, is het op een boerenpont gereden en zo van de moderne werf over de Haarlemmertrekvaart naar de historische werf gevaren. De restauratie, die gedurende de bouw van de werf heeft stilgelegen, kan nu weer hervat worden: Krom stoken van de scheepshuid en spanten maken van krom gegroeid eikenhout. Naast de Boeier 'Vivo' is Alexander en zijn gezin ook nog in het bezit van de tjotter 'Ideaal', ook een schip met een uitgebreid historisch verhaal.

Doel van de historische scheepstimmerwerf

Doel van de historische scheepstimmerwerf in Warmond aan de Haarlemmertrekvaart in de Klaas Hennepoelpolder is om de lokale oude vaartuigen, materialen en scheepsbouwtechnieken in stand te houden. Geïnteresseerden zijn welkom om een kijkje te nemen op de werf als er gewerkt wordt.

De realisatie van Scheepstimmerwerf “Klaas Hennepoel” tussen 2010 en 2014 in vogelvlucht

Werfschuur oktober 2011
Werfschuur oktober 2011

De werf bestaat uit een werfschuur en een houtloods, die beide op ambachtelijke authentieke wijze zijn gebouwd: Rijnformaat stenen gemetseld met kalkmortel, gebinten en kapspanten met pen-en-gat verbindingen en houten nagels, hergebruikte oude holle dakpannen, gepotdekseld gevelbeschot, etc. 

Voorbereidingen werfschuur in de eerst gebouwde houtloods 2012-2013
Voorbereidingen werfschuur in de eerst gebouwde houtloods 2012-2013
Bezoek SSRP-bestuur februari 2013
Bezoek SSRP-bestuur februari 2013
De werfschuur in 2014
De werfschuur in 2014
Activiteit op de werf begin 2017; Speelbootjes gebouwd van het type “Centerboard” naar een ontwerp uit het jaar 1885 van werf Het Jacht van H. Bernhard te Amsterdam. Op de achtergrond de Lemsteraak 'De Onrust' (Stamboeknr. 38).
Activiteit op de werf begin 2017; Speelbootjes gebouwd van het type “Centerboard” naar een ontwerp uit het jaar 1885 van werf Het Jacht van H. Bernhard te Amsterdam. Op de achtergrond de Lemsteraak 'De Onrust' (Stamboeknr. 38).

De bouw van de werf is gestart als particulier initiatief, maar is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van de Provincie Zuid Holland, omliggende gemeenten (Teylingen en Oegstgeest) en de EU (“Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkelingsprogramma: Europa investeert in zijn platteland”). 

Teylinger verhalen’

Naar aanleiding van de vraag van de nieuwe burgemeester van Teylingen, Carla Breuer, om ‘Teylinger verhalen’ aan te leveren, is er een verhaal van Alexander Vos over de scheepstimmerwerf in de Klaas Hennepoel aan de Haarlemmetrekvaart voor de website "Verhalenkaravaan Teylingen, verhalen over Sassenheim, Voorhout en Warmond" geplaatst.

De historische scheepswerf van Alexander de Vos

Scheepswerf aan de Warmonder Leede te Warmond omstreeks 1900 door J.E. Kikkert
Scheepswerf aan de Warmonder Leede te Warmond omstreeks 1900 door J.E. Kikkert

Ambachtelijke scheepswerven in Warmond in het verleden

De Historische Vereniging Oud Leiden doet veel een historisch onderzoek. In 2009 heeft André van Noort in het Jaarboek van de Vereniging een verhaal geschreven met de titel "Ambachtelijke scheepswerven in Warmond".
Hij schrijft daarin: Holland is een laagland en waterland, zeker de streek rond Leiden, en zoals nu heel veel mensen een personenauto hebben, zo had in vroeger eeuwen vrijwel iedere plattelandsbewoner een roeiboot of ander schuitje. Werkelijk alles werd per schip vervoerd, niet alleen passagiers in trekschuiten, maar ook alle grondstoffen en industriële producten, vee, turf, mest, post; niets zo gek of het kon over water vervoerd worden. Omdat het maken van een scheepje of schip vakwerk en tijdrovend was, kende het hele land talloze scheepswerfjes.
Ook Warmond had altijd wel een of meer scheepswerven op zijn grondgebied om te voorzien in de behoefte aan boten, nodig en nuttig vanwege het vele water in de omgeving - neem alleen al de ligging aan de Kagerplassen. Ook elders rond de Kagerplassen en de Haarlemmermeer was het een en al water en boten wat men zag.
Welke scheepstypen het meest op de Warmondse werven werden gebouwd, is niet te achterhalen. Wel kunnen we meer te weten komen over begin en verloop van de verschillende bedrijven die zich begaven op het gebied van scheepsbouw. Over die werven gaat dit artikel. Het begint met de eerste vermeldingen van het beroep scheepmaker in de zestiende eeuw. De meeste werven blijken in de zeventiende eeuw te ontstaan en deze passeren zoveel mogelijk chronologisch (naar oudste vermelding) de revue. Dit zijn achtereenvolgens de werf aan het Vennemeer, die aan het Zweiland, de werf Schakenbosch, de scheepswerf op Faljeril, de werf aan de Kerpsdam, werf De Leede en tot slot die op Vogelskamp. Hierna volgt nog een korte samenvatting van wat van een en ander over is in de negentiende eeuw en tot slot een schets van de bedrijvigheid op het water in deze tijd.

Het hele verhaal kunt u lezen op de website van de Historische Vereniging Oud Leiden.

Meer informatie over de Historische Scheepswerf "Klaas Hennepoel"

Zie voor veel meer recente informatie de Facebook-pagina van de Historische Scheepswerf "Klaas Hennepoel"

Terug naar vorige pagina