H. Bültjer Bootswerft GmbH & Co. KG - Ditzum (Dld)

Enige kilometers over de Nederlands-Duitse grens ligt Ditzum: een vissersdorp aan de Eems met een sfeervolle haven waarin de visserij nog onmiskenbaar aanwezig is. Op de kaden wachten zware ankers en visserij attributen op gebruik, voor de sluis liggen viskotters na gedane arbeid te rusten, terwijl een verlate visserman zijn vangst bij de garnalendrogerij aflevert. De kade bij de havenmond wordt gedomineerd door een groot aantal schepen met één gemeenschappelijke eigenschap: ze zijn alle van hout. Op het aanpalende terrein bevinden zich de grote hallen en het uitgestrekte bedrijfsterrein van Bootswerft Bültjer, waarop imposante stammen gezaagd hout op verwerking wachten.

Bültjer in Ditzum gezien vanaf de Eems (foto Jan Eissens)
Bültjer in Ditzum gezien vanaf de Eems (foto Jan Eissens)

In april 1899, alweer meer dan 100 jaar geleden, vestigde de dertigjarige Hinderk Gerjet Bültjer, afkomstig uit het 'buurdorpje' Ditzumerverlaat, zich met zijn gezin als zelfstandig ondernemer in het pittoreske vissersdorp Ditzum. Zijn professie was stelmaker. Dit beroep was vroeger een algemeen voorkomende en winstgevende nering op het platteland. Want aan de handen van stelmakers ontsproten kruiwagens, lorries, boerenkarren van hoofdzakelijk hout. Deze timmerlieden fungeerden indertijd als de leveranciers en reparateurs van de agrarische stand. Maar Hinderk Bültjer had meer in zijn mars. In het dorp waar de visserij met houten kotters centraal stond, werd zijn vakmanschap ook steeds meer ingeroepen bij de reparatie van de houten schepen.

Met deze eerste kotter was een definitieve lijn uitgezet: er volgden al direct meer bouwopdrachten. Bültjer senior nam hierop geen halve maatregelen en verhuisde zijn bedrijf al in hetzelfde jaar van het dorpscentrum naar een locatie aan de haven. De tweede generatie Bültjer ging zich nu hoofdzakelijk toeleggen op de bouw en reparatie van houten schepen en boten. Ze werden in deze eerste jaren met behulp van paarden over boomstammen aan de wal getrokken.

Hinni Bültjer (jr) vestigde zijn naam als zeezeiler op diverse regatta's en was een veel- en graaggeziene gast. Dat hij met zijn fraaie schepen tegelijkertijd een treffend staaltje public relations verrichtte, blijkt uit de opdrachten voor jachtbouw die hem uit alle Europese kustlanden bereikten. Hieronder ook het schitterende Botterjacht 'Vijverberg', in 1958 gebouwd voor de Haagse jonkheer Sandbergh en gevaren door schipper Herman Vredenborg.

Kotter en Botter in aanbouw bij Bültjer
Kotter en Botter in aanbouw bij Bültjer

Van beroepsschepen naar jachten

Het verleggen van de markt naar vooral jachten kwam enerzijds door de stijgende vraag tot stand en anderzijds door een duidelijke afname van bestellingen van viskotters, die in de jaren zeventig haar hoogtepunt vond. De jachtbouw hield de bedrijvigheid op de werf gaande en de opbloeiende interesse voor historische schepen in Nederland bracht ook Nederlandse eigenaren voor nieuwbouw en reparatie naar Ditzum, waar de opdrachtenportefeuille rond de eeuwwisseling ongeveer op fifty-fifty basis door Duitsers en Nederlanders werd gevuld.

Alle resultaten

Stamboekschepen door Bültjer nieuw gebouwd

Spiegel der Zeilvaart - Bültjer in Ditzum

In de loop van de jaren hebben ook heel wat "traditionelen" uit Nederland, vooral uit het noorden, de weg naar Bültjer gevonden. Die weg is trouwens helemaal niet moeilijk. Als je van de DoIlard de Eems opvaart en Emden voorbij bent, is het bij de eerste loods aan je rechter hand. Je voelt je hier nauwelijks in den vreemde. De dorpjes in Oost Friesland zien er niet zo veel anders uit dan die in Groningen en het Oost Fries, dat ze hier spreken (en prima in ere houden!) is geen Fries maar een Saksisch dialect, redelijk te volgen voor iemand die bijvoorbeeld uit het oosten des lands komt. De verwantschap is zo nauw, dat in deze streek nog in de achttiende eeuw Nederlandse predikanten werden beroepen.

Op 19 januari 1928 werd de eerste nieuwbouwkotter opgeleverd, waarvoor een bestaande Deense kotter als voorbeeld diende, bouwkosten 4700 Duitse Marken. De werkplaats van de timmerlui bevond zich echter in het centrum van het dorpje, waardoor enige creativiteit was geboden om het schip in het water te krijgen. De tewaterlating moet een waar spektakel hebben uitgelokt, omdat het schip op rollen door de smalle dorpsstraatjes moest worden getrokken. 

Terug naar vorige pagina