HZ1 'Margot Schaap'

HZ1 'Margot Schaap' Niet actief

Dit schip heeft een plaquette van de SSRP aan boord van een eerdere inschrijving, maar staat nu "geregistreerd" in Categorie X in het Stamboek en wordt dus gekenmerkt als 'Inactief'. Schip en eigenaar zijn op dit moment NIET "actief" aangesloten bij de SSRP als Behoudsorganisatie. De huidige eigenaar is (nog) niet in onze administratie opgenomen. Deelname aan Evenementen waarbij de eis wordt gesteld, dat het schip en de eigenaar zijn aangesloten bij dezelfde Behoudsorganisatie als onderdeel van de FVEN, is vanuit de SSRP daarom NIET mogelijk.

Dit betekent dat het schip nog onderdeel is van de Aanmeldingsprocedure (her-inschrijving) of, en dat geldt voor de meeste schepen, de eigenaar heeft het schip niet her-aangemeld en betaalt dus ook geen jaarlijkse bijdrage aan de SSRP voor Inschrijving in het Stamboek. Eventueel vermelde gegevens van schip en oud-eigenaren dateren meestal uit de periode van eerdere 'actieve' Inschrijvingen en zijn waarschijnlijk niet volledig en mogelijk niet correct. Voor dit schip kan, omdat het niet aantoonbaar voldoet aan de Criteria van de SSRP, geen Meetbrief door de KNWV worden afgegeven.
Vanwege de doelstelling van de SSRP om alle historie van de in het Stamboek opgenomen schepen vast te leggen, worden in de Schepenlijst wel de in het stamboekarchief beschikbare gegevens van dit ooit geregistreerde schip en summiere gegevens van de (oud-)eigenaren getoond.
Heeft u informatie over dit schip of bent u eigenaar en wilt u het graag weer 'activeren'? Laat het ons weten!

Maar het wordt een bijna onmogelijke opgave. Het zoeken naar het visserijverleden van een vaartuig met een historie van meer dan honderd jaar is een moeizame kwestie.Er bestaat geen kadaster of een archief waar je de historie van een schip tevoorschijn tovert. En in dit geval zijn er veel dwaalsporen op basis van onjuiste visserijnummers.Maar met hulp uit Harderwijk en Enkhuizen is de klus toch geklaard.

Eigenschappen

Plaquette nummer:478 Zeil nummer: HK37
Categorie:X Tekening nummer:
Type:Botter

Bouw

Bouwjaar:1901 Ontwerper:
Werf:Gebr. Schaap Werf plaats:Huizen
Motor: Motor type:
Materiaal romp: Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:13,75 m Breedte berghout:0,00 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1964 – 1970 G. Kamphuis, Wijde Wormer ( Sapper van Sylt)
1972 – 1975 W. van Barneveld, Soesterberg ( Sapper van Sylt)
1978 – 1999 W. Simons, Barendrecht ( Sapper van Sylt HZ77 (HK37))
2000 – (Eigenaar, nu geen relatie met het Stamboek) Stichting Huizer Botters, Huizen ( HZ1 'Margot Schaap')

Geschiedenis

2013

2013

2013: HZ1, de ” Margot Schaap “, Het verhaal van een Gooise schuit.

Harderwijker visserijnummer HK37

En komt vast te staan dat de historie van het schip gekoppeld is aan het Harderwijker visserijnummer HK37. Dit laatste wordt nog eens bevestigd door de schrijver Peter Dorleijn. Op basis van deze informatie wordt contact gezocht met Robert Oosterhof, een kenner van Harderwijker visserijgeschiedenis. Robert bevestigt de historie van de HK37 en leidt het zoekspoor door naar het merk HK 134. En via visserijkaart van dit schip leidt de speurtocht naar Enkhuizen. Hierop wordt de Enkhuizer Ben Kornalijnslijper ingeschakeld en deze slaagt er in om de ontbrekende historie van de botter boven water te krijgen uit zijn Noordwal periode.

Het verhaal van de botter in Enkhuizen

Rond 1900 is sprake van laagconjunctuur op de Zuiderzee. De vissermannen hebben slechte besommingen en amper geld om hun schepen te onderhouden; laat staan dat ze een nieuwe botter kopen. Ook op de scheepswerf Gebroeders Schaap merken ze de teruggang. Om hun personeel toch aan de gang te houden, bouwen ze enkele botters op risico, dus zonder opdrachtgever. In 1902 liggen er enkele nieuwe te wachten op een andere eigenaar. In een van de loodsen staat nog een vierde ‘bósschuit’ op stapel. Ook deze is niet op bestelling op stapel gezet.

In Enkhuizen kan Theunis Goos Thz. senior (1854-1929) met moeite zijn gezin van veertien kinderen de kost geven. Theunis kan het hoofd boven water houden, omdat hij zowel op de Zuiderzee als ook op de Noordzee actief is. Vissen op de Noordzee is sterk weersafhankelijk, alleen bij rustig weer gaat men met een botter naar buiten. Hierdoor zijn er minder visdagen dan op de Zuiderzee, maar de besommingen zijn wel beter. Een rol kan ook gespeeld hebben dat zijn talrijke zonen al op jonge leeftijd voor de spreekwoordelijke zakcent meewerken op de familieschuit. Zoon Jan (1877-1950) gaat al op negenjarige leeftijd definitief van school af om als derdemannetje met zijn vader en oom mee te gaan. Toch heeft Goos sr. rond 1900 zorgen. Het is gangbaar rond de Zuiderzee dat zodra een zoon gaat trouwen, de ouders helpen met de aankoop van een eigen schip. En zoon Jan wil juni 1901 gaan trouwen. De familie Goos is niet bemiddeld en een inkomen uit de visserij is wisselvallig. Na familieberaad en een intensieve zoektocht naar kredietgevers komen ze uiteindelijk op de scheepswerf Gebroeders Schaap terecht. Enkele nieuwe schepen liggen al twee jaar kaal, zonder rondhouten en tuigage, in het hellinggat van de werf. Om uitdrogen te voorkomen, worden ze zoveel mogelijk nat gehouden en afgedekt met oude vloermatten.

De famile Goos koopt een botter in Huizen

De familie Goos is goed bekend in het dorp Huizen, al eerder hebben ze daar een stokoude botter gekocht voor slechts fl. 50, -. Verder zijn er in de monding van het Noordzeekanaal contacten met Noordzeevissers van ‘t Gooi, onder andere met Hendrik Veerman ‘Hain van Aart’ van de HZ211 en met Lammert de Groot van de HZ114. En tijdens de haringcampagne gebruiken Huizer vissermannen doordeweeks Enkhuizen als uitvalbasis voor hun reepnetvisserij.  Tijdens de haringteelt varen de koopschuiten uit ’t Gooi dag en nacht op en neer. In de negentiende eeuw zijn Enkhuizen en Urk de belangrijkste aanvoerhavens voor de jaarlijks miljoenen haringen verslindende bokkingindustrie van Huizen.

In april 1901 neemt Jan Goos voor fl. 225, – de oude botter HZ21 over van een weduwvrouw; de botter ligt geheel afgetuigd in de haven van Huizen. De zeilen en het want zijn door de weduwe al verkocht aan een andere visserman. Omdat Theunis en Jan toch in Huizen zijn, bezoeken zij ook de scheepswerf van de gebroeders Schaap en zien daar een nieuwe botter op stapel staan, welke hun interesse wekt. De werf is bereid te zakken met de vraagprijs omdat de botter door te lang liggen, droogscheuren gaat kan gaan vertonen. Na stevig onderhandelen, komen partijen tot overeenstemming en kan de bijlbrief worden ondertekend. Deze huurkoopovereenkomst wordt notarieel verleden bij notaris Pieter Munnikhuizen in Naarden. De werf  leent Jan daarna nog een stel zeilen om zijn net aangekochte gebruikte botter te kunnen tuigen om zeilend naar Enkhuizen te komen. De HZ21 van Jan Goos krijgt daar zijn nieuwe nummer EH64.

Een onbekend aantal weken later wordt de nieuwe botter van vader Theunis uitgehaald en met hetzelfde stel geleende zeilen wordt weer terug naar de Noordwal gevaren. In de nieuwe thuishaven wordt de botter onder het registratienummer EH6 op naam van Theunis Goos sr. ingeschreven. De schuit wordt geschikt gemaakt voor de Noordzeevisserij, zo wordt de gaffel voorzien van een binneval en van een nokkeval. Hierdoor is de zeilvoering meer flexibel dan met de gebruikelijke enkele val van een Zuiderzeebottter. Verder wordt de schuit opgeboeid met losse opzetboeisels. Vaste opzetboeisels geven op de Noordzee overlast bij het binnenhalen van de buitenkor met zijn zware korrestok en de twee lijvige paardenpoten. Beugers op de Noordzee gebruiken wel opzetboeisels. Een gewone Zuidwalbotter neemt met zijn lage vrijboord bij ruw weer snel water over. Omdat rond Enkhuizen meer stroming en golfslag is dan in de rest van de Zuiderzee, zijn de meeste Enkhuizer vissersschepen uitgerust met opzetboeisels.

Botter EH6

Zoon Jan is later vooral bekend geworden om zijn levensboek ‘Jan Goos - Visserman van Enkhuizen’, een publicatie die op geheel eigen wijze inzicht geeft in de visserij rond 1900 van Enkhuizen.

Volgens de stamkaart uit het centraal visserijregister heeft de botter de naam ‘Hoop van Zegen’ gekregen. De kaart, gedateerd 1 december 1911, vermeldt als bijzonderheden: ‘half gedekt kielvaartuig ‘Hoop van Zegen’. Eigenaar Theunis Goos Thz. Senior. Woonplaats Enkhuizen, Spoorstraat II 418. Bruto inhoud 22 m3 (’30,62’). Netto 14 m3 (‘25.47’). Bemanning 3. Visserij: schol, bot- en tongvisserij op de Noordzee en haring- ansjovis- en botvisserij op de Zuiderzee. Consent no. 1 (Juli 1911)’.

Stichting Huizer Botters

In november 2010 krijgt de stichting Huizer Botters een originele Zuidwalbotter  aangeboden. Dit blijkt later de in 1964 in het Stamboek ingeschreven Botter 'Sapper van Sylt' te zijn. De Stichting doet onderzoek naar het verleden van het schip en naar alle waarschijnlijkheid krijgen ze de hele levensgeschiedenis boven water. 

Het volledige verhaal kun je lezen op hun website: HZ1, de ” Margot Schaap “, Het verhaal van een Gooise schuit.

Overzicht van alle getraceerde eigenaren

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht