Aalsmeer: Watersport Vereniging Nieuwe Meer

De club werd in 1912 opgericht aan het gelijknamige water te Amsterdam als 'roei- en zeilvereniging'. Als gauw ontdekten enkele leden dat de Westeinder meer mogelijkheden bood dan het Nieuwe Meer. Na enkele jaren heen en weer slepen van boten, verhuisde de vereniging in 1917 naar Aalsmeer.

Daar tegenover de kolenhaven van de spoorwegen werd een jachthaven aangelegd en een clubhuis gebouwd. Dit laatste was al snel te klein en werd daarom in 1926 vervangen door het clubgebouw dat nu nog steeds in gebruik is. Dit door architect Greiner ontworpen karakteristieke gebouw geniet sinds de jaren tachtig een beschermde status als gemeentelijke monument.

Het in 1918 in gebruik genomen Klubhuis
Het in 1918 in gebruik genomen Klubhuis

De opkomst van de watersport in Nederland

De opkomst van de watersport in ons land dateert van de jaren 1910 tot 1912 toen er, vrijwel gelijkertijd in alle streken waar plassen of meren zijn, in veel ruimer kring dan voorheen belangstelling voor de watersport ontstond. Tot dan bestonden er slechts enkele watersportverenigingen; bij het "Verbond" (later de K.V.N.W.V.) waren in die tijd zeven verenigingen aangesloten. Tot dusver werd vrijwel steeds buitengaats gezeild, toen de grootwatersport genoemd. Met het populair worden van de watersport doet de kleinwatersport haar entree: zij vindt haar terrein op de plassen en de meren en het binnenwater.

Dan worden in die gebieden watersportverenigingen opgericht; in 1910 "de Kaag" en "Alkmaar", in 1911 "Loosdrecht". in 1912 "de Nieuwe Meer", een paar jaar later "Westend" (1917) en "de Brasemer Meer"
(1918). De hier in het kort vermelde ontwikkeling gaf de stoot tot het in 1912 verschijnen van het eerste Nederlandsche Watersporttijdschrift "de Watersport", dat, in de aanloopperiode, werd geredigeerd door de heer J. C. van Hoolwerff, de oprichter van "de Kaag", H. C. A. van Kampen en de heer Dr. R. J. Th. Meurer, de bekende coach van de studentenroeivereniging "Nereus".

Het begin van de watersport op de Westeinderplassen

In 1962 bestond de Vereniging 50 jaar. In dat kader schreef oud-voorzitter W. du Pon een Jubileumboek.

In een nu vergeeld, meer dan vijftig jaar oud, eksemplaar van een dagblad komt de uitspraak voor: "de Westeinder ligt er eenzaam en verlaten"! Het was er inderdaad stil op het wijde Westeinderwater. Zo af en toe zag men er het zeiltje van zo'n typisch Aalsmeerder punter waarmee een kweker naar zijn akker voer. Soms zag men er een zeiljacht; dat was dan van een zeiler die, niet tevreden met hetgeen het onder de rook van Amsterdam gelegen Nieuwe Meer kon bieden, was uitgetrokken om de Westeinder te verkennen. Het is werkelijk interessant de in oude tijdschriiten opgenomen verslagen te lezen over "een tocht naar de Westeinder". Het valt al aanstonds op hoeveel er in 50 jaar is veranderd; dan, wat er voor kwam kijken om met de scheepjes, die toen geen van allen met een hulpmotor waren uitgerust, binnen de beschikbare tijd Amsterdam-Aalsmeer heen en weer te varen. De reisbeschrijvingen van mej. Lydie Baarschers over de tochten met de tjotter van de gebroeders Hamstra en de zusjes Baarschers en de verhalen van een andere pionier, Frits ter Gast, die als enkeling, misschien wel als eerste reeds in 1900! zeilend en zwoegend naar de Westeinder trok, brengen ons tal van anecdoten over het zeilersleven van die tijd. De tocht door de ringvaart werd, grotendeels "jagend", gemaakt; soms kwam er een paard aan te pas; een andere keer de stoomboot waarmede de passagiers en goederendienst Amsterdam - Aalsmeer v.v. werd gevaren! Aldus werd de Westeinder ontdekt!

De boeiende verhalen over de Westeinderplas, toen nog omzoomd met grote, uitgestrekte rietvelden, toen nog met eilanden zoals bijv. Lanssens-kamp, hebben hun uitwerking niet gemist! Sedert 1912 werden, in klubverband, wekelijkse sleeptochten naar het zeilers dorado de Westeinder, verzorgd. 

Zeilwedstrijden in punters voor de inwoners van Aalsmeer

Daar de inwoners van Aalsmeer veel belangstelling toonden voor de zeilwedstrijden werd van 1914 af in het wedstrijdprogramma een afdeling opgenomen: zeilwedstrijden in punters voor inwoners van Aalsmeer. In die tijd werd de oproeping voor de punterwedstrijden per raambiljet gedaan. Dat de punterwedstrijden in de smaak vielen blijkt wel daar er meermalen ongeveer 30 punters, verdeeld over 3 à 4 klassen, uitkwamen.

Van 1915 af werden de punterwedstrijden, zowel als de onderlinge wedstrijden op de dagen gehouden waarop ook de nationale wedstrijden werden gezeild Zo werd er kontakt gelegd tussen de Aalsmeerder zeilers en die uit andere plaatsen.

Vijftien jaar achtereen konden de punterwedstrijden zich, tot veler voldoening handhaven; na verloop van jaren, en wel naarmate er steeds meer Aalsmeerders toe overgingen zeilboten van een nationale wedstrijdklasse aan te schaffen, werd de belangstelling echter kleiner. Een van de beste herinneringen aan de punterwedstrijden is wel deze, dat daarmee een zeilgemeenschap werd gevormd waaraan door de Aalsmeerder zeilers aktief werd deelgenomen.

Meerdere inwoners van Aalsmeer werden lid van de vereniging en stonden haar met raad en daad terzijde Andere werden lid van het bestuur of van kommissies; wij noemen in dit verband de heren: J. Baarse; J. Baardse; J P Berghoef; Dr E. J. F. Bon en P.M.R. Kaptein. Aldus versterkt met leden die zo bij uitstek van plaatselijke toestanden op de hoogte waren, kon de watersport meermalen iets tot stand brengen, waarbij niet in de eerste plaats een verenigingsbelang was gebaat, doch veeleer het algemeen belang werd gediend.

Jachthaven Dragt aan de Stommeerweg

Het begin van de watersport op de Westeinderplassen valt, zoals uit het geraadpleegde dokumentatie materiaal nauwkeurig is af te leiden, in 1912 het jaar waarin, in klubverband, wekelijks sleeptochten Amsterdam-Aalsmeer v.v. werden geformeerd om met de, veelal bij Dragt aan de Amstelveenseweg, gehuurde tjotters en boeiers op de Westeinderplassen te zeilen. Overgrootvader Dragt kwam rond 1889 vanuit Drente naar Amsterdam, ter hoogte van waar later het Haarlemmermeerstation is gekomen. Ze woonden daar in een arkje. Er kwam al snel een roeibootje, praktisch, voor het lappen van de ramen aan de buitenkant. En kwam iemand langs en vroeg het bootje te leen om te hengelen en eigenlijk was toen al Jachthaven Dragt geboren. Een verhuurvloot van ondermeer sloepen, tjotters en boeiers groeide gestaag. Ook particulieren kwamen en stichtten na verloop van tijd een eigen club. Zo ontstond de Zeil- en Roeivereniging Nieuwe Meer. Het was overgrootvader niet ontgaan dat vooral zijn Nieuwe Meerklanten na een weekend Aalsmeer met enthousiaste verhalen terugkwamen. Zijn belangstelling was gewekt en hij ging op onderzoek uit. Het resultaat was het stichten van een Jachthaven aan de Stommeerweg in het voorjaar van 1915. Van de dertiger jaren is bekend dat, inmiddels opa Dragt, door het aankopen van BM’s in Friesland en het opknappen en verkopen ervan in Aalsmeer, steeds weer wat geld overhield en daar dan weer een stukje grond voor kocht om de haven uit te breiden.

De Watersportverenigingen werkzaam in het algemeen belang

De door de verenigingen uitgegeven kaart van de Westeinderplas in 1914 voorzag in een meer buiten, dan in, de eigen ledenkring gevoelde behoefte. Evenzo werden de bakens meer ten gerieve van het watertoerisme, dan van de in Aalsmeer residerende zeilers, opgesteld.

De eerste kaart van de Westeinderplas in 1914
De eerste kaart van de Westeinderplas in 1914

Wanneer wij vandaag aan de dag een ons onbekend plassengebied willen verkennen, schaffen wij ons natuurlijk de door het bureau voor watertoerisme uitgegeven kaart van dat gebied aan. Zo gewoon vinden wij het, dat wij op eerste aanvrage kunnen beschikken over een kaart van welk watersportgebied of van welke waterwegen dan ook, dat wij ons nauwelijks kunnen voorstellen, dat er in de beginjaren nog geen kaart va n de Westeinderplas bestond. Om in de bestaande leemte te voorzien werden door de w.v. Nieuwe Meer in 1913 vele opmetingen gedaan, werden peilingen gemaakt; de aldus verzamelde gegevens werden in de wintermaanden uitgewerkt zodat de eerste kaart van de Westeinderplas in het begin van 1914 kon worden uit gegeven.

De Verbonden Zeilverenigingen (tegenwoordig de KVNWV), de A.N.W.B. en het maandblad "de Watersport" prezen het initiatief dat tot uitkomen van de kaart had geleid en maakten de verschijning ervan bekend.
De Koninklijke Nederlandse Zeil- en Roei Vereniging schreef op 17 november 1913:
Wij ontvingen de door U uitgegeven kaart van de Westeinderplassen. Zo veel zulks in ons vermogen ligt zullen wij deze plassen, door verspreiding van uw kaarten, bij de zeilers meer bekend maken.
"De Watersport" schreef in het blad van februari 1914:
Hiernaast geven wij een afdruk van de kaart van de Westeinderplas, waarvan wij de uitgave danken aan de aktiviteit van de jonge w.v. Nieuwe Meer.
Het bureau voor watertoerisme was een trouwe afneemster van de kaart. De kaart bleef tot 1948 in gebruik; een verkleinde uitgave er van werd van jaar tot jaar opgenomen in het programma voor de nationale zeilwedstrijden.

Sinds 1949 in Aalsmeer jaarlijks een reünie voor Ronde en Platbodemjachten

In 1962 schreef oud-voorzitter W. du Pon in het Jubileumboek:

Dat er nu al 13 jaar achtereen in de laatste week van augustus een groot aantal Oud-Hollandse schepen op de Westeinderplassen bijeenkomt, danken wij aan het initiatief van nu wijlen de heer O.G. ter Gast destijds sekretaris van de w.v. Westend, te Aalsmeer. De door de heer ter Gast geopperde gedachte om door het houden van een jaarlijkse reünie, op de daarvoor zo bij uitstek geschikte Westeinderplassen, in ruime kring belangstelling op te wekken voor de Ronde en Platbodemjachten werd door de Commissie Westeinder Zeilwedstrijden uitgevoerd.

De eerste reünie werd op 28 augustus 1949 gehouden Daarbij werd om met 18 jachten een "wedstrijd" gevaren. Het waren uiteraard schepen van zeer uiteenlopend type waarvoor proefondervindelijk een "handicap" moest worden vastgesteld. Hoewel onder deze omstandigheid het spectaculaire, van het wedstrijdvaren in een eenheidsklasse, ontbrak gingen de deelnemers volkomen op in hun spel. Het viel dermate in de smaak dat er bij de tweede reünie reeds 36 jachten aan de wedstrijd deelnamen; een aantal dat qeleidelijk is opgelopen tot ca 60 in 1961. In de loop van tijden werd voor de meeste jachten, hetzij door de meting hetzij op grond van de nauwkeurig opgenomen gezeilde tijden, een "handicap" vastgesteld waardoor een betere vergelijking van de prestaties werd bereikt. Voorts wordt nu, door het zoveel groter aantal deelnemers, in ten minste vijf klassen gezeild.
Dat de oorspronkelijke bedoeling: belangstelling te wekken voor de ronde en platbodemjachten volledig is geslaagd mogen wij daaruit afleiden dat honderden en honderden zeil- en motorjachten zich op de plas bewegen om, van nabij, het machtig schouwspel te volgen dat ons door een grote vloot, wedstrijdvarende, ronde schepen wordt geboden. Het is dan ook een fantastisch gezicht hier een veelheid bijeen te zien van onderling zo verschillende scheepstypen: dit jaar waren er 9 schouwen, 10 tjalken, 6 botters, 5 boeiers, 5 Friese jachten, 3 beurtschepen, 3 zeeschouwen, 3 hoogaartsen, 2 tjotters, 3 Tholense schouwen voorts Vollenhovense en Enkhuizer bollen en Lemsteraken.
Het dient gezegd dat deze opsomming slechts een deel aangeeft van de in „reünie" naar Aalsmeer gekomen schepen; dat zijn er belangrijk meer daar verscheidene schepen niet meevaren in een wedstrijd, doch wel meedoen aan evenementen zoals vlootschouw, admiraalvaren e.d.

Vanwaar komen de wedstrijdvarende reünisten?

Driekwart van de deelnemers komt van „buiten", zowel van dicht bij Aalsmeer, als van ver daar af. De schepen komen niet alleen uit Amsterdam, Haarlem, Brasemermeer, de Kaag, Loosdrecht en Utrecht maar ook uit Rotterdam, Dordrecht, Breda en . .. uit Friesland! Een kwart komt uit Aalsmeer!

 

Een O.G. ter Gast „wisselprijs".

 

Door de leden van het Comité Westeinder Zeilwedstrijden werd, ter herinnering aan de initiatiefnemer, een kristallen bokaal beschikbaar gesteld als wisselprijs voor bijzondere prestaties.

De wisselprijs werd achtereenvolgens uitgereikt:
in 1956 aan A. J. de Haas - Nieuwe Meer - Aalsmeer
in 1957 aan P. H. der Weduwen - Njord - Dordrecht
in 1958 aan W. v. Werkhoven - Nieuwe Meer - Aalsmeer
in 1959 aan J. L. Eilders - Aalsmeer - Aalsmeer
in 1960 aan C. J. W. van Waning - de Maas - Rotterdam
in 1961 aan H. van Wingerden - de Merwede - Dordrecht

 

 

Samenwerking met de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten

De jaren van opbouw van onze Aalsmeerse reünie vallen samen met die waarin de heer C.J.W. van Waning zich heeft ingezet om allerwegen in ons land belangstelling op te roepen voor Ronde en Platbodemjachten. Wij mogen veilig aannemen dat met de activiteiten van de door de heer van Waning opgerichte Stichting "het Stamboek voor Ronde en Platbodemjachten", de stoot werd gegeven voor veler terugkeer tot een rond schip. Wij verheugen er ons over dat, bij de organisatie van de reünie in Aalsmeer, een bijzonder prettige samenwerking met de Stichting Stamboek is gegroeid.

Door de Stichting werd een, met kunstenaarshand, geborduurde wimpel beschikbaar gesteld als "wisselprijs" bij het wedstrijdvaren. 

De wimpel werd uitgereikt:
in 1956 aan P. H. der Weduwen - Njord - Dordrecht
In 1957 aan A. J. de Haas - Nieuwe Meer - Aalsmeer
in 1958 aan C. J. W. van Waning - de Maas - Rotterdam
in 1959 aan A. J. de Haas - Nieuwe Meer - Aalsmeer
in 1960 aan H. J. de Vries - Aalsmeer - Aalsmeer
in 1961 aan F. Dijkstra - het IJ - Amsterdam

Het besluit van de Stichting om, in verband met de herdenking van het 50-jarig bestaan van de w.v. Nieuwe Meer, de „landelijke" reünie voor ronde en platbodemjachten in 1962 in Aalsmeer te houden wekt voor de ingewijden grote verwachtingen. Zij toch, herinneren zich, hoe groots van opzet en fantastisch van uitvoering nu eens het admiraalzeilen, dan weer de vlootschouw, of wel het spel van een zeeslag was, waarmee de vloot van het Stamboek een hoogtepunt vormde bij de toch waarlijk niet bescheiden opgezette herdenkingsfeesten in Den Helder, Hoorn, Enkhuizen en Kampen.
Voor de niet ingewijden houdt de in Aalsmeer te houden reünie de belofte in van een, ter plaatse, slechts éénmaal te beleven, evenement zonder weerga!

In 1962 werd de "Landelijke" reünie van de Stichting het Stamboek, in Aalsmeer georganiseerd. 

In 1962 werd ook de W.H. de Vosprijs van de SSRP aan de Commissie Westeinder Zeilwedstrijden uitgereikt.

Jubileumboek ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan in 2012

 

In 2012 bestond Watersport Vereniging Nieuwe Meer 100 jaar. Ter gelegenheid van dit unieke moment van haar 100-jarig bestaan, heeft WV Nieuwe Meer in 2012 haar Jubileumboek 't Boeiervolk, 100 jaar Watersportvereniging Nieuwe Meer gepresenteerd.

In 2012 heeft de VSRP haar jaarlijkse reünie in samenwerking met Watersport Vereniging Nieuwe Meer georganiseerd.

Wedstrijden voor Rond en Plat op de Westeinder

De Stichting Westeinder Zeil Wedstrijden is een samenwerkingsverband van 7 verenigingen:

  • W.V. Nieuwe Meer
  • W.V. Westend
  • W.V. Amsterdam
  • W.V. De Schinkel
  • W.V. De Koenen
  • W.V. Aalsmeer
  • W.V. Schiphol

De stichting organiseert zeilwedstrijden voor onze ronde en platbodemschepen. De stichting bestaat al sinds 1946 en door de bundeling van de 7 verenigingen is dit een succesvolle formule voor het organiseren van wedstrijden op een kwalitatief hoog nivo. De zeilwedstrijden worden gevaren vanuit Aalsmeer (bij Schiphol) en het wedstrijdwater van de Westeinder plassen (is het grootste binnenmeer in Nederland) leent zich uitstekend voor het houden van zeilwedstrijden.

I www.wvnieuwemeer.nl
I www.stichtingwzw.nl

Terug naar vorige pagina