Gebr. Roorda ‘De Piip’ - Drachten

Berend Tjeerds Roorda stichtte deze bekende werf in 1902 aan het Moleneind te Drachten. Het bedrijf lag iets ten noord oosten van de Piipbrug in de Hogeweg. Berend was een telg uit een oud scheepsbouwersgeslacht. De  naam “Piipbrug” en later de “Werf De Piip”, is ontstaan doordat Jhr. Tjaerd van Aylva als zoon van de toenmalige eigenaar Sjoerd van Aylva, de brug in de Hogweg aldaar, eigenmachtig veranderde in een stenen pijp (vaste stenen brug met onderdoorgang voor water). Dat zou schelen in de kosten van onderhoud. Hij werd echter door het Hof van Friesland middels een proces teruggefloten en moest de stenen brug weer vervangen door een beweegbare. Sindsdien had de valbrug, en later de draaibrug, die van groot belang was voor voor de turfvaart, een naam: “de Piipbrug”of “de Piip”.

Bouke Roorda

Zijn zoon Bouke volgde hem op nadat hij elders, o.a. op de werf van Aukebaes te Joure, en bij Mulder in Vierverlaten, de nodige vakkennis had opgedaan. Toen Bouke dan ook terug kwam in 1905, werd de werf helemaal ingericht op de bouw van ijzeren skûtsjes en ander schepen. Juist in de jaren 1904-1905 werden fikse verbeteringen aangebracht in het materiaal waarmee gewerkt werd, het zgn. “mild steel” dat uit Engeland en Duitsland werd aangevoerd. Voor de  verschillende toepassingen was er nu een diversiteit aan buigzamer, harder of juist weker staal te krijgen. Het een meer geschikt voor de hoekijzers van de spanten en de sporen, de andere meer voor de bolle gangen in de kop en kont van het schip. 

Bouke begon precies op tijd om ten volle profijt te kunnen trekken uit de nieuwe mogelijkheden, en hij had het geluk dat zijn broers Wouter en Tjeerd elk hun deel van het vakmanschap voor hun rekening namen. Bouke benutte de buigzaamheid van het nieuwe ijzer door licht uitstulpende en billen in kop en kont aan te brengen. Die hinderden niet bij het snelle zeilen met ruime wind, maar tilden het schip onmiddellijk op in slagzij en verschaften het bovendien extra laadvermogen. De kop zowel als de kont van zijn schepen waren minder vol van vorm en eindigden achterin vaak licht gepiekt op de scheg.

Het einde van de werf van vader Berend Roorda

In 1909 verging er een van de schepen waar Berend Roorda nog steeds veel geld in had zitten op weg naar de Oostzee via de Sont en het Kattegat bij Jutland. De schade bleek niet gedekt door de verzekering en Berend kwam in grote financiële moeilijkheden. In 1911 bleek een faillissement onontkoombaar. In dat zelfde jaar starten de broers Bouke, Tjeerd, Wouter en Sietze de failliete werf van hun vader direct weer op onder de naam Gebr. B.,T.,W. en S. Roorda.

Gebr. B.,T.,W. en S. Roorda

Bouke ging als baas functioneren, Tjeerd nam het smidswerk en staal werk voor zijn rekening, Wouter het houtwerk. Sietse was wel deelgenoot, maar werkte niet op de werf; hij werd boer. Vader Berend Tjeerds Roorda trok zich in 1921 op 72-jarige leeftijd helemaal uit het bedrijf terug. De broers gingen in 1922 verder als “Gebr.Roorda  Scheepsbouw en Constructiewerkplaats”. Van skûtsjebouw was toen al bijna geen sprake meer. Wel kwamen hun vaste en andere klanten uiteraard met  reparatievragen en onderhoudswerk aan de werf. De Roorda’s namen na de bloeiperiode van de scheepsbouw, ook heel ander werk aan zoals baggermachines met emmerkettingen, sluizen en bruggen, en een tribune voor het sportpark Heerenveen. Het  laatste schip werd door de Roorda’s in 1933 afgeleverd. In 1936 werd de bedrijfsvorm gewijzigd in een vennootschap onder firma, en vanaf 1950 kwam het werfterrein in handen van N.V. Philips Gloeilampenfabrieken. 

Alle resultaten

Schepen in het Stamboek gebouwd door Roorda 'De Piip' in Drachten

Bronnen

De inhoud van dit stuk tekst is grotendeels ontleend aan het verhaal over de Piipsterwerf in het boek “Troch de Wyn”; een skûtsjeproject van de Stichtng Foar de Neiteam, onder eindredactie van Frits Jansen en Klaas Jansma. Uitgeverij PENN .nl Leeuwarden 2011. 
Veel informatie over de Skûtsjewerven kunt u ook vinden op www.skutsjehistorie.nl.

Fries Scheepvaart Museum Sneek: Chronologisch register van de schepen van Roorda

Het Fries Scheepvaart Museum in Sneek heeft een "Chronologisch register, geabstraheerd uit de tekeningen en het archief van werf De Piip/Roorda in Drachten" in haar bezit.

pdf Chronologisch register, geabstraheerd uit de tekeningen en het archief van werf De Piip/Roorda in Drachten

Terug naar vorige pagina