Scheepstimmerwerf Peter Schouten - Kortenhoef

Scheepstimmerwerf Peter Schouten is een traditionele werf, welke gesitueerd is in de rustieke omgeving van het plassengebied in Kortenhoef. Peter's voorliefde voor houten schepen en traditionele bouwwijzen heeft ertoe geleid, in 1983 een eigen bedrijf te starten. De afgelopen 25 jaren is het aanbod van diverse werkzaamheden dusdanig groot geweest dat er werk genoeg is geweest voor twee scheepstimmerlieden.

Peter is al 30 jaar werkzaam in het vak van scheepstimmerman. Het eerste stukje van de oprit naar zijn werf wordt gedeeld met de (helaas al overleden) buurman en leermeester, de Bootbouwerij van Piet Dekker. Eén van de scheepstimmerlieden van het eerste uur, met name als het gaat over de vissersschepen van de voormalige Zuiderzee. Van 'Baas Piet' leerde Peter Schouten de basis van het scheepstimmervak. En derhalve ook diens voorliefde voor de houten schepen en de traditionele bouwwijze hiervan. Lees ook: Piet Dekker, De grijsaard van Kortenhoef.

Restauraties

Peter Schouten heeft met zijn medewerkers vele houten Ronde en Platbodemjachten gerestaureerd en andere typen houten schepen nieuw gebouwd. Veel van deze schepen staan ingeschreven in het Stamboek.

Door Peter Schouten uitgevoerde restauraties

Overzicht van de door Peter Schouten gerestaureerde schepen

Dertigjarig bestaan van Scheepstimmerwerf Peter Schouten in Kortenhoef in 2013

 


 

In 1995 stond in het januari/februari-nummer van de Spiegel der Zeilvaart het volgende:

Enigszins verscholen in het veenlandschap aan de Kortenhoefsedijk ligt de scheepstimmerwerf van Peter Schouten. Hij is al zeventien jaar werkzaam in dit vak, waarvan twaalf jaar als zelfstandig scheepsbouwer.

Het eerste stukje van de oprit naar de werf wordt gedeeld met de buurrnan, de Bootbouwerij van Piet Dekker. Een van de scheepstimmerlieden van het eerste uur, met name als het gaat over de vissersschepen van de voormalige Zuiderzee. Van 'Baas Piet' leerde Peter Schouten de basis van het scheepstimmervak. En derhalve ook diens voorliefde voor de houten schepen en de traditionele bouwwijze hiervan. Linksafslaand, via een paadje over een houten brugje, bereik je de ruim opgezette werkplaats. Door de bouwwijze past deze wonderwel in de rustieke omgeving. Geheel opgetrokken uit hout, en bruin gecarbolineumd. Het lijkt een gewone houten loods, zoals er vele staan bij de boerderijen in de omgeving. Maar eenmaal binnen gaat die vergelijking niet meer op. Je ziet een ruime overzichtelijke werkplaats waar twee man elkaar niet in de weg lopen. In de werkplaats treffen we alle noodzakelijke apparatuur aan die een scheepstimmerwerf in deze tijd nodig heeft. 

Lintzaag, kortzaag, cirkelzaag, boor- en freestafel en een vandikte-bank, Maar ook het handgereedschap neemt een prominente plaats in, waaronder een rek met tientallen beitels, gutsen, en een stuk of wat spookschaven (spaakschaven). Een grote serie schaven in een houten rek trekt de aandacht. Ouderwetse houten profielschaven, die overigens nog regelmatig in gebruik zijn, onder andere bij het aanbrengen of restaureren van interieurbetimmeringen in klassieke schepen. Daarnaast natuurlijk alle soorten handgereedschap en klein elektrisch gereedschap die een vakman nu eenmaal nodig heeft. Alles is netjes opgeruimd, klaar voor gebruik.

Nieuwsbrief Stichting Behoud Hoogaars najaar 2014: Peter Schouten, scheepstimmerman in hart en nieren

In het kader van de restauratie van de Steekhengst 'Boreas' schrijft Rian Coumou in de Nieuwsbrief van de SBH:
De boerenkool met worst staat klaar op het fornuis. Het bier wacht in de koelkast, als Peter Schouten aanbelt. Niet dat hij spraakwater nodig heeft. Ik ben door verschillende mensen binnen de stichting al voorbereid op zijn verhalen. Over zijn aversie tegen email en iPhones. Hoe hij in de jaren zeventig als puber al op de YE36 voer. En hoe hij als 22-jarige in 1983 op een tjalkje voor zichzelf begon als scheepstimmerman. “Daarna heb ik nooit een dag zonder werk gezeten”.

Laten we het eerst over de Boreas hebben. Wat is dat voor een schip?
De 'Boreas' is een steekhengst, en wel de laatste houten steekhengst. De steekhengst - ook wel ‘zalmhengst’ genoemd - werd tot de eerste wereldoorlog gebruikt voor de visserij op zalm, en kwam vooral op de Zuid- Hollandse eilanden voor. De 'Boreas' is waarschijnlijk voor 1900 ontworpen en gebouwd op een scheepswerf in Maassluis. Van 1906-1916 is de 'Boreas' ook gebruikt door de waterpolitie. Het scheepje heeft een aantal jaren liggen weg te rotten in een sloot aan de Kortenhoefse dijk, vlak bij mijn werf. Het dek en de roef waren ingestort, gras en varens groeiden uit de naden. In 2008 werd door de SBH besloten om de Boreas te restaureren. Ria Geluk kreeg in 2008 subsidie binnen om het scheepje te lichten en veilig te stellen. Ruud Dreesman heeft zich daarna ingezet om subsidiegeld binnen te halen voor de restauratie. In juli 2013 belde Gerrit Zomer mij: “Wil jij de Boreas doen?”. Ik zei ‘ja’. Sinds januari dit jaar werk ik twee dagen per week met vrijwilligers aan de Boreas!

Hoe is je liefde voor oude schepen ontstaan?
Als heel kleine jongen zei ik al: “Ik ga later varen!” We woonden toen in Kortenhoef, een waterrijke streek. Ik hield toen al van water, maar niet van school. Dus mijn ouders zeiden: “Ja, je kan wel kapitein worden, maar dan moet je lang naar school”. Dus ja, dat ging het niet worden. Toen er op een gegeven moment bij de buurman een schouwtje lag, heb ik daar een hele middag naar liggen kijken. Gebiologeerd was ik. Met die buurman heb ik ook samen een piraatje getimmerd. Mijn vader zag hoe gek ik op bootjes was, en gaf mijn broer en mij de keus tussen een roeiboot die getuigd kon worden als zeilschouwtje of een plastic bootje. De keus was dus snel gemaakt. Dat roeibootje zou door Piet Dekker verbouwd worden. Ik bracht het naar zijn werf, en ja, toen was ik verkocht. Ik was toen 11 jaar, werkte er al mijn vrije middagen en verdiende eerst niets, en later een rijksdaalder per middag. Toen mijn ouders naar Drente verhuisden, bracht ik iedere zomervakantie door op de werf van Piet Dekker. Ik leerde daar ook goed zeilen, ik mocht als maat onder andere mee op de TX33, een blazer en ook op de YE36.

En ging je ook nog wel eens naar school?
Toen ik 15 was, verhuisden mijn ouders naar Zeeland. Ik ging eerst naar school in Goes, op de Ambachtsschool, maar niet veel later koos ik voor de streekschool in Middelburg. Een dag per week school, en de rest van de week werken, onder andere bij Van der Rest in Kats. Toen ik 17 was, begon ik bij Jachtwerf Brandsma. Ik verhuisde toen naar Friesland. Daar heb ik veel geleerd, en met name over de nieuwbouw van schepen. 

Ik zou een hele Nieuwsbrief vol kunnen schrijven met verhalen van Peter Schouten. Hoe hij weer restauratiewerk bij Piet Dekker ging doen, hoe hij een klipper kocht en daarin een grotere werkplaats maakte, hoe hij aan 'de Wet' heeft getimmerd. En later weer met Cees Droste aan de 'Alcyon'. Dat laatste lijkt mij een mooie overgang naar de Stichting Behoud Hoogaars.
Door dat werk aan de hoogaarzen, kwam ik ook in contact met de vrijwilligers van de Stichting. Ik had in die tijd soms te maken met 12 vrijwilligers die mee hielpen aan de restauratie. Daar werd ik gillend gek van, dus toen ik met de 'Boreas' begon, zei ik dat ik niet meer dan drie vrijwilligers per dag wilde. Samen met Gerrit Zomer zit ik in de Restauratiecommissie. Ik wil niet alleen staan voor de beslissingen, om problemen te voorkomen. Met de vrijwilligers is het goed werken. Sinds januari dit jaar zijn wij er aan bezig. Het werd nieuwbouw, daar is niets aan te doen. De oude 'Boreas' was niet te redden.

Vertel eens wat over je vrijwilligers?
Dat is lastig, want ik ga vast mensen vergeten. Maar goed, Ruud Dreesman, die regelt echt alles. Karel Koenen, is goud waard. Die kent alle ins en outs van de werkplaats en weet echt alles te vinden. Sjaak Oosterling, werkt heel precies en ontwikkelt zich als een ware scheepstimmerman. Maar dan hebben we ook nog: Gerrit Zomer, Kees Sanders, Tineke Appelo, Hans Loeve, Hans Priester, Ron Studulski, allemaal mensen met hart voor schepen. Zonder hen zou het allemaal veel langzamer gaan. 

De boerenkool is al lang gezakt, het bier is op. Peter schuift in zijn klompen, maar op de drempel heeft hij nog een suggestie voor de SBH:
Ik mis jeugd bij de SBH. Waarom niet heel jonge zee-verkenners er bij betrekken? Er zitten vast gastjes bij die net als ik op die leeftijd warm lopen voor oude schepen! Vroeger trok de jeugd vanzelf naar de schepen. Nu moet je de jeugd naar de schepen toebrengen. Dus waarom niet eens een hoogaars uitlenen voor een zeeverkennerskamp? Dan zullen in ieder geval een aantal van die gastjes enthousiast worden!

pdf Nieuwsbrief Stichting behoud Hoogaars najaar 2014: Peter Schouten, scheepstimmerman in hart en nieren

Terug naar vorige pagina