De Pinas

De Pinas

De 6.50m eikenhouten Staverse jol 'De Pinas', uit 1904/05 is (zeer waarschijnlijk) gebouwd door Siemen Jordens in Broekerhaven. Er is mee gevist met registratie BC11 tot ca. 1911, hierna als MK20 tot 1932 en daarna verkocht naar Huizen (NH) in 1942. In 1961 is 'De Pinas' in eigendom van Henk Lunstroo. In 1967 hoort Henk Lunstroo van een visserman in de haven van Hindeloopen dat de jol gebouwd moet zijn bij Simon Jordens in Broekerhaven. Hij zegt dat ook Tjeerd Bijlsma een dergelijke jol had. Er werd mee gevist op haring en ansjovis.

De MK20 tussen 1911 en 1932 op Marken
De MK20 tussen 1911 en 1932 op Marken
Het zeilplan van de 'Pina' getekend door Henk Lunstroo in 1962
Het zeilplan van de 'Pina' getekend door Henk Lunstroo in 1962

Eigenschappen

Plaquette nummer:143 Zeil nummer:
Categorie:B Tekening nummer:
Type:Staverse jol

Bouw

Bouwjaar:1904 Ontwerper:
Werf:Siemen Jordens Werf plaats:Broekerhaven
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:6,55 m Breedte berghout:2,55 m
Diepgang:0,76 m Masthoogte water:8,70 m
Oppervlakte grootzeil:13,50 m2 Oppervlakte fok:8,50 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:7,00 m2
Oppervlakte totaal:29,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1961 – 2011 H. Lunstroo ( De Pinas)
2011 – 2015 H.P.M. Lunstroo, Amsterdam ( De Pinas)
2015 – Nu (laatst bekend) Stichting Restauratie & Instandhouding Zeilende Visserschepen Hoorn, Scharwoude ( De Pinas)

Geschiedenis

1918

1918

1918: De werf van Siemen Jordens in Broekerhaven

Links: Werf van Siemen Jordens in 1918 met op de helling het zgn. 'Enkhuizer schouwtje' EH 117 van Jozef van der Molen. Rechts: Conté-tekening van Martin Monnickendam (1931)
Links: Werf van Siemen Jordens in 1918 met op de helling het zgn. 'Enkhuizer schouwtje' EH 117 van Jozef van der Molen. Rechts: Conté-tekening van Martin Monnickendam (1931)

1961

1961

1961: Uit het Scheepsjournaal

Op Maandag 8 mei 1961 heb ik (Henk Lunstroo) de Jol via de telefoon overgenomen van de heer Blankevoort, Een goede vriend van mij, die zelf ook al langer in het bezit was van een Staverse jol, namelijk van de “Vita Nova”, werkte samen met de heer Blankhorst en mede door zijn toedoen is de verkoop uiteindelijk tot stand gekomen. 

1962

1962

1962: Uit het fotoalbum van Henk Lunstroo zomer 1962 rond Oude Wetering, Kromme Mijdrecht, Reeuwijk

1963

1963

1963: Uit het Scheepsjournaal, de eerste notities van 1963

Vrijdag 28 juni 1963. Vandaag zijn wij met De Pinas rond half acht ‘avonds vertrokken vanaf de Amstel (De Omval) voor de eerste verkenningstocht naar informatie over de herkomst van De Pinas; een weekend IJsselmeer. Rond 21.30 uur zijn wij afgemeerd bij de Oranjesluis, Schellingwoude. De volgende dag varen wij rond 10 uur in de ochtend op de motor naar het Buiten IJ. Na een half uur kan de motor eindelijk uit en vaart de Pinas verder onder zeil met matige OZO-wind. Rond half vier komen wij veilig aan in Spakenburg/ Bunschoten. Gemiddeld gevaren snelheid 7,50km/uur. In de haven dragen de vissers nog blauw boezeroen met werkje en de visventers een boezeroen met een verticale streept. Met de vissers heb ik gesproken over de Jol; Dit type wordt volgens hun in de haven Staverse Ton genoemd, maar heeft meestal geen echt voordek zoals De Pinas heeft. Deze Jol ‘De Pinas’ komt ze niet bekend voor

pdf Scheepsjournaal De Pinas 1963

2005

18 mei 2005

18 mei 2005: Geschiedenis van de houten Staverse jol 'De Pinas' ex MK20

juli 2005

juli 2005: SSRP bijlage Spiegel der Zeilvaart: Een honderdjarige Staverse jol

Zelden worden scheepstypen 'uitgevonden'. Meestal ontstaan ze uit oudere scheepstypen en is vooral de schipper bepalend voor de vorm. De Staverse jol is daarop geen uitzondering. De eerste jollen waren klein, omdat er vlak bij de dijk mee werd gevist. Toen de visserij op ansjovis sterk in opkomst kwam rond 1883, werden de jollen groter, omdat de vissers verder de zee opgingen en zware netten, gewichten en ankers aan boord hadden. Na de afsluiting van de Zuiderzee kreeg de Staverse jol opnieuw een andere functie, een tweede leven als plezierjacht. Ze werden vaak voorzien van een kajuit en men ging zelfs weer nieuwe jollen bouwen, zowel van ijzer als van hout. 
De jol is familie van de sloep. Een stoep is vaak een bijboot van een groter schip en sloepen van zeeschepen werden soms Pinas genoemd. Zo komen we automatisch bij de honderdjarige Staverse jol 'Pinas' en haar eigenaar, jachtarchitect Henk Lunstroo, waarover we dit verhaal schrijven.

Henk Lunstroo is zijn Staverse jol trouw gebleven

Henk Lunstroo is al sinds 1961 eigenaar van de 'Pinas'. Ondanks alle prachtige scheepsontwerpen die hij getekend en berekend heeft, is hij zijn Staverse jol trouw gebleven. In zijn jeugd trok hij met een aantal vrienden op, waarvan er twee een Staverse jol bezaten. Dat wakkerde de liefde voor dit scheepstype aan. Toen er een derde jol in de omgeving kwam en de eigenaar er snel weer afstand van moest doen vanwege de aankoop van een huis, kon hij het schip overnemen en sindsdien vaart het gezin er met veel plezier mee.

De geschiedenis van de 'Pinas'

De afgelopen jaren heeft Henk in gesprekken met oud-eigenaren en kenners het grootste deel van de geschiedenis van de jol kunnen achterhalen. Zo kwam hij in 1967 in de haven van Hindeloopen een visserman tegen die de jol onmiddellijk herkende ais het schip dat Siemen jordens (Broekerhaven) rond 1905 (in 2005 dus 100 jaar!) bouwde. Tot 1932 is er mee gevist met visserijnummers BCII (Bovenkarspel) en MK20 (Marken), daarna is het gebruikt voor uitventen van vis en in de oorlogsjaren heeft de toenmalige eigenaar er sluikhandel mee bedreven. In 1945 was de staat van de jol dusdanig dat her schip nagenoeg helemaal in het ijzer stond. De bekende botterbouwer janus Kok in Huizen kreeg opdracht delen van de kont te vernieuwen. Deze reparatie is toen uitgegroeid tot een vernieuwing van nagenoeg het hele schip, op enkele stukken in kop en vlak na. De mast werd strijkbaar gemaakt met een mastkoker. Er is toen ook een berghout aangebracht, wat overigens niet ongebruikelijk was bij Staverse jollen, alhoewel zo'n berghout niet bij alle vismethoden even handig was. De gehele verdere afwerking van de jol verraadt de inbreng van Kok als botterbouwer. Door zijn inspanningen en later die van een aantal gerenommeerde houtbouwers als jaap Tromp en jan Schelling, zwager Hans Hulscher en natuurlijk eigenaar Henk zelf, kunnen wij de jarige Staverse jol nog steeds op het water bewonderen.

Liefde voor het Oud-Nederlandse schip

Tijdens het gesprek over de jol blijkt dat de liefde voor het Oud-Nederlandse schip er bij Henk Lunstroo al vroeg in zat. Z'n hele jonge leven had hij al bootjes getekend en toen hij als jonge knaap bij de beroemde scheepswerf van De Vries Lentsch jr. op de tekenkamer aan het werk kwam, was hij op zijn plaats. Overdag maakte hij scheepsbestekken en in de avonduren studeerde hij scheepsbouw aan de MTS in Amsterdam. Op de scheepswerf viel hij met z'n neus in de boter. Op hetzelfde moment was de bouw van 'De Groene Draeck' voor (toen nog) Prinses Beatrix begonnen. Veel onderdelen van het schip zijn door zijn hand gerekend. In 1961 is hij zijn eigen bureau begonnen met als resultaat dat er tot nu toe zo'n 350 ontwerpen zijn getekend, waarvan er tussen de 500 en 600 schepen zijn gebouwd. Veel van deze schepen zijn oer-Hollandse ronde en platbodems, waaronder diverse Lemsteraken, Vollenhovense bollen en Staverse jollen.

Beoordelen en in tekening te brengen van oude schepen

In de beginjaren van het Stamboek vond Henk Lunstroo ook de tijd om samen met mr. T. Huitema op pad te gaan om veel oude schepen te beoordelen en in tekening te brengen. In de diverse boeken waarin deze schepen beschreven staan, zijn prachtige tekeningen van zijn hand te vinden. Voor een instituut als ons Stamboek van onschatbare waarde!

pdf Spiegel der Zeilvaart: Bijlage in het kader van het 50 jarig bestaan van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten

2007

2007

2007: Deelname Regionale Friese Reünie in 2007

2011

19 juli 2011

19 juli 2011: Eigenaar en jachtarchitect H. Lunstroo overleden

Op 19 juli 2011 overleed jachtarchitect en eigenaar van de Staverse jol Pinas Henk Lunstroo op 75 jarige leeftijd.

2013

november 2013

november 2013: 'De Pinas' in winterstalling

2015

Heeft u vragen en/of opmerkingen?

Terug naar het overzicht