Duyfken

Duyfken

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek "De Boeier":
Van dit geklonken stalen boeiertje kon aanvankelijk de historie niet verder achterhaald worden dan tot 1938. De toenmalige eigenaar, W.M. Merriënboer te Amsterdam, vertelde de huidige eigenaar dat hij het scheepje in dat jaar had gekocht; het heette toen "Rana". Namen van nog eerdere eigenaren, alsme­de bouwjaar en werf van herkomst waren hem niet bekend. Waarschijnlijk heeft hr. Schuitenmaker het eerste lage kajuitje in 1924 er op laten zetten. De heer Merriënboer heeft in 1947-48 het kajuitje vergroot en het verroeste onderwaterschip vervangen de slechte plekken uit het boeisel gehaald en het berghout vernieuwd.

Kort voor de afsluiting van het manuscript van dit boek bereikte ons de suggestie dat deze boeier identiek zou kunnen zijn met de stalen `tjotter' genaamd "Lyna" (ex "Truida"), die voorkomt in het Nederlandsch Jachtregister van 1924-25. De daarin vermelde afmetingen: 6,12 bij 2,50 meter, zijn inderdaad gelijk aan die van de huidige boeier "Duyfken". Het Jachtregister vermeldt als eigenaar D. Schuitemaker te Haarlem en het scheepje was bij de KVNWV als wedstrijdjacht geregistreerd onder nummer 19OE, wedstrijdmaat WM 5,8. Verder staat als bouwer vermeld L. Smit & Zn te Kinderdijk, bouwjaar 1902.

Eigenschappen

Plaquette nummer:361 Zeil nummer: OE19/RD83
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Boeier

Bouw

Bouwjaar:1902 Ontwerper:L. Smit
Werf:L. Smit & zn Werf plaats:Kinderdijk
Motor:Inbouw Motor type:
Materiaal romp:Staal Materiaal kajuit:Staal
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:6,12 m Breedte berghout:2,40 m
Diepgang:0,40 m Masthoogte water:10,00 m
Oppervlakte grootzeil:20,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:14,00 m2
Oppervlakte totaal:34,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Dispensaties

Dispensaties Einddatum Datum nieuwe schouw
De kajuitopbouw voldoet niet aan de criteria voor inschrijving in het Stamboek, uitgave 1992, als omschreven in de eerste alinea van paragraaf 4.4.
Bij bestuursbesluit van 4 juni 1998 is vastgesteld, dat het jacht desondanks in het Stamboek kan blijven ingeschreven en ingedeeld in categorie A omdat de afwijking al bestond ten tijde van de vorige inschrijving.
Het SSRP-bestuur geeft u in overweging om bij een voorkomende gelegenheid, bijvoorbeeld restauratie van de kajuitopbouw, e.e.a. in overeenstemming met de criteria te doen brengen.

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1902 – 1919 ( Truida)
1919 – 1925 D. Schuitemaker, Haarlem/Alkmaar ( Lyna)
1938 – 1950 W.M. Merriënboer, Amsterdam ( Rana)
onbekend – 1968 O. Th. Leederkerken, Amsterdam ( Duyfken)
1968 – 1978 P. van Drongelen, Delft/Ouderkerk a/d IJssel ( Duyfken)
1978 – Nu (laatst bekend) R.J. Schöller, Lioessens ( Duyfken)

Geschiedenis

1924

1997

16 maart 1997

16 maart 1997: Brief met informatie van eigenaar R.J. Schöller

2004

2004

2004: De stalen boeier 'Duyfken'' in het boek "De Boeier" van Dr. Ir. J. Vermeer

Genoemde Schuitemaker is dezelfde als de opdrachtgever tot de bouw van de 8 meter (houten) boeier "Waterlelie", die wij eerder bespraken. Zoals aldaar gemeld, hadden wij over deze boeier contact met een achterachterkleinzoon van deze Schuitemaker, de heer R.D. Fontijn te Alkmaar. Deze schreef ons dat zijn betovergrootvader, na de boeier "Waterlelie", een open jacht bezat met de naam "Lyna", vernoemd naar zijn tweede echtgenote, en dat hij enige tijd in Alkmaar en in Haarlem heeft gewoond. Bijgaande foto van deze tjotter (eigenlijk een Fries jacht), afkomstig van de heer Fontijn, moet omstreeks 1920 genomen zijn op het Spaarne of de Mooie Nel. Voorts dient hier vermeld te worden dat in 1919 in het blad "De Watersport" een uitslagenlijst voorkomt van wedstrijden van de Zaanlandsche Zeilvereeniging; de 'tjotter' "Lyna" van D. Schuitemaker te Alkmaar behaalde toen in de klasse 'Tjotters 5 tot 6 WM de 1e prijs. Omdat in het boek "Het Friese jacht" geen stalen schepen zijn opgenomen, is de "Lyna" daarin niet genoemd.

Vanaf 1938

Toen de heer Merriënboer het scheepje kocht, bevond het zich in slechte staat, met veel roest op de bodem. Het had een laag roefje, dat dus dateert van na 1925, en de kuip was open tot het roer. Merriënboer heeft veel aan het behoud bijgedragen. Hij heeft het onderwaterschip vervangen, het berghout vernieuwd, het roefje vergroot tot de huidige vorm en de gangboorden doorgetrokken langs de kuip. De thuishaven was in die tijd de Watersportvereniging 'Het Nieuwe Diep'.

Vanaf 1950

In 1950 werd het schip verkocht naar Durgerdam, maar tot 1964 is de naam van de eigenaar "Duyfken", stamboek nummer 361, eigenaar is O.Th. Leederkerken te Amsterdam. Wanneer deze het schip kocht weten we niet. In 1968 werd ir P. van Drongelen te Delft, later Ouderkerk a/d IJssel, eigenaar. De familie Van Drongelen nam in de jaren zeventig verschillende malen deel aan de Regionale Reünie in Heeg, later ook met hun tjotter "Govert Jan". De boeier werd als wedstrijdjacht gemeten door het KNWV en kreeg het zeilnummer RD83 toegewezen.

Vanaf 1978

De boeier "Duyfken" werd in 1978 eigendom van de heer R.J. Schöller te Lioessens en kreeg toen als thuishaven Dokkumer Nieuwe Zijlen. Het vaargebied is heel Nederland inclusief de Waddenzee. De huidige eigenaar heeft in 1982/83 het scheepje grondig gerestaureerd en het daarbij in een schitterende staat gebracht; met name werden het voordek, de kajuit, de zijwaring en de achterplecht met teakhout bedekt en werden mahoniehouten potdeksels aangebracht. De heer Schöller is van mening dat de bolders en de verstelmechanismen van de zijzwaarden origineel zijn. De "Duyfken" heeft in 1990, 1991, 1997 en 1998 meegedaan aan de Regionale Reünie en vanaf 1980 t/m 2000 aan SAIL-Amsterdam.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens 6,12 m
  • Grootste breedte over de berghouten 2,42 m
  • Holte op het grootspant 0,89 m
  • Diepgang 0,48 m
  • Zeiloppervlak: grootzeil + fok 33,9 m2  
  • Kluiver en halfwinder n.a. 

Bijzonderheden 

  • het 'berghout' is een zwaar halfrond
  • dekken, gangboorden en kajuitopbouw gelast van dunner staalplaat, afgedekt met teakhout
  • bovendeks strijkende mast
  • in lengterichting verstelbare zwaarden
  • zijwaring loopt door naast de kuip
  • snijwerk op houten beretanden, (nieuwe) kluis, borden en kajuitrand
  • roer bekroond met handgesneden duif

Opmerkingen

Zonder expliciet bewijs moet in het midden gelaten worden of de boeier "Duyfken" inderdaad identiek is met de 'tjotter' "Lyna" uit het Nederlandsch Jacht 
register. Onmogelijk is zulks niet, gezien de overeenkomst in afmetingen en constructieve kenmerken van de romp. Of "Truida" de oorspronkelijke naam was blijft verder ook onbekend. Naar de beschrijving van de toestand van het schip in 1938 te oordelen, lijkt ons dit van oorsprong een eenvoudig bedrijfsvaartuig. Voor een scheepje van deze lengte zijn kop en kont betrekkelijk laag en ook de holte is naar verhouding gering; het is duidelijk niet voor groot water gebouwd.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht