Wâldfûgel

Wâldfûgel

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek "Het Friese Jacht":
Volgens de eerste schepenlijst van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten uit 1956 is in dat jaar de "Wâldfûgel", gebouwd door J.O. van der Werf, Buitenstvallaat, eigendom van E.J. van Veen te Drachten. Het Nederlandsch Jachtregister van 1924-25 noemt daarentegen A.P. van der Werf de bouwer. Dit berust echter op een misverstand. De heer E.J. van Veen, een gezeten Drachtster manufacturier, was ook de opdrachtgever. 

Er bestaat nog een bestek voor de bouw, ondertekend door J.O. van der Werf en gedateerd 11/12/1919, waaruit volgt, dat het scheepje in 1920 van stapel moet zijn gelopen. In het bestek is ook de overeengekomen prijs genoemd, namelijk f. 1035,- .

Eigenschappen

Plaquette nummer:2008 Zeil nummer:
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Fries jacht

Bouw

Bouwjaar:1920 Ontwerper:Jan Oebeles van der Werff
Werf:Jan Oebeles van der Werff Werf plaats:Buitenstvallaat
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:
Materiaal zeil:Katoen
Onderwaterschip:Rond Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:4,95 m Breedte berghout:2,29 m
Diepgang:0,35 m Masthoogte water:9,00 m
Oppervlakte grootzeil:15,82 m2 Oppervlakte fok:8,15 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:23,97 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Register Varend Erfgoed Nederland

Registratie nummer:3368 Registratie datum:19-07-2019
Geregistreerd als:Varend Monument®

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1920 – 1967 E.J. van Veen, Drachten ( Wâldfûgel)
1967 – 1977 Mr K.H. Gaarlandt, Assen ( Wâldfûgel)
1977 – 2001 J.O. v.d. Werff, Drachten ( Wâldfûgel)
2001 – 2013 J. Krist, Terherne ( Wâldfûgel)
2013 – 2018 T. Roelevink, Terherne ( Wâldfûgel)
2018 – Nu (laatst bekend) Stichting Varend Cultureel Erfgoed en platbodemjachten Wijde Ee e.o., Marum ( Wâldfûgel)

Geschiedenis

1925

1992

1992

1992: De 'Wâldfûgel' in het boek "Het Friese Jacht" van Dr. ir. J. Vermeer

De heer Van Veen heeft de "Wâldfûgel" meer dan veertig jaar in bezit gehad. In 1953 was hij ermee aanwezig op de eerste reünie van Friese Ronde jachten in Grouw. Omstreeks 1965 gaat het jacht over in handen van Mr K.H. Gaarlandt, destijds Commissaris van de Koningin in Drenthe, geparenteerd aan de familie Van Veen. De familie Gaarlandt bezat een vakantiewoning in de omgeving van Gaastmeer, waar het jacht toen zijn thuishaven kreeg.

In 1977 werd het gekocht door een zoon van de bouwer, de heer Jan Jansz van der Werff te Drachten, waarna het een grondige opknapbeurt kreeg, uitgevoerd door Roelof Jansz van der Werf, zoon van de nieuwe eigenaar. Roelof Jansz van der Werf beoefent tegenwoordig het voorvaderlijke handwerk op de oude scheepstimmerwerf "De Hoop" te Workum.
Sindsdien is het jacht in handen van de familie Van der Werff. Het is in onderhoud bij Jan Oebele van der Werf, kleinzoon van de bouwer, die de oude werf aan het Buitenstvallaat voortzet.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens    4,95 m
  • Grootste breedte over de berghouten    2,29 m
  • Holte op het grootspant    0,96 m
  • Zeiloppervlak: Grootzeil + fok    23,0 m2

Bijzonderheden

  • geen kielbalk
  • rond grootspant; vlaktilling 0 °
  • brede zandstrook + verloren gang
  • 5 huidgangen boven de ronde kimmen
  • open voorkuip met losse langsbanken en brede dwarsbank onder de bedelbalk
  • geen kluisborden en beretanden
  • breed tjotterroer snijwerk alleen op de roerklik.

Kenmerken

In hun bouw vertonen de jachten van Van der Werff veel overeenkomst met de oudere Lantinga-jachten. Samengevat zijn de kenmerken:

  • Het grootspant is rond.
  • Het vlak bestaat uit kielgang, brede zandstrook en verloren gang, met daaromheen een aantal betrekkelijk smalle, van steven tot steven doorlopende gangen.
  • De kop is betrekkelijk hoog.
  • Zowel breedte als holte zijn relatief groot. Het boeisel staat vrij steil.
  • Snijwerk, voorzover aanwezig, is eenvoudig uitgevoerd

2008

2008

2008: Foto's

2017

juni 2017

juni 2017: Foto's

2018

5 oktober 2018

5 oktober 2018: Bericht van Haiko van der Werff

Vandaag is het in 1919 op Buitenstvallaat door oerpake Jan Oebeles van der Werff gebouwde Friese Jacht 'Wâldfûgel' weer terug op haar geboortegrond, om gerestaureerd te worden.

Wat de geschiedenis betreft

In navolging van Eeltje Holtrop van der Zee zijn op veel verschillende werven Friesche jachten gebouwd, ook in Drachten aan het Buitenstverlaat. In 1919 bouwde Jan Oebele Haikes van der Werff ( 1847-1929) aldaar vier Friese jachten! Omdat hij een “fûgeltjesman” was kregen zij de volgende namen: Zwaluw (1918), Waldfûgel (1919), Reiddomp (1918) en Waterloo  (ook Sentina,1918).
In eerste instantie bouwde Jan Oebele Haike het Friesche jacht voor eigen gebruik. Zijn vader Oebele Haikes was namelijk tevens bakenmeester voor het vaarwater van Hooidammen- Drachten. Om aan deze werkzaamheden te kunnen voldoen had hij een zeilboot nodig. Tijdens deze tochten werd hij vaak vergezeld door zijn jongste dochter Rienkje van der Werff.
De Waldfûgel is in 1919 gebouwd in opdracht van de heer E.G.van der Veen, manufacturier in Drachten. De heer van der Veen heeft het jacht ruim 40 jaar in zijn bezit gehad. Daarna is het omstreeks 1965 doorverkocht aan Mr. K.H. Gaarlandt (destijds Commissaris van de Koningin in Drenthe). In 1977 is het jacht weer teruggekomen in Drachten. Jan Jansz. van der Werff, neef van Jan Oebele Haike van der Werff, kocht de Waldfûgel. Deze was echter wel toe aan restauratie,  zoon  Roelof Jansz. van der Werff, later scheepsbouwer op de scheepswerf De Goede Hoop in Workum, nam deze klus aan.
Vele jaren later (rond 2000) was het Joop Krist uit Terhorne die de Waldfûgel overnam en heeft hij de grondige restauratie waar het jacht wel weer aan toe was, op de werf van Bein Brandsma in Rohel, uitgevoerd. Joop Krist  heeft daarna met zijn partner Tsoltsje Roelevink met de Waldfûgel een aantal jaren mogen zeilen. Helaas is daar vierenhalf jaar geleden een einde aan gekomen toen Joop is overleden. 

11 oktober 2018

11 oktober 2018: Breeduit Informatiekrant gemeente Smallingerland: De Wâldfûgel is weer thuis

Boek 'Die Scheep is moet varen'

In 2007 werd ter gelegenheid van de 35e editie van de een reünie voor ronde en platbodemjachten georganiseerd door de watersportvereniging Drachten-Veenhoop  het boek 'Die Scheep is moet varen' van de hand van Hans Vandersmissen uitgegeven, met bijdragen van een viertal gastredacteuren.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht