Historie

Op 8 oktober 1955 werd in Amsterdam de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten opgericht door het Fries Scheepvaartmuseum, de Vereniging van Vrienden van het Zuiderzeemuseum, de KZV "Oostergoo" te Grouw, de KZV "Sneek", de KNZ&RV te Muiden en de KR&ZV "De Maas" te Rotterdam.

Aan deze oprichting ging wel het één en ander vooraf. Het heeft aan de inzet en vasthoudendheid van een aantal echte liefhebbers gelegen, dat alle initiatieven uiteindelijk in 1955 zijn beloond.

Oproep in de Waterkampioen om tot een Boeierclub te komen in 1939

Al in 1939 verscheen in de Waterkampioen een oproep om te komen tot de oprichting van een boeierclub "teneinde met elkaar in contact te komen, ervaringen uit te wisselen, misschien heel mooie exemplaren van een vroegtijdige sloop of een ongelukkige verkoop naar het buitenland te kunnen redden".

Waterkampioen 1939 Blz.203 - volledig afgedrukt in Stichtings Monografie 01 De onverwachte gevolgen van een ondoordacht idee
Waterkampioen 1939 Blz.203 - volledig afgedrukt in Stichtings Monografie 01 De onverwachte gevolgen van een ondoordacht idee

Oproep om een Platbodemclub op te richten in 1948

Dit enthousiasme vond toen nog geen weerklank, evenmin als een tweede oproep in 1948, om een platbodemclub op te richten. In 1953 publiceerde C.J.W. van Waning, sinds 1951 eigenaar van de boeier "Maartje", een serie artikelen in de "Waterkampioen" over de de Friese ronde jachten, gebouwd op de werf van Eeltje Holtrop van der Zee te Joure. Bij de voorbereiding kwam hij in contact met H. Halbertsma, conservator van het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek en H. Voordewind, eigenaar van de visaak "Dolphijn".

Instelling Commissie Stamboek Friese Ronde jachten in 1952

Op voorstel van Halbertsma besloot het bestuur van het Fries Scheepvaartmuseum in april 1952 tot de instelling van een Commissie Stamboek Friese Ronde Jachten, bestaande uit de drie genoemden. Hun opdracht was, een Stamboek van Friese ronde jachten samen te stellen waar zij onverwijld mee begonnen.

Reünie van Friese ronde jachten op het Pikmeer in Grouw in 1953

Samen met de secretaris van de KZV "Oostergoo", H.G. van Slooten, werd een reünie van Friese ronde jachten georganiseerd waarvoor alle bij de commissie bekende eigenaars werden aangeschreven en die op 4 en 5 juli 1953 op het Pikmeer in Grouw werd gehouden. Het evenement trok duizenden toeschouwers en gaf aanleiding tot veel publiciteit. 

De uitnodiging voor de Reünie van Friese ronde jachten in 1953 gepubliceerd in de Waterkampioen

De Koninklijke Z.V. „Oostergoo" en de Commissie Stamboek van het Friesch Scheepvaart Museum nodigen de eigenaren van Friese Ronde jachten uit om Zaterdag 4 Juli te Grouw met hun schepen samen te komen. De bijeenkomst zal te 1 uur n.m. bij het Theehuis aan het Pikmeer plaats vinden. Om 1.30 uur vindt een vergadering plaats van de Federatie van Oudheidskamers en Musea in Friesland, waar Kapt. ter Zee b.d. C. j. W. van Waning een inleiding zal houden over „De Friese ronde schepen en de mannen die ze bouwden". Na afloop van de vergadering volgt bezichtiging der schepen en admiraalzeilen op het Pikmeer en daarna een gemeenschappelijke borrel aan de Wijde Ee en een maaltijd in Hotel Oostergoo te Grouw.
Op 5 Juli zijn de jaarlijkse zeilwedstrijden van de K.Z.V. ,Oostergoo", "waarbij zo mogelijk een of meer klassen van ronde schepen zullen worden uit-geschreven. Niet alleen voor de eigenaren van ronde jachten, maar voor een ieder, die van zeilen en van deze mooie schepen houdt, belooft dat een zeer bijzondere gebeurtenis te worden.
Het adres voor aanmelding is H.G. van Slooten, secr. K.Z.V. „Oostergoo", Pelikaanstraat 29, Leeuwarden.

De Stamboekgedachte

Het inzicht werd geboren, dat de Stamboekgedachte moest worden uitgebreid tot alle traditionele ronde en platbodemjachten van Nederlandse oorsprong en zo werd op 8 oktober 1955 in Amsterdam de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten opgericht door het Fries Scheepvaartmuseum, de Vereniging van Vrienden van het Zuiderzeemuseum, de KZV "Oostergoo" te Grouw, de KZV "Sneek", de KNZ&RV te Muiden en de KR&ZV "De Maas" te Rotterdam.

Enkhuizer Zeildagen 1955 met een bijdrage van de in oprichting zijnde Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten

De Waterkampioen schrijft:
Hoog woei de driekleur van de Drommedaris en geheel Enkhuizen was in feestgewaad en in feestelijke stemming 8 dagen en 8 nachten lang ter ere van de 600e verjaardag van deze vermaarde Zuiderzeestad. Wij zullen ons niet verdiepen in het overige, zeer gevarieerde programma van deze feestweek, doch willen hier slechts memoreren, hoe onze vaderlandse jachtvloot deelde in de hulde aan de mooie oude stad en haar gastvrije haven. Tot dit doel waren de „Enkhuizer Zeildagen 1955" voorbereid in verheugende samenwerking tussen de Enkhuizer Watersportvereniging „Almere", de Stichting „Enkhuizen 600 jaar Stad", de Stichting Stamboek Ronde- en Platbodemjachten en de Commissie Westeinder Zeilwedstrijden. 
De formeel nog in oprichting zijnde „Stichting Stamboek Ronde- en Platbodemjachten" mocht daarbij de voldoening smaken de eerste „vrienden" te boeken en haar voorlopig bestuur houdt zich overtuigd, dat nog velen dit goede voorbeeld zullen volgen.

In het verhaal ook een opsomming van de eskaders van de deelnemende jachten met hun eigenaren. Een interessant overzicht, omdat een aantal genoemde schepen ooit 'actief' waren in het Stamboek, maar later helaas uit ons gezichtsveld zijn verdwenen.

pdf Waterkampioen 1955 nummer 961: Enkhuizer zeildagen met diverse eskaders Ronde en Platbodems

Waterkampioen november 1955 nummer 963 - Oprichting Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten

De lezers kennen reeds lang het Stamboek van Friese ronde jachten, een instelling waarvoor wij herhaaldelijk plaats in onze kolommen hebben ingeruimd. Het is bijzonder verheugend, dat deze instelling met een vrij beperkte doelstelling, kon worden omgezet in de Stichting Stamboek Ronde en Platbodem jachten, die op 8 October 1955 in Amsterdam tot stand kwam. 

pdf Waterkampioen november 1955 nr963 - Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten.pdf

De onverwachte gevolgen van een ondoordacht idee

Het uitgebreide verhaal van de aanloop naar en oprichting van de SSRP staat beschreven in de eerste, in de jaren-80 door de SSRP uitgegeven Monografieën. Daarin staat uitgebreid de aanloop beschreven naar 'Op 8 oktober 1955 kwamen de vertegenwoordigers van de Stichters bijeen ten kantore van notaris A. van der Laan te Amsterdam, die zelf het Friese jacht 'De Oude Liefde' bezat. Toen werd de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten in het leven geroepen'.

Het eerste bestuur van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten

De drie leden van de Commissie Stamboek Friese Ronde Jachten maakten deel uit van het oprichtingsbestuur, dat bestond uit de heren:

  • C.J.W. van Waning te Rotterdam, voorzitter
  • Mr. Dr. T. Huitema te Wassenaar, secretaris-penningmeester
  • F.G. Spits te Diemen, beheerder van het stamboek
  • Drs. H. Halbertsma te Amersfoort, aangewezen door het Fries Scheepvaart Museum te Sneek
  • H.G. van Slooten te Leeuwarden, aangewezen door de K.Z.V. 'Oostergoo'
  • Ir. J. Loeff te Loosdrecht, aangewezen door de Kon. Ned. Roei en Zeilvereniging
  • Mr. A. Blussé van Oud-Alblas te Rotterdam, aangewezen door de Kon. Roeien Zeilvereniging 'De Maas'
  • H. Voordewind te Amsterdam, aangewezen door de K.Z.V. 'Sneek'
  • S.J. Bouma te Enkhuizen, aangewezen door de vereniging 'Vrienden van het Zuiderzeemuseum’.

Hiermede werd een tijdvak van vier jaren opbouw afgesloten.

De Stichtingsplaquette wordt geïntroduceerd in 1957

Waterkampioen augustus 1957 nr993:

De Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten heeft een bronzen plaquette laten vervaardigen, bestemd om aan te brengen in de in het Stamboek ingeschreven jachten. Elke plaquette wordt voorzien van het nummer waaronder het jacht in het Stamboek is ingeschreven. De doorsnede is 70 mm.

pdf Folder SSRP jaren-70

De ontwikkeling van het Stamboek de eerste 35 jaar na de oprichting

Mr. Dr. T. Huitema, schrijver van het standaardwerk 'Ronde en Platbodemjachten', is vanaf het begin betrokken bij alle ontwikkelingen rond het oprichten en uitbouwen van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten. Het ideaal: Het bewaren van de scheepstypen in de meest zuivere vorm en in stand te houden en de kennis omtrent historie, bouw en vormgeving ervan te bewaren. Dat de tijden in de jaren 50 snel veranderden, werd al heel snel duidelijk bij de inrichting van het Stamboek. Naast de reeds jaren bestaande 'oude' schepen, werden er vele nieuwe schepen getekend en gebouwd. Vele aanvragen voor opname in het Stamboek volgden. In de Spiegel der Zeilvaart van december 1990 kijkt Huitema terug op een periode van meer dan 35 jaar ontwikkelingen in de ronde en platbodemwereld. Een ontwikkeling die zich na 1990 (soms in sneltreinvaart) heeft doorgezet.

"Vriend" van de SSRP

Eigenaren van in het Stamboek ingeschreven jachten werden automatisch "Vriend" van de SSRP (tegenwoordig verplicht Donateur), evenals anderen, die de doelstelling wilden steunen. In 1988 is e.e.a. geformaliseerd door de oprichting van de VSRP.

Het Archief van de SSRP

Het fysieke archief van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten, inclusief al het gescande materiaal, is ondergebracht bij het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek. In de collectie van het museum zijn veel historische foto's, tekeningen, documenten en andere attributen opgenomen.

De Vlaggen van Stichting en Vrienden

In het Jaarverslag van 2008 staat het verhaal van de vlaggen van de Stichting, Vrienden en Jeugd van Derck Steenstra.

Terug naar vorige pagina