Eeltjejanz

Eeltjejanz

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek 'Het Friese jacht' het volgende:
Bouwwijze en verhoudingen wijzen nadrukkelijk naar Feike Lantinga. In details zijn er frappante overeenkomsten met het jacht 'Willemijntje', zoals de aan de bovenkant afgeronde kop van het roer en de op identieke wijze op de kluisborden aanwezige kluisbaarden. De 'Eeltje' zal daarom eveneens omtrent 1920 gebouwd zijn.

Foto genomen in Grouw in 1955
Foto genomen in Grouw in 1955

'Eeltje' wordt 'Eeltjejanz'

Jan Brilleman koopt het "wrak" van de 'Eeltje' in 2011 en in 2015 wordt Ivor van Klink de eigenaar. Intussen wordt in Makkum, door Ivor van Klink gestart met de restauratie. De kajuit wordt weer verwijderd en het wordt weer een origineel Fries jacht. In 2016 wordt de restauratie voortgezet in Workum wanneer Ivor als Scheepsbouwmeester met zijn team vanuit de loods in Makkum naar Scheepstimmerwerf De Hoop in Workum verhuist. De restauratie is dan al een heel eind gevorderd. In mei 2017 gaat het fraai gerestaureerde jacht te water en is Jan Brilleman weer de eigenaar van het schip. De nieuwe naam van het Fries jacht wordt 'Eeltjejanz'. "janz" (zonder hoofdletter) was de naam (voor- of achternaam) van de Bet-Overgrootmoeder van Jan Brilleman. 

Eigenschappen

Plaquette nummer:32 Zeil nummer: RD34
Categorie:D++ Tekening nummer:
Type:Fries jacht

Bouw

Bouwjaar:1920 Ontwerper:
Werf:F. Lantinga Werf plaats:IJlst
Motor: Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:Eikenhout
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:6,05 m Breedte berghout:2,61 m
Diepgang:0,00 m Masthoogte water:0,00 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Dispensaties

Dispensaties Einddatum Datum nieuwe schouw
Tijdelijke dispensatie voor de mast:
Criteria paragraaf 6.2: Masten, zeilbomen, gaffels en het kluifhout moeten van massief hout zijn vervaardigd. Zij mogen uit delen zijn samengesteld; mast en gieken mogen hol zijn met een minimale wanddikte van 25% van de diameter ter plaatse.
De mast van de 'Eeltjejanz' voldoet niet aan deze Criteria. Na vervanging door een goedgekeurde mast, wordt de 'Eeltjejanz' in Categorie A ingedeeld.
2017

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1920 – 1943 B. Overwijk, 's Gravenhage
1945 – 1953 Zeeverkennersgroep Dordrecht, Dordrecht ( 't Stomme Geval)
1953 – 1964 A.H. Becker, Arnhem ( Eeltje)
1964 – 1968 G.E. Flögel, Amsterdam ( Eeltje)
1968 – 1970 G.J. Scherpel, Bussum ( Eeltje)
1970 – 1971 H.A. Meijer, Rotterdam ( Eeltje)
1971 – 1977 Jhr. R. van Foreest, 's Gravenhage ( Eeltje)
1976 – 1986 G. Schülte, Arnhem ( Eeltje)
1986 – 2011 ir. Ph. J.W.A. Diderich, Blaricum ( Eeltje)
2011 – 2015 J. Brilleman, Ommen ( Eeltje Jan)
2015 – 2017 I.L. van Klink, Piaam ( Eeltje Jan)
2017 – Nu (laatst bekend) J. Brilleman, Ommen ( Eeltjejanz)

Geschiedenis

1955

1955

1955: Fotoarchief oud-eigenaar A.H. Becker

1992

1992

1992: Het Fries jacht 'Eeltje' in het boek 'Het Friese jacht' van Dr. Ir. J. Vermeer

In 1953 gerestaureerd door Fa. van der Meulen, Joure; een doft en sporen van een bedel-balk zijn nog aanwezig: naam "'t Stomme Geval", later "Eeltje". Bouwwijze en verhoudingen wijzen nadrukkelijk naar Feike Lantinga. In details zijn er frappante overeenkomsten met het jacht "Willemijntje", zoals de aan de bovenkant afgeronde kop van het roer kant afgeronde kop van het roer en de op het kluisbord aanwezige kluisbaard. De "Eeltje" zal daarom omstreeks 1920 gebouwd zijn.

Technische gegevens

Hoofdafmetingen

  • Lengte over de stevens    6,02 m
  • Grootste breedte over de berghouten    2,61 m
  • Holte op het grootspant    0,98 m

Bijzonderheden

  • geen kielbalk
  • vlak zeer licht gekromd
  • vlaktilling 0°
  • brede zandstrook + verloren gang
  • hoekige kimmen
  • 4 huidgangen boven de kimmen
  • hoog vast voordek, geen bedelbalk (meer)
  • (nieuw) snijwerk met naam op kajuitrand en hennebalk
  • roer bekroond met leeuwtje
     

2012

maart 2012

maart 2012: SSRP Jaarverslag 2011 - Met subsidie uit het Restauratiefonds FONV uitgevoerde restauraties van in het Stamboek ingeschreven jachten

In het SSRP jaarverslag 2011 wordt melding gemaakt van de volgende restauratie:
Ivor van Klink en Jan Brilleman hebben zich ontfermd over het door Lantinga gebouwde Friese jacht Eeltje, dat al een aantal jaren bij Oude Liefde Scheepsrestauratie in Workum stond te wachten op een opdrachtgever voor restauratie. Jan en Ivor hebben een plan gemaakt om het schip, dat nu Eeltje Jan is genoemd, in vier fasen algeheel te restaureren. Na het ophalen in Workum en het opschonen, is het schip gekeerd om de uitgezakte romp weer in model te brengen. In 2012 zal met het vervangen van het vlak begonnen worden.

2013

maart 2013

maart 2013: SSRP Jaarverslag 2012 - Met subsidie uit het Restauratiefonds FONV uitgevoerde restauraties van in het Stamboek ingeschreven jachten

In het SSRP jaarverslag 2012 wordt melding gemaakt van de volgende restauratie:
De eerste fase van de restauratie van de Eeltje Jan is uitgevoerd. De stevens, de kielgang en het vlak zijn vervangen. Voor de tweede fase van de algehele restauratie van het Friese jacht Eeltje Jan is een vervolgaanvraag ingediend. Deze tweede fase betreft het vervangen van de inhouten, gangen en het zeilwerk

2014

2014

2014: Ivor van Klink restaureert de 'Eeltje Jan' sinds 2011: vorderingen te zien op Hiswa Klassiek

maart 2014

maart 2014: SSRP Jaarverslag 2013 - Met subsidie uit het Restauratiefonds FONV uitgevoerde restauraties van in het Stamboek ingeschreven jachten

In het SSRP jaarverslag 2013 wordt melding gemaakt van de volgende restauratie:
Als tweede fase in het meerjarige restauratieproject van het Friese jacht Eeltje Jan van Jan Brilleman en Ivor van Klink, zijn in 2013 een negental nieuwe leggers op het vlak aangebracht. Verder zijn er twee nieuwe gangen geplaatst alsmede een nieuwe voorsteven. De oude berghouten zijn gesloopt en aan bakboord zijn nieuwe berghouten gemaakt van massieve krommers.

2016

16 november 2016

16 november 2016: Voortgang restauratie

2017

11 april 2017

11 april 2017: De nieuwe naam is 'Eeltjejanz'

Jan Brilleman schrijft ons:
In 1920 is dit schip gebouwd als Friese jacht voor eigen rekening door Feike Lantinga in IJlst. Het Fries jacht is zeer waarschijnlijk gekocht door ene B. Oosterwijk uit 's Gravenhage. Dit was een Joodse familie en volgens het N.I.V.O.D. zijn zij in 1943 vermoord in Mauthausen. Om meer verblijfscomfort te hebben, heeft B. Ooosterwijk er een kajuit op laten zetten.
De naam van het schip voor de oorlog is onbekend. Zoals wel vaker in de oorlog gebeurde, werd het schip afgezonken, in dit geval in de Biesbosch.Daar is het na de oorlog gevonden door zgn. Zeeverkenners uit Dordrecht. De naam werd ''t Stomme Geval'.
In 1953 werd ze gekocht door A.H. Becker uit Arnhem. Hij liet haar restaureren door Tjeerd van der Meulen op de oude werf in Joure. De naam werd 'Eeltje' en dat is zo gebleven tot 2011. Nu dit schip een nieuw leven tegemoet gaat heb ik de vrijheid genomen om haar naam enigszins te veranderen. Mijn Bet-Overgrootmoeder was een schipperse op een houten turftjalk en zij heette "janz". Of het haar voor- of achternaam was, is niet te achterhalen. Het wordt ook zonder hoofdletter geschreven. Mijn Bet-Overgrootvader heette Weidema. Ze kregen samen 9 kinderen, 8 jongens en 1 meisje, die later mijn grootmoeder werd. In 1893 zijn ze in Deventer aan de wal gaan wonen en zijn een groentebedrijf begonnen. Alleen mijn Grootmoeder is getrouwd, de jongens niet.

De nieuwe naam van het Friese jacht is samengesteld uit "Eeltje" (Eeltje Holtrop van der Zee) en "janz" van de schipperse van de turftjalk: 'Eeltjejanz'.

20 mei 2017

20 mei 2017: Leeuwarder Courant: Hoe "het stomme geval" 'Eeltje' een prachtige dame werd

21 mei 2017

21 mei 2017: Tewaterlating 'Eeltjejanz' op scheepswerf "De Hoop" in Workum

Er waren 101 uitnodigingskaarten verstuurd, maar er waren veel meer belangstellenden in Workum aanwezig rond 11 uur op deze zonnige zondagmorgen 21 mei. Het was een drukte van belang. Iedereen was gekomen om het grote moment, de tewaterlating van de 'Eeltjejanz', samen met Jan Brilleman mee te maken. Sinds 2011 was Jan druk doende met dit (zijn laatste grote???) project om van een wrak weer iets heel moois te maken. Dat, dat nu in 2017 op de werf "De Hoop" met Ivor van Klink en zijn medewerkers, uitstekend is gelukt, kon iedereen beamen. Er is weer een prachtig schip aan onze vloot van Friese jachten toegevoegd.

Op de helling, klaar voor de tewaterlating
Op de helling, klaar voor de tewaterlating
Het verhaal van de 'Eeltjejanz', verteld door Jan Brilleman
Het verhaal van de 'Eeltjejanz', verteld door Jan Brilleman
De bouwers worden bedankt
De bouwers worden bedankt
Jan biedt ze een verzilverd grootspant van het Friese jacht aan
Jan biedt ze een verzilverd grootspant van het Friese jacht aan
Peter Tolsma biedt namens het Stamboek de Sleutelhanger en de Wimpel aan
Peter Tolsma biedt namens het Stamboek de Sleutelhanger en de Wimpel aan
Het grote moment
Het grote moment
Het loopt even niet zo "gesmeerd"
Het loopt even niet zo "gesmeerd"
Gelukt!
Gelukt!
De Fries jacht drijft! (foto Arthur van Son)
De Fries jacht drijft! (foto Arthur van Son)
Vergeten de touwtjes vast te houden .... (Foto Arthur van Son)
Vergeten de touwtjes vast te houden .... (Foto Arthur van Son)
De leeuw
De leeuw

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht