Maartje

Maartje

Dr. Ir. J. Vermeer schrijft in zijn boek 'De Boeier':
Het later tot boeier omgebouwde open Friese jacht liep in 1892 onder de naam 'Annie' van stapel bij Eeltje Holtrop van der Zee, voor rekening van de Amsterdamse houthandelaar C.A. Volk. Deze had in 1883 al een kleiner open jacht met een lengte van 6,25 meter door Eeltjebaas laten bouwen. Uit de notities uit het werfboek blijkt dat Van der Zee dit eerdere jacht terugnam en dat daarbij een bedrag van 850 gulden werd verrekend. Het nieuwe jacht kreeg opnieuw de naam 'Annie'. Met een lengte over de stevens van 8 meter was dit het grootste Friese jacht dat Eeltjebaas heeft gebouwd.

De heer Volk was gewoon met zakenrelaties vaartochtjes te maken op de Amstel buiten Amsterdam. Wij weten het niet zeker, maar het lijkt waarschijnlijk dat hij het oude jacht op den duur niet geschikt genoeg vond en daarom een groter heeft laten bouwen. Nauwelijks een jaar na de aflevering van het nieuwe jacht speelde zich het volgende drama af. Tijdens een dergelijke zeiltocht met Engelse relaties werd de 'Annie' van achteren overvaren door een zogenoemde Landbouw-boot, die een beurtdienst met stoomboten onderhield van Groningen over Sneek naar Rotterdam. Mevrouw Volk en een Engelse gast kwamen daarbij in de Amstel terecht en verdronken.

Tekening van de Boeier 'Maartje' voor de oude werf in Joure (tekening Ger Dijs, collectie FSM)
Tekening van de Boeier 'Maartje' voor de oude werf in Joure (tekening Ger Dijs, collectie FSM)

Van Fries jacht naar Boeier

Na deze gebeurtenis kwam de "Annie" in handen van de Leeuwarder koopman G.H. van der Meulen. Hij veranderde de naam in "Vrouw Romkje". Van der Meulen was bestuurslid van de Zeilvereeniging `Oostergoo' en komt dan ook verschillende keren voor in deelnemerslijsten in het verslagenboek van deze vereniging. In zijn boek 'Voor de wind' beschrijft de Amsterdamse politiecommissaris H. Voordewind op haast lyrische wijze een ontmoeting met het jacht "Vrouw Romkje" op het Sneekermeer, toen hij als jongeman een tochtje per motorboot door Friesland maakte met een Frans echtpaar. Tot zijn overlijden in 1914 bleef het jacht in het bezit van Van der Meulen. Daarna was het korte tijd eigendom van N. Siebesma te Leeuwarden, wie het kennelijk niet beviel. Mogelijk vond hij het te groot, want hij deed het een jaar later alweer van de hand. De "Vrouw Romkje" werd in 1915 eigendom van de Akkrumer oliefabrikant W. Smilda. Omdat mevrouw Smilda 'niet tegen wind (en regen) kon vroeg Smilda aan Auke van der Zee er een kajuit op te bouwen. 

Eigenschappen

Plaquette nummer:4 Zeil nummer: RC35
Categorie:A Tekening nummer:
Type:Boeier

Bouw

Bouwjaar:1892 Ontwerper:E. Holtrop van der Zee
Werf:E. Holtrop van der Zee Werf plaats:Joure
Motor:Inbouw Motor type:
Materiaal romp:Eikenhout Materiaal kajuit:Eikenhout
Materiaal zeil:Dacron
Onderwaterschip: Kiel:

Afmetingen

Lengte stevens:8,08 m Breedte berghout:3,25 m
Diepgang:0,65 m Masthoogte water:12,30 m
Oppervlakte grootzeil:0,00 m2 Oppervlakte fok:0,00 m2
Oppervlakte botterfok:0,00 m2 Oppervlakte kluiver:0,00 m2
Oppervlakte totaal:0,00 m2 Oppervlakte overig:0,00 m2

Tot nu toe bekende eigenaren en namen van het schip

1892 – 1894 C.A. Volk, Amsterdam ( Annie)
1894 – 1914 G.H. van der Meulen , Leeuwarden ( Vrouw Romke)
1914 – 1915 N. Siebesma, Leeuwarden ( Vrouw Romke)
1915 – 1927 W. Smilda, Akkrum ( Annie)
1927 – 1928 A.K.J. Koch, 's Gravenhage ( Annie)
1928 – 1930 J.W. Alberda, 's Gravenhage ( Annie)
1930 – 1937 M. Sanders, Amsterdam ( Annie)
1937 – 1942 C.R. de Vries, Amsterdam ( Annie)
1942 – 1946 R. (Rudolf) G.G. Wortelboer, Hoogezand ( Annie)
1946 – 1951 C. Sluizer, Aerdenhout ( Maartje)
mei 1951 – juni 1951 E. van Os, Heemstede ( Maartje)
mei 1951 – 1966 C.J.W. van Waning, Bilthoven ( Maartje)
1966 – +/- 1970 Fam. Ingen-Housz, Rotterdam ( Maartje)
+/- 1970 – 1980 E. Jordens, Bilthoven/Zwolle ( Maartje)
1980 – onbekend J. Landmesser, Antwerpen ( Maartje)
2003 – 2017 Stichting Boeierbehoud Maartje, F.R. van der Zee, De Bilt ( Maartje)
2017 – Nu (laatst bekend) A.H. Schampers, Someren ( Maartje)

Geschiedenis

1917

1917

1917: 'Van Fries jacht verbouwd naar Boeier

De "Vrouw Romkje" werd in 1915 eigendom van de Akkrumer oliefabrikant W. Smilda. Omdat mevrouw Smilda niet tegen wind (en regen) kon' vroeg Smilda aan Auke van der Zee er een kajuit op te bouwen. Deze wilde het werk van zijn vader niet bederven. Daarom kwam hij met Smilda overeen het schip grondig te verbouwen tot een echte boeier en zo geschiedde in 1917. In werfboek XIV is daarover een aantekening te vinden. De oorspronkelijke, rijk versierde, bedelbalk kon niet gehandhaafd worden. Auke van der Zee zou deze hebben afgestaan aan de Delftse hoogleraar in de scheepsbouwkunde professor Vosnack, die hem in een kleine tentoonstellingsruimte bij zijn afdeling zou hebben bewaard. Na de verbouwing werd de boeier herdoopt in 'Annie', naar Smilda's dochter, waarmee de oorspronkelijke naam terugkeerde.

1953

1953

1953: Geschiedenis Boeier Maartje tot 1953 door Archivaris SSRP

1986

1986

1986: Brief oud-eigenaar C.J.W. van Waning aan ander oud-eigenaren met verzoek om informatie

2005

2005

2005: De Boeier 'Maartje' in het boek 'De Boeier' van Dr. Ir. J. Vermeer

In 1951 kwam de "Maartje" in handen van de familie Van Waning. Er bestaat nog een foto van de boeier liggende in de Keizersgracht. Van Waning heeft een grote rol gespeeld als initiator achter de herleving van de belangstelling voor de ronde en platbodemjachten, met name zijn rol als secretaris van de Commissie Friese Ronde Jachten en daarna als eerste voorzitter van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten. Vanzelfsprekend speelde de boeier "Maartje" in die eerste jaren bij alle zomerreünies van de stichting een rol, vanaf de eerste reunie in Grouw op 4 en 5 juli 1953 en zeker bij de waterspelen waarvoor haar eigenaar een grote voorliefde had.

pdf Boek De Boeier Vermeer - Boeier Maartje.pdf

De 'Maartje' admiraalschip tijdens de allereerste reünie in Grouw in 1953
De 'Maartje' admiraalschip tijdens de allereerste reünie in Grouw in 1953

2014

12 juni 2014

12 juni 2014: Sail Giethoorn

2015

2017

september 2017

september 2017: Foto's

2018

29 juni 2018

29 juni 2018: Reactie van eigenaar Arjen Schampers

Afgelopen winter is Maartje weer eens goed onderhanden genomen in de jachtwerf van de fam. Mink in Grou. Het gebrek aan onderhoud en verwaarlozing van de afgelopen Jaren vertoonde bij nader inzien behoorlijke sporen, maar bleek gelukkig nog niet tot al te grote herstelwerkzaamheden te leiden. Inmiddels zit ze weer strak in de lak waarbij toch getracht is het karakter en de onvermijdelijke sporen van haar leeftijd zo veel mogelijk te behouden. Dat niet alleen Eeltje een mooi en goed schip gebouwd heeft, maar ook Albert, Joop en Berend Mink geweldig werk geleverd hebben, mag blijken uit het feit dat na 6 maanden droog gestaan te hebben, er nauwelijks lekkages waren bij de tewaterlating.
Als Brabantse eigenaar zijn we dus best een beetje plaatsvervangend trots op dit Fries erfgoed.

Een foto van een kanonnetje dat we gevonden hebben in de 'Maartje'. Het lijkt er op dat deze er op hoort, maar gezien de vierkante openingen in de messing platen (zit ook in spiegelbeeld aan stuurboord) en de veel te lange ronde draadstang klopt het toch niet helemaal. Wat nog minder klopt natuurlijk is dat er maar 1 kanonnetje is. Wellicht is het andere uitgeleend om te kopiëren, verkocht, verloren of anderszins. Maakt op zich niet zo veel uit, maar als een van de SSRP leden een idee heeft waar het zich kan bevinden, zijn we zeer geïnteresseerd. Alternatief heeft iemand wellicht een idee wie het na kan maken zodat het beslag van 'Maartje' weer compleet kan worden.

We zijn zeer geïnteresseerd in uw opmerkingen en/of vragen over dit schip. Stuur ze ons!

Terug naar het overzicht